Νέο εργασιακό νομοσχέδιο: Οι κρίσιμες αλλαγές για την τεχνητή νοημοσύνη, τις άδειες και τα δικαιώματα των εργαζομένων

Σε τροχιά ουσιαστικού εκσυγχρονισμού εισέρχεται το πλαίσιο της ελληνικής αγοράς εργασίας, καθώς τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Η νομοθετική πρωτοβουλία εστιάζει στην ενσωμάτωση κανόνων για τη ραγδαία αναπτυσσόμενη τεχνολογία, θεσπίζοντας ένα αυστηρό πλαίσιο γύρω από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, την αλγοριθμική διαχείριση και την ενίσχυση των δικαιωμάτων των απασχολούμενων, ιδίως στις ψηφιακές πλατφόρμες.

Τεχνητή νοημοσύνη και αλγοριθμική διαφάνεια στην εργασία

Κεντρικό πυλώνα του νομοσχεδίου αποτελεί η θέσπιση δικλείδων ασφαλείας σχετικά με τα αλγοριθμικά συστήματα που αξιοποιούνται από επιχειρήσεις για την ανάθεση καθηκόντων, την αξιολόγηση και την παρακολούθηση της παραγωγικότητας. Οι εργοδότες θα υποχρεούνται πλέον σε πλήρη διαφάνεια απέναντι στους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους, κοινοποιώντας τις παραμέτρους λειτουργίας των αλγορίθμων που επηρεάζουν άμεσα τις συνθήκες εργασίας, την ιεραρχική εξέλιξη ή ακόμα και τον τερματισμό της απασχόλησης.

Παράλληλα, απαγορεύεται ρητά η λήψη κρίσιμων αποφάσεων –όπως απολύσεις ή πειθαρχικές κυρώσεις– αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα χωρίς ανθρώπινη επίβλεψη, διασφαλίζοντας την αρχή της ανθρώπινης παρέμβασης και την αποφυγή διακρίσεων λόγω φύλου, ηλικίας ή άλλων προσωπικών δεδομένων.

Ενίσχυση των ασφαλιστικών δικαιωμάτων στις ψηφιακές πλατφόρμες

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον τομέα των ψηφιακών πλατφορμών και της οικονομίας των ευκαιριακών υπηρεσιών (gig economy). Το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στην αποσαφήνιση του καθεστώτος απασχόλησης των διανομέων και των λοιπών εργαζομένων μέσω εφαρμογών, ενισχύοντας τα τεκμήρια εξαρτημένης εργασίας όπου πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια ελέγχου και εποπτείας από τις εταιρείες.

Με τις νέες ρυθμίσεις, διασφαλίζεται η ασφαλιστική κάλυψη, η τήρηση των κανόνων υγείας και ασφάλειας, καθώς και το δικαίωμα σε συνδικαλιστική δράση και συλλογική εκπροσώπηση. Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της ψευδο-αυτοαπασχόλησης και να διαμορφωθεί ένα ισότιμο περιβάλλον ανταγωνισμού μεταξύ παραδοσιακών επιχειρήσεων και ψηφιακών κολοσσών.

Εκσυγχρονισμός του πλαισίου των αδειών και επόμενα βήματα

Πέρα από τις ψηφιακές μεταρρυθμίσεις, το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει διατάξεις για τον εξορθολογισμό και την ψηφιοποίηση της χορήγησης αδειών. Ενισχύονται οι γονικές άδειες και διευκολύνεται η διαδικασία αναγγελίας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις και την ταχύτερη εξυπηρέτηση των μισθωτών.

Η δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου παρέχει τη δυνατότητα στους κοινωνικούς εταίρους, τους επαγγελματικούς φορείς και τους πολίτες να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το τελικό κείμενο θα εισαχθεί προς ψήφιση στη Βουλή, διαμορφώνοντας ένα νέο, ψηφιακά προσαρμοσμένο τοπίο για τις εργασιακές σχέσεις στη χώρα.