ΔΝΤ: «Καμπανάκι» για το άλμα στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων – Επιτακτική η δημοσιονομική εξυγίανση

Σαφές σήμα κινδύνου προς τις κυβερνήσεις παγκοσμίως εκπέμπει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), προειδοποιώντας για τις αλυσιδωτές επιπτώσεις που επιφέρει η συνεχιζόμενη άνοδος στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Σύμφωνα με νέα ανάλυση του οργανισμού, το αυξημένο κόστος δανεισμού εντείνει ασφυκτικά τις δημοσιονομικές πιέσεις, σε μια συγκυρία κατά την οποία το δημόσιο χρέος παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθιστώντας την αξιόπιστη δημοσιονομική προσαρμογή πιο αναγκαία από ποτέ.

Ράλι στις αποδόσεις των ομολόγων και εκτίναξη του παγκόσμιου χρέους

Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων κρατικών τίτλων κατέγραψαν απότομη άνοδο στις περισσότερες προηγμένες οικονομίες. Ειδικότερα, μεταξύ Φεβρουαρίου και Σεπτεμβρίου, η μέση απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων των χωρών της Ομάδας των Επτά (G7) ενισχύθηκε κατά περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα, φτάνοντας στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων σχεδόν δύο δεκαετιών.

Η εξέλιξη αυτή περιορίζει δραστικά τα περιθώρια καθυστέρησης των αναγκαίων διορθωτικών μέτρων. Όπως υπογραμμίζει το Ταμείο, οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν το ακριβότερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους τη στιγμή που το παγκόσμιο δημόσιο χρέος προβλέπεται να ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ έως το 2030 — επίπεδο που ο πλανήτης είχε να αντικρίσει από την περίοδο αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι κίνδυνοι από την καθυστέρηση και η απώλεια δημοσιονομικού χώρου

Το ΔΝΤ επισημαίνει με έμφαση ότι οποιαδήποτε αναβολή στη λήψη μέτρων θα διογκώσει το βάρος των τόκων και θα καταστήσει τη μελλοντική προσαρμογή πολύ πιο επώδυνη. Το αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης λειτουργεί ως άκαμπτο βαρίδι για τα δημόσια ταμεία, στερώντας πολύτιμους πόρους από τις παραγωγικές δημόσιες επενδύσεις και την κοινωνική προστασία.

Παράλληλα, εξασθενεί η δυνατότητα των κρατών να αντιδράσουν σε ενδεχόμενες νέες οικονομικές υφέσεις, την ώρα που οι ανελαστικές ανάγκες για δαπάνες στην άμυνα, την ενεργειακή μετάβαση και τη γήρανση του πληθυσμού πολλαπλασιάζονται. Τα υψηλά επιτόκια πλήττουν ταυτόχρονα και τις αναδυόμενες αγορές, πυροδοτώντας εκροές κεφαλαίων και αυξάνοντας το κόστος αναχρηματοδότησης σε ένα περιβάλλον περιορισμένης αναπτυξιακής βοήθειας.

Η παρέμβαση της Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα για αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια

Σε παρέμβασή της, η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, κατέστησε σαφές ότι η δημοσιονομική βιωσιμότητα αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα, ιδίως για τις οικονομίες συστημικής σημασίας. «Η αντιμετώπιση των δημοσιονομικών ευπαθειών καθίσταται ολοένα και πιο επείγουσα δεδομένων των κινδύνων που απορρέουν από τα υψηλά επίπεδα χρέους και τις συνθήκες στις διεθνείς αγορές», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Το Ταμείο συστήνει στις κυβερνήσεις να βασίσουν τις στρατηγικές τους σε αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια με ρεαλιστικές μακροοικονομικές παραδοχές. Μεταξύ των προτεραιοτήτων περιλαμβάνονται ο εκσυγχρονισμός της φορολογικής διοίκησης —ακόμη και με τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης—, η αυστηρή ιεράρχηση των δαπανών και η διασφάλιση ότι οποιαδήποτε μέτρα στήριξης απέναντι σε εξωγενείς κλυδωνισμούς θα είναι προσωρινά και απολύτως στοχευμένα.