ΔΝΤ: Οι τρεις μεγάλες απειλές για τις αγορές – Στο επίκεντρο η τεχνητή νοημοσύνη, τα ομόλογα και οι κυβερνοεπιθέσεις

Σοβαρές προειδοποιήσεις για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα απευθύνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επισημαίνοντας ότι η φαινομενική ανθεκτικότητα των διεθνών αγορών δεν πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό. Στην τελευταία Έκθεση για την Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα, το Ταμείο καταγράφει τρεις κρίσιμους παράγοντες κινδύνου που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν αναταράξεις: μια απότομη διόρθωση στις μετοχές τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης, νέα εκτίναξη των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και εκτεταμένες κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.

Παρά τη διατήρηση των θετικών ρυθμών ανάπτυξης και της ισχυρής εταιρικής κερδοφορίας, κάτω από την επιφάνεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος συσσωρεύονται δομικές ευπάθειες. Ο υψηλός δανεισμός, οι δυσκολίες άντλησης ρευστότητας σε συνθήκες πίεσης και η ολοένα στενότερη διασύνδεση των αγορών ενισχύουν τον κίνδυνο μετάδοσης τυχόν κλυδωνισμών.

Η υπερθέρμανση της AI και ο κίνδυνος απότομης διόρθωσης

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στο ΔΝΤ η έντονη εξάρτηση των διεθνών δεικτών από τις εταιρείες που πρωταγωνιστούν στην ανάπτυξη της AI. Οι μαζικές επενδύσεις σε υποδομές, κέντρα δεδομένων και ημιαγωγούς έχουν λειτουργήσει ως ισχυρός μοχλός οικονομικής δραστηριότητας, ωστόσο ενδεχόμενη επιβράδυνση ή διάψευση των προσδοκιών για μελλοντική κερδοφορία μπορεί να επιφέρει απότομη πτώση των αποτιμήσεων.

Το πρόβλημα οξύνεται από τη μόχλευση και τις περίπλοκες χρηματοδοτικές συμφωνίες μεταξύ των τεχνολογικών ομίλων. Σύμφωνα με ανάλυση του Ταμείου για πρόσφατες συναλλαγές στον κλάδο, καταγράφονται δεσμεύσεις για μελλοντικά έσοδα ύψους 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων έναντι 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μετοχικές επενδύσεις και 650 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε δανειακές χρηματοδοτήσεις. Μια μεταβολή στις προοπτικές αυτών των εταιρειών απειλεί να συμπαρασύρει ολόκληρο το πλέγμα των συνδεδεμένων δανείων και επενδύσεων.

Η άνοδος των αποδόσεων στα ομόλογα και οι δημοσιονομικές πιέσεις

Η δεύτερη απειλή εδράζεται στην ανοδική τροχιά των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, υπό το βάρος του επίμονου πληθωρισμού, του ενεργειακού κόστους και των διογκούμενων ελλειμμάτων. Ενώ μέρος της ανόδου αντανακλά την επιστροφή σε ιστορικά κανονικά επίπεδα προηγούμενων δεκαετιών, το διογκωμένο δημόσιο χρέος και η ενεργή παρουσία ευαίσθητων στις τιμές επενδυτών εντείνουν τη μεταβλητότητα.

Μια περαιτέρω αύξηση του κόστους δανεισμού δεν επιβαρύνει μόνο τους κρατικούς προϋπολογισμούς, αλλά ασκεί άμεσες πιέσεις στις αποτιμήσεις μετοχικών τίτλων και μειώνει την αξία των ομολόγων που χρησιμοποιούνται ως εξασφαλίσεις στις διατραπεζικές συναλλαγές, συρρικνώνοντας τη διαθέσιμη ρευστότητα.

Κυβερνοασφάλεια και οι αντοχές του τραπεζικού συστήματος

Στο ψηφιοποιημένο οικονομικό περιβάλλον, οι κυβερνοεπιθέσεις αναδεικνύονται σε συστημικό κίνδυνο. Ενδεχόμενο πλήγμα σε συστήματα πληρωμών, τραπεζικά ιδρύματα ή παρόχους cloud θα μπορούσε να παραλύσει συναλλαγές και αγορές. Η ταχύτητα των απειλών έχει πολλαπλασιαστεί, καθώς οι επιτιθέμενοι εκμεταλλεύονται κενά ασφαλείας σχεδόν άμεσα, με την τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργεί ως καταλύτης τόσο για εξελιγμένες επιθέσεις όσο και για μηχανισμούς άμυνας.

Παράλληλα, τα τεστ αντοχής του ΔΝΤ αποκαλύπτουν ότι σε δυσμενές σενάριο, τράπεζες που ελέγχουν το 22% του ενεργητικού του παγκόσμιου κλάδου θα υποχωρούσαν κάτω από τα όρια κεφαλαιακής επάρκειας, έναντι 18% έναν χρόνο πριν. Επιπρόσθετους κινδύνους δημιουργεί η έκθεση των τραπεζών σε μη τραπεζικά ιδρύματα, όπως επενδυτικά και συνταξιοδοτικά ταμεία, τα οποία έχουν αυξήσει τις τοποθετήσεις τους σε παράγωγα και λιγότερο ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία.