OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Ο ΟΟΣΑ προβλέπει συνέχιση της ανάπτυξης στην Ελλάδα, παρά τις ενεργειακές πιέσεις και τη διεθνή αβεβαιότητα που τροφοδοτεί τον πληθωρισμό.
Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ για τις οικονομικές προοπτικές του 2026 έρχεται να επιβεβαιώσει μια πραγματικότητα που συχνά χάνεται μέσα στον θόρυβο της πολιτικής αντιπαράθεσης: η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από πολλούς ευρωπαίους εταίρους της, ακόμη και σε ένα εξαιρετικά δύσκολο διεθνές περιβάλλον. Παρά την επιβράδυνση που προκαλούν οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και η νέα ενεργειακή αναταραχή, η Ελλάδα διατηρεί θετικό αναπτυξιακό πρόσημο, στηριζόμενη στις επενδύσεις, τον τουρισμό, την κατανάλωση και τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Η εικόνα που περιγράφει ο διεθνής οργανισμός δεν είναι αυτή μιας οικονομίας που απειλείται από εκτροχιασμό, αλλά μιας οικονομίας που καλείται να διαχειριστεί εξωτερικές πιέσεις χωρίς να χάσει τη μεταρρυθμιστική και δημοσιονομική της πορεία.
Οι αριθμοί που λένε την αλήθεια
Η πρόβλεψη για ανάπτυξη 1,9% το 2026 και 2% το 2027 ασφαλώς δεν προκαλεί ενθουσιασμό. Ωστόσο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες κινούνται στα όρια της στασιμότητας, οι συγκεκριμένες επιδόσεις κάθε άλλο παρά αμελητέες μπορούν να θεωρηθούν. Το σημαντικότερο είναι ότι η ανάπτυξη αυτή δεν βασίζεται σε συγκυριακούς παράγοντες αλλά σε επενδύσεις, ιδιωτική κατανάλωση και παραγωγική δραστηριότητα που δημιουργούν ανθεκτικότερες βάσεις για το μέλλον.
Την ίδια στιγμή, ο υψηλότερος πληθωρισμός που προβλέπει ο ΟΟΣΑ δεν συνδέεται με εγχώριες δημοσιονομικές ανισορροπίες ή με κάποια εσωτερική κρίση. Αντιθέτως, αποδίδεται κυρίως στην εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και στις επιπτώσεις των διεθνών εξελίξεων στις αγορές ενέργειας και μεταφορών. Πρόκειται για έναν παράγοντα που επηρεάζει ολόκληρη την Ευρώπη και όχι αποκλειστικά την Ελλάδα.
Η ενεργειακή εξάρτηση παραμένει η μεγάλη πρόκληση
Αν υπάρχει ένα σημείο στο οποίο η έκθεση του ΟΟΣΑ χτυπά ξεκάθαρα καμπανάκι, αυτό αφορά την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας. Το γεγονός ότι οι καθαρές εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών αναγκών της ελληνικής οικονομίας σημαίνει ότι κάθε διεθνής κρίση μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε αυξημένο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η συγκεκριμένη διαπίστωση δεν αποτελεί κριτική προς τη σημερινή συγκυρία αλλά υπενθύμιση ενός διαρθρωτικού προβλήματος που η Ελλάδα κουβαλά επί δεκαετίες. Ακριβώς γι’ αυτό η επιτάχυνση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αναβάθμιση των δικτύων και η ενεργειακή αυτονομία αποκτούν πλέον χαρακτήρα εθνικής προτεραιότητας και όχι απλώς περιβαλλοντικής πολιτικής.
Δημοσιονομική σταθερότητα απέναντι στον λαϊκισμό
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι ο ΟΟΣΑ αναγνωρίζει τη διατήρηση της δημοσιονομικής ισορροπίας ως βασικό πλεονέκτημα της χώρας. Παρά τα νέα μέτρα στήριξης και τις φορολογικές ελαφρύνσεις, τα πρωτογενή πλεονάσματα παραμένουν ισχυρά, ενώ το δημόσιο χρέος συνεχίζει να αποκλιμακώνεται με σταθερό ρυθμό.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική αξία, καθώς έρχεται σε μια περίοδο όπου δεν λείπουν οι φωνές που ζητούν γενικευμένες παροχές, αδιαφορώντας για τις συνέπειες στα δημόσια οικονομικά. Η έκθεση υπενθυμίζει ότι η σταθερότητα δεν είναι αυτονόητη και ότι η διατήρησή της αποτελεί προϋπόθεση για να συνεχίσει η χώρα να χρηματοδοτεί κοινωνικές πολιτικές, επενδύσεις και αναπτυξιακές πρωτοβουλίες χωρίς να επιστρέψει σε εποχές δημοσιονομικής αβεβαιότητας.
Οι μεταρρυθμίσεις δεν τελείωσαν
Παρά τη συνολικά θετική εικόνα, ο ΟΟΣΑ δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Η βελτίωση της παραγωγικότητας, η ενίσχυση του ανταγωνισμού, η καλύτερη σύνδεση εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας και η συνέχιση της μάχης κατά της φοροδιαφυγής παραμένουν κρίσιμοι στόχοι για τα επόμενα χρόνια.
Η ουσία είναι ότι η χώρα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση σε σχέση με το παρελθόν, αλλά δεν έχει ακόμη φτάσει στον προορισμό της. Η ανάπτυξη που καταγράφεται σήμερα μπορεί να αποτελέσει τη βάση για ακόμη καλύτερες επιδόσεις, εφόσον συνοδευτεί από συνέπεια στις μεταρρυθμίσεις και προσήλωση στη δημοσιονομική υπευθυνότητα.
Το πραγματικό μήνυμα της έκθεσης
Πίσω από τους δείκτες, τα ποσοστά και τις τεχνικές προβλέψεις, το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές. Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να προχωρά σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας, αλλά η πορεία αυτή δεν είναι δεδομένη ούτε ανεξάρτητη από τις πολιτικές επιλογές. Οι εξωτερικές κρίσεις μπορούν να επιβραδύνουν την ανάπτυξη, δεν μπορούν όμως να ακυρώσουν τα οφέλη μιας συνετής οικονομικής πολιτικής.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο πολιτικό μήνυμα της συγκυρίας: σε έναν κόσμο γεμάτο αβεβαιότητες, η μεγαλύτερη ασφάλεια για μια χώρα δεν είναι οι εύκολες υποσχέσεις αλλά η σταθερότητα, οι επενδύσεις και η συνέχιση των αλλαγών που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Η έκθεση του ΟΟΣΑ δείχνει ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον αυτές τις προϋποθέσεις. Το ζητούμενο είναι να μην τις υπονομεύσει η επιστροφή σε συνταγές που στο παρελθόν κόστισαν ακριβά.

