Οι Δαιμονισμένες: Το απαγορευμένο αριστούργημα του Κεν Ράσελ επιστρέφει αλογόκριτο στις αίθουσες

Μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες και ταυτόχρονα ρηξικέλευθες στιγμές στην ιστορία της έβδομης τέχνης αποκαθίσταται και προβάλλεται όπως ακριβώς την οραματίστηκε ο δημιουργός της. Οι «Δαιμονισμένες» (The Devils) του Κεν Ράσελ, γυρισμένες το 1971, επιστρέφουν στη μεγάλη οθόνη πλήρως αλογόκριτες. Πρόκειται για ένα κινηματογραφικό γεγονός που μοιάζει πιο επίκαιρο, τολμηρό και ηλεκτρισμένο από τη συντριπτική πλειονότητα των σύγχρονων παραγωγών, επιβεβαιώνοντας τον τίτλο ενός διαχρονικού, ανίερου αριστουργήματος.

Από την πυρά του 1634 στα συρτάρια της λογοκρισίας

Η ταινία αντλεί την έμπνευσή της από αληθινά ιστορικά γεγονότα που εκτυλίχθηκαν στη γαλλική πόλη Λουντέν τον 17ο αιώνα, καθώς και από το ομότιτλο βιβλίο του Άλντους Χάξλεϊ («Οι Διάβολοι του Λουντέν») και το θεατρικό έργο του Τζον Γουάιτινγκ. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο ιερέας Ουρμπέν Γκραντιέ, ένας άνδρας που αψήφησε τον όρκο αγαμίας και συγκρούστηκε ανοιχτά με την αυταρχική πολιτική του Καρδιναλίου Ρισελιέ, καταλήγοντας να καεί ζωντανός στην πυρά το 1634 με την κατηγορία της μαγείας και του δαιμονισμού.

Μετά την εμπορική επιτυχία του «Ερωτευμένες Γυναίκες», ο Κεν Ράσελ ανέλαβε τα ηνία μιας παραγωγής που αρχικά ξεκίνησε από τη United Artists και κατέληξε στη Warner Bros. Ο σκηνοθέτης απέφυγε συνειδητά τις συμβάσεις των συμβατικών δραμάτων εποχής. Με σκηνικά σχεδιασμένα από τον μετέπειτα σπουδαίο δημιουργό Ντέρεκ Τζάρμαν, η πόλη της Λουντέν μεταμορφώθηκε σε μια φουτουριστική, απολυταρχική μητρόπολη που συνομιλούσε αισθητικά με τον Φριτς Λανγκ και την glam rock κουλτούρα. Το τελικό αποτέλεσμα προκάλεσε σοκ: οι βρετανικές αρχές αφαίρεσαν 17 λεπτά, το Βατικανό αφόρισε την ταινία, χώρες όπως η Φινλανδία και η Ιρλανδία την απαγόρευσαν ρητά, ενώ το αρχικό αρνητικό κλειδώθηκε για δεκαετίες στα αρχεία του στούντιο. Χάρη στη μακροχρόνια εκστρατεία κινηματογραφόφιλων και του κριτικού Μαρκ Κερμόντ, το έργο επανέρχεται πλέον στην ακέραια μορφή του.

Ένα βλάσφημο κατηγορητήριο ενάντια στην εξουσία

Το έργο δεν στρέφεται κατά της πνευματικότητας, αλλά επιτίθεται μετωπικά στην υποκρισία των εκπροσώπων των επίγειων θεσμών. Ο Όλιβερ Ριντ παραδίδει μία επιβλητική ερμηνεία, αποτυπώνοντας το τραγικό ανάστημα ενός ανθρώπου που συνθλίβεται από τα γρανάζια της κρατικής και εκκλησιαστικής μηχανής. Δίπλα του, η Βανέσα Ρεντγκρέιβ, στον ρόλο της Αδελφής Ιωάννας, καταθέτει μια συγκλονιστική σπουδή πάνω στη σεξουαλική καταπίεση, τη θρησκευτική υστερία και τα ψυχολογικά αδιέξοδα που γεννά ο δογματισμός.

Οι νέες αφίξεις της κινηματογραφικής εβδομάδας

Παράλληλα με την ιστορική επανακυκλοφορία του Ράσελ, οι αίθουσες φιλοξενούν αξιόλογες νέες προτάσεις. Ξεχωρίζει ο «Πατέρας» της Τερέζα Νβοτόβα, ένα ρεαλιστικό και ψυχολογικά φορτισμένο δράμα που ξεκινά με ένα δεξιοτεχνικό μονοπλάνο και καταπιάνεται με το τραγικό φαινόμενο της απώλειας ενός παιδιού από αμέλεια, αποφεύγοντας τον φτηνό διδακτισμό.

Στο εγχώριο τοπίο, η «Θάλασσα από γυαλί» του Αλέξη Αλεξίου αναδεικνύει την υψηλή αισθητική και τη φωτογραφία του Σίμου Σαρκετζή μέσα από μια ιστορία γυναικείας κακοποίησης και επιβίωσης στην ελληνική περιφέρεια, ενώ για τους λάτρεις των κλασικών b-movies τρόμου, το «Κράκεν – Το τέρας των βυθών» επιχειρεί έναν ευρωπαϊκό εκσυγχρονισμό των ταινιών με θαλάσσια τέρατα της δεκαετίας του ’50.