Συναγερμός από το ΔΝΤ: Το παγκόσμιο χρέος απειλεί να ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ εν μέσω υψηλών επιτοκίων

Σε μια ιδιαίτερα αυστηρή προειδοποίηση προς τις κυβερνήσεις διεθνώς προχώρησε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τη ραγδαία διόγκωση του παγκόσμιου δημόσιου χρέους, το οποίο απειλεί πλέον να ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το τέλος της δεκαετίας. Το Ταμείο απευθύνει επείγουσα έκκληση για άμεση δημοσιονομική προσαρμογή, καθώς το αυξημένο κόστος δανεισμού επιβαρύνει δυσανάλογα τους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Η δραματική αλλαγή των συνθηκών και το κόστος δανεισμού

Ο Ροντρίγκο Βαλντές, ανώτατο στέλεχος του ΔΝΤ, υπογράμμισε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ότι ενώ οι εκκλήσεις του οργανισμού για σύνεση είναι διαχρονικές, η σημερινή συγκυρία έχει προσδώσει χαρακτήρα απόλυτου κατεπείγοντος. «Δηλώνουμε τώρα ότι η κατάσταση είναι επείγουσα και είναι τώρα, επειδή ουσιαστικά, οι συνθήκες έχουν αλλάξει», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως η εποχή του εξαιρετικά φθηνού χρήματος έχει παρέλθει οριστικά.

Η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, σε συνδυασμό με την επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων, αναγκάζει τα κράτη να δαπανούν ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό των εσόδων τους αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των τόκων. Αυτή η εξέλιξη περιορίζει δραστικά τα περιθώρια ελιγμών για την άσκηση αναπτυξιακής ή κοινωνικής πολιτικής, καθιστώντας τις οικονομίες εξαιρετικά ευάλωτες σε ενδεχόμενους νέους εξωγενείς κραδασμούς.

Οι κίνδυνοι για τους εθνικούς προϋπολογισμούς

Σύμφωνα με την ανάλυση του ΔΝΤ, η συσσώρευση χρέους δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα πρόβλημα των αναπτυσσόμενων χωρών, αλλά επηρεάζει βαθιά και τις προηγμένες οικονομίες. Η διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα για παρατεταμένο χρονικό διάστημα δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο: οι κυβερνήσεις δανείζονται ακριβότερα για να καλύψουν παλαιότερες υποχρεώσεις, αυξάνοντας τελικά το συνολικό έλλειμμα.

Το Ταμείο υποστηρίζει ότι οι καθυστερήσεις στη λήψη μέτρων θα καταστήσουν τις μελλοντικές διορθώσεις πολύ πιο επώδυνες. Η σύσταση εστιάζει στην ανάγκη δημιουργίας ισχυρών δημοσιονομικών αποθεμάτων (buffers), στη στοχευμένη μείωση των μη παραγωγικών δαπανών και στη διατήρηση της φορολογικής πειθαρχίας, χωρίς ωστόσο να στραγγαλίζεται η οικονομική δραστηριότητα.

Οι εκτιμήσεις για την ανάπτυξη και η εικόνα της Ελλάδας

Μέσα σε αυτό το ευμετάβλητο διεθνές περιβάλλον, οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας παραμένουν σε θετική τροχιά, με το ΔΝΤ να προβλέπει σταθερό ρυθμό ανάπτυξης στο 1,8% τόσο για το 2026 όσο και για το 2027. Παρότι η Ελλάδα συνεχίζει να καταγράφει σημαντική μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ χάρη στα πρωτογενή πλεονάσματα και την ανάπτυξη, το διεθνές σκηνικό απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση.

Η διεθνής τάση δείχνει ότι οι αγορές γίνονται όλο και πιο επιφυλακτικές απέναντι σε χώρες με υψηλές δανειακές ανάγκες. Για το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας, το μήνυμα των αναλυτών της Ουάσιγκτον είναι σαφές: ο χρόνος για την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών εξαντλείται, και η λήψη αποφασιστικών μέτρων αποτελεί μονόδρομο για τη σταθερότητα.