Στενά του Ορμούζ: Πρόσθετο κόστος 12 δισ. δολαρίων για το ευρωπαϊκό LNG

Σε μια παρατεταμένη ενεργειακή και ναυτιλιακή δοκιμασία εισέρχεται η διεθνής αγορά, καθώς η συνεχιζόμενη γεωπολιτική κρίση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν στην περιοχή γύρω από τα Στενά του Ορμούζ αναδιατάσσει βίαια τους όρους εφοδιασμού. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις της εταιρείας αναλύσεων Rystad Energy, η πρόσθετη επιβάρυνση για τις ευρωπαϊκές εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) αναμένεται να αγγίξει τουλάχιστον τα 12 δισεκατομμύρια δολάρια για το 2026, ενώ οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Η «αχίλλειος πτέρνα» της Ευρώπης και η έκθεση στην αγορά spot

Σε παγκόσμια κλίμακα, η Rystad Energy υπολογίζει ότι το συνολικό κόστος εισαγωγών LNG θα εκτιναχθεί στα 256,3 δισ. δολάρια το 2026 —από τα 217,8 δισ. δολάρια των αρχικών προβλέψεων— παρά το γεγονός ότι οι διακινούμενες ποσότητες θα μειωθούν κατά 60,7 εκατομμύρια τόνους. Το βασικό σενάριο προβλέπει τον αποκλεισμό των παραδόσεων από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από τον Μάρτιο έως το τέλος του έτους, εξαιτίας των επιθέσεων κατά της εμπορικής ναυτιλίας.

Η Ευρώπη εμφανίζεται ως ο μεγάλος χαμένος της κρίσης, καταγράφοντας αύξηση κόστους τουλάχιστον κατά 18%, την ώρα που υπολογίζεται ότι θα απολέσει 20,6 εκατ. τόνους από τους 24,7 εκατ. τόνους καταριανού LNG που προορίζονταν για τις εγχώριες υποδομές. Καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξη αυτή είναι η δομική εξάρτηση της Γηραιάς Ηπείρου από την αγορά άμεσης παράδοσης (spot), από την οποία προμηθεύεται περίπου το 65% των ποσοτήτων της. Ως αποτέλεσμα, η μέση τιμή LNG για την Ευρώπη σημειώνει άνοδο 47%, εν αντιθέσει με την Ανατολική Ασία, όπου η επιβάρυνση περιορίζεται στο 9,7%, καθώς το 82% των εκεί συμβάσεων είναι μακροχρόνιες και συνδεδεμένες με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

Όπως επισημαίνει ο Κρίστοφ Χάλσερ, ανώτερος αναλυτής της Rystad Energy, η τρέχουσα αναταραχή υπογραμμίζει ότι η διαφοροποίηση των μηχανισμών τιμολόγησης δεν εγγυάται τη φυσική διαθεσιμότητα των φορτίων, καθιστώντας επιτακτική την επαναξιολόγηση των θαλάσσιων διαδρόμων μεταφοράς από τους εισαγωγείς.

Προς έναν πολυετή κύκλο αβεβαιότητας στη ναυτιλία

Την ίδια στιγμή, η διεθνής ναυλομεσιτική εταιρεία Poten & Partners, στην έκθεσή της υπό τον τίτλο «Ούτε ειρήνη ούτε πόλεμος» (Neither Peace Nor War), προειδοποιεί ότι το αδιέξοδο στην περιοχή ενδέχεται να διατηρηθεί για αρκετά χρόνια. Το σενάριο αυτό περιλαμβάνει σποραδικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, διατήρηση των κυρώσεων και ατελέσφορες διπλωματικές επαφές.

Κομβικό σημείο αποτελεί ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων από τις ΗΠΑ, ο οποίος έχει παγώσει τις εξαγωγές αργού της Τεχεράνης και έχει οδηγήσει στην εξάντληση των πλωτών αποθεμάτων που διατηρούσε στην Ασία. Παρότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει τις επόμενες κινήσεις της υπό το πρίσμα και των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, η Τεχεράνη επιμένει στην άρση των περιορισμών ως όρο για την ασφαλή διέλευση στα Στενά.

Παρ’ όλα αυτά, η ναυτιλιακή βιομηχανία αποδεικνύει την προσαρμοστικότητά της. Οι θαλάσσιες ροές συνεχίζονται είτε μέσω ειδικών νηοπομπών υπό στρατιωτική προστασία στα Στενά του Ορμούζ είτε μέσω μεταφορτώσεων στον Κόλπο του Ομάν, εξασφαλίζοντας ότι, παρά τους αυξημένους κινδύνους και το πρόσθετο κόστος, η παγκόσμια αγορά ενέργειας παραμένει λειτουργική.