«Άλεξ/Αλέξανδρος»: Η Λητώ Τριανταφυλλίδου ανατέμνει τη βία των ανηλίκων και την κοινωνική συνενοχή

Η τραγική υπόθεση της εξαφάνισης και δολοφονίας του δεκάχρονου Άλεξ στη Βέροια, τον Φεβρουάριο του 2006, παραμένει βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη. Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, το συγκλονιστικό αυτό περιστατικό bullying και παιδικής παραβατικότητας αποτελεί την αφετηρία για τη νέα θεατρική παραγωγή «Άλεξ/Αλέξανδρος. Μια Μικρή Ιστορία για τη Βία», που παρουσιάζεται στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης με συνεχή sold-out. Το κείμενο συνυπογράφουν η Λητώ Τριανταφυλλίδου και ο Πάνος Βλάχος, με την πρώτη να αναλαμβάνει και τη σκηνοθεσία.

Σε πρόσφατη συνέντευξή της στο περιοδικό Marie Claire, η σκηνοθέτρια εξηγεί πως η ιδέα γεννήθηκε από έναν βαθύτερο προβληματισμό για την κανονικοποίηση της βίας στη σύγχρονη πραγματικότητα. Παρά το γεγονός ότι η υπόθεση του 2006 εκτυλίχθηκε πριν από την κυριαρχία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ανέδειξε ένα διαχρονικό ερώτημα: ποια κοινωνία παράγει παιδιά ικανά να ασκήσουν ακραία βία σε συνομηλίκους τους;

Ο φαύλος κύκλος και ο καθρέφτης της κοινωνίας των ενηλίκων

Η Λητώ Τριανταφυλλίδου επισημαίνει ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν τα περιστατικά νεανικής παραβατικότητας έχουν αυξηθεί στατιστικά, αλλά στους όρους υπό τους οποίους καλλιεργείται η επιθετικότητα. Όπως υπογραμμίζει, τα παιδιά λειτουργούν ως πιστός καθρέφτης του κόσμου των ενηλίκων. Μελετώντας υποθέσεις ανήλικων δραστών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, διαπίστωσε ότι οι θύτες υπήρξαν σχεδόν πάντοτε θύματα του οικογενειακού ή ευρύτερου κοινωνικού τους περιβάλλοντος, ενταγμένοι σε έναν ατέρμονο κύκλο κακοποίησης.

Από τη σιωπή στη συνενοχή: Η ανοχή μπροστά στην οθόνη

Κομβικό σημείο της παράστασης είναι ο ρόλος του παρατηρητή και η κοινωνική συγκάλυψη. Η σκηνοθέτρια αναλύει τους μηχανισμούς αδράνειας που οδηγούν τους πολίτες να παραμένουν αμέτοχοι απέναντι σε περιστατικά βίας. «Ζούμε μια δύσκολη καθημερινότητα που μας οδηγεί σε κατάσταση αυτοσυντήρησης και απομόνωσης», αναφέρει, προσθέτοντας ότι η συνεχής κατανάλωση βίαιου περιεχομένου μέσω των smartphones έχει μετατρέψει τη βία σε θέαμα, καλλιεργώντας σταδιακά μια επικίνδυνη ανοχή.

Η στάση αυτή, σύμφωνα με τη δημιουργό, μετατρέπει τον αμέτοχο θεατή σε σιωπηλό συνεργό. Στο έργο αναλύονται χαρακτήρες της καθημερινότητας που, ενώ μοιάζουν ακίνδυνοι, διαθέτουν κίνητρα είτε για να εμπλακούν είτε για να αποκρύψουν την αλήθεια, δοκιμάζοντας τα όρια ανάμεσα στην υγιή ομάδα και τη συμμορία.

Μια σκηνική συνύπαρξη ανηλίκων με τον Πάνο Βλάχο

Επί σκηνής, ο Πάνος Βλάχος είναι ο μοναδικός ενήλικος ηθοποιός, πλαισιωμένος από πέντε παιδιά ηλικίας 11 έως 15 ετών. Η επιλογή αυτή προσδίδει αυθεντικότητα και συναισθηματική ένταση, καθώς οι νεαροί πρωταγωνιστές εναλλάσσονται διαρκώς ανάμεσα στους ρόλους του θύματος, του θύτη, του μάρτυρα και του συνεργού, αποτυπώνοντας με ρεαλισμό τις δυναμικές του σχολικού και κοινωνικού εκφοβισμού.