OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Η κυβέρνηση φέρνει πολυνομοσχέδιο με μέτρα στήριξης για οικογένειες, συνταξιούχους και οφειλέτες, μαζί με παρεμβάσεις για Airbnb και στεγαστική κρίση.
Με φόντο τη συνεχιζόμενη πίεση από την ακρίβεια, το στεγαστικό κόστος και τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης ολοκληρώνει ένα πολυνομοσχέδιο ευρείας κλίμακας που συνδυάζει κοινωνικές παροχές, φορολογικές διευκολύνσεις και παρεμβάσεις στην αγορά κατοικίας. Το πακέτο μέτρων, συνολικού ύψους 800 εκατ. ευρώ, έρχεται να λειτουργήσει ως πολιτικό και οικονομικό «δίχτυ ασφαλείας» για νοικοκυριά, συνταξιούχους, αγρότες και οφειλέτες του Δημοσίου, ενώ παράλληλα επιχειρεί να απαντήσει στις αυξανόμενες κοινωνικές αντιδράσεις για τα ενοίκια και τη στεγαστική ασφυξία στα μεγάλα αστικά κέντρα. Στο επίκεντρο βρίσκεται και η αυστηροποίηση του πλαισίου για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb στη Θεσσαλονίκη, με την κυβέρνηση να επιχειρεί για πρώτη φορά τόσο άμεση παρέμβαση στην αγορά.
Έκτακτα και μόνιμα μέτρα με ορίζοντα τον Ιούνιο
Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ολοκληρώνουν τις τελευταίες τεχνικές και δημοσιονομικές παρεμβάσεις πριν το πολυνομοσχέδιο τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Το πακέτο θα συνοδεύεται από συμπληρωματικό προϋπολογισμό ύψους 800 εκατ. ευρώ, ώστε να καλυφθεί το κόστος των μέτρων.
Η κυβερνητική στόχευση είναι διπλή: αφενός η άμεση ανακούφιση κοινωνικών ομάδων που πιέζονται από το αυξημένο κόστος ζωής και αφετέρου η δημιουργία μιας πιο σταθερής πολιτικής εικόνας ενόψει ενός δύσκολου οικονομικού και γεωπολιτικού περιβάλλοντος στην Ευρώπη.
Οι περισσότερες παρεμβάσεις αναμένεται να ενεργοποιηθούν μέσα στον Ιούνιο, με βασικούς αποδέκτες οικογένειες με παιδιά, συνταξιούχους, δημόσιους λειτουργούς της περιφέρειας και φορολογούμενους με ληξιπρόθεσμα χρέη.
Παρέμβαση-μήνυμα για Airbnb και στεγαστική κρίση
Ιδιαίτερο πολιτικό και κοινωνικό βάρος αποκτά η παρέμβαση για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις στη Θεσσαλονίκη. Η κυβέρνηση προχωρά σε απαγόρευση έκδοσης νέων αδειών Airbnb στο κέντρο της πόλης, επιχειρώντας να περιορίσει την πίεση που ασκείται στην αγορά κατοικίας και στα ενοίκια.
Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι η ανεξέλεγκτη εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει απορροφήσει μεγάλο μέρος του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος, ιδιαίτερα στις κεντρικές περιοχές, προκαλώντας εκτίναξη τιμών και δυσκολία πρόσβασης των μόνιμων κατοίκων σε προσιτή στέγη.
Η επιλογή της Θεσσαλονίκης μόνο τυχαία δεν θεωρείται, καθώς η πόλη αντιμετωπίζει έντονα προβλήματα διαθεσιμότητας κατοικιών, ειδικά για φοιτητές, εργαζόμενους και νέα ζευγάρια. Η παρέμβαση εκτιμάται ότι θα αποτελέσει «πιλότο» και για άλλες αστικές περιοχές εάν συνεχιστεί η στεγαστική πίεση.
Δύο ενοίκια για γιατρούς, εκπαιδευτικούς και νοσηλευτές
Στο νομοσχέδιο εντάσσεται και η πρόβλεψη για επιστροφή δύο ενοικίων σε δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους.
Το μέτρο αφορά κυρίως γιατρούς, εκπαιδευτικούς και νοσηλευτές που εργάζονται σε νησιωτικές, απομακρυσμένες ή ακριβές περιοχές της περιφέρειας και αντιμετωπίζουν σοβαρή οικονομική επιβάρυνση από το υψηλό στεγαστικό κόστος.
Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να απαντήσει σε ένα χρόνιο πρόβλημα υποστελέχωσης κρίσιμων υπηρεσιών στην περιφέρεια, το οποίο συνδέεται άμεσα με την αδυναμία εύρεσης οικονομικά βιώσιμης κατοικίας.
Ενισχύσεις για οικογένειες και συνταξιούχους
Το πακέτο περιλαμβάνει έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί, η οποία θα δοθεί στα τέλη Ιουνίου σε περίπου ένα εκατομμύριο οικογένειες.
Παράλληλα αυξάνεται από 250 σε 300 ευρώ η οικονομική ενίσχυση για συνταξιούχους άνω των 60 ετών, ενώ διευρύνονται σημαντικά τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων.
Για άγαμους το ετήσιο εισόδημα αυξάνεται στις 25.000 ευρώ και η αντικειμενική αξία ακίνητης περιουσίας στις 300.000 ευρώ, ενώ για έγγαμους ή ζευγάρια με σύμφωνο συμβίωσης το οικογενειακό εισόδημα φτάνει πλέον τις 35.000 ευρώ με ακίνητη περιουσία έως 400.000 ευρώ.
Στους δικαιούχους εντάσσονται και χήρες άνω των 60 ετών, υπό την προϋπόθεση ότι η σύνταξη χηρείας αποτελεί το μοναδικό τους εισόδημα.
Νέα όρια για επιστροφή ενοικίου
Αναπροσαρμόζονται και τα εισοδηματικά όρια για την επιστροφή ενοικίου, διευρύνοντας αισθητά τη βάση των δικαιούχων.
Το ανώτατο όριο ανεβαίνει από 20.000 σε 25.000 ευρώ και από 28.000 σε 35.000 ευρώ για οικογένειες, ενώ για μονογονεϊκά νοικοκυριά φτάνει έως και τις 39.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο όπου η αύξηση των ενοικίων σε πολλές περιοχές της χώρας έχει ξεπεράσει την αύξηση εισοδημάτων, δημιουργώντας νέα πίεση κυρίως στη μεσαία τάξη.
Αγρότες, οφειλέτες και 72 δόσεις
Στη δέσμη μέτρων περιλαμβάνεται και η παράταση της επιδότησης λιπασμάτων έως τον Αύγουστο, με κάλυψη 15% της αξίας για περίπου 250.000 αγρότες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διαχείριση ιδιωτικών και φορολογικών χρεών. Προβλέπεται άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για οφειλέτες που έχουν εξοφλήσει το 25% της οφειλής τους και έχουν ρυθμίσει τις υπόλοιπες υποχρεώσεις τους.
Παράλληλα επεκτείνεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός ώστε να καλύπτει και οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ, ανοίγοντας τον δρόμο σε περίπου 300.000 πολίτες να ενταχθούν σε καθεστώς ρύθμισης.
Το πλέον εκτεταμένο μέτρο αφορά τη δυνατότητα ρύθμισης παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών σε έως 72 δόσεις. Η ρύθμιση αγγίζει 1,3 εκατ. φυσικά πρόσωπα και περίπου 284.000 επιχειρήσεις, με συνολικές οφειλές άνω των 95 δισ. ευρώ.
Η πολιτική στόχευση του οικονομικού επιτελείου
Το νέο πολυνομοσχέδιο αποτυπώνει τη στρατηγική της κυβέρνησης να συνδυάσει κοινωνική στόχευση, στεγαστικές παρεμβάσεις και δημοσιονομική διαχείριση χωρίς να διαταραχθεί η εικόνα σταθερότητας που επιδιώκει να εκπέμψει προς τις αγορές και τις Βρυξέλλες.
Παράλληλα, το πακέτο λειτουργεί και ως πολιτικό μήνυμα ότι το οικονομικό επιτελείο αναγνωρίζει πλέον πιο έντονα τις κοινωνικές πιέσεις που προκαλούν η ακρίβεια, το στεγαστικό πρόβλημα και το ιδιωτικό χρέος, επιχειρώντας να περιορίσει τη φθορά που δημιουργούν στην καθημερινότητα μεγάλων κοινωνικών ομάδων.