Λίνα Μενδώνη: «Πράξη γενναιοδωρίας και ευθύνης» η δωρεά της αρχαιολογικής συλλογής Καρπίδα-Ράζου

Σε μια ιδιαίτερα συμβολική και ουσιαστική κίνηση για την ενίσχυση του δημόσιου πολιτιστικού πλούτου, παραδόθηκαν επίσημα στο Ελληνικό Δημόσιο είκοσι σπάνια αρχαία αντικείμενα και δύο μεταβυζαντινές εικόνες. Πρόκειται για δωρεά της Παναγιώτας (Πανίνας) Καρπίδα-Ράζου, η τελετή παράδοσης της οποίας πραγματοποιήθηκε στην εμβληματική Αίθουσα του Βωμού του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη.

Η ιστορική διαδρομή και η προέλευση των κειμηλίων

Η συγκεκριμένη συλλογή κουβαλά μια ξεχωριστή ιστορία, άρρηκτα συνδεδεμένη με τον κόσμο της τέχνης και των μεγάλων συλλεκτών. Τα αντικείμενα είχαν περιέλθει το 1987 στην κατοχή του πατέρα της δωρήτριας, Κωνσταντίνου Καρπίδα, έπειτα από δωρεά του διεθνούς φήμης συλλέκτη Αλέξανδρου Ιόλα. Στη συνέχεια, το 1989, η συλλογή μεταβιβάστηκε επίσημα στην Παναγιώτα Καρπίδα-Ράζου, με σχετική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, για να καταλήξει σήμερα στα χέρια της ελληνικής πολιτείας.

Τα είκοσι αρχαία ευρήματα πρόκειται να εμπλουτίσουν τις μόνιμες εκθέσεις του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, ενώ οι δύο μεταβυζαντινές εικόνες θα ενταχθούν στις πολύτιμες συλλογές του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου στην Αθήνα.

Σπάνια εκθέματα από την Πρωτοκυκλαδική εποχή έως τους Ρωμαϊκούς χρόνους

Το χρονολογικό εύρος των αντικειμένων εκτείνεται σε χιλιετίες ανθρώπινης δημιουργίας, καλύπτοντας από την Πρωτοκυκλαδική περίοδο έως τη Ρωμαϊκή εποχή. Ειδικότερα, ξεχωρίζουν ένα μαρμάρινο σχηματικό ειδώλιο πρωτοκυκλαδικού τύπου της περιόδου 3200-2800 π.Χ., δύο μαρμάρινες φιάλες και δύο ειδώλια της Πρωτοκυκλαδικής ΙΙ περιόδου (2800-2300 π.Χ.), καθώς και ένα ειδώλιο ανθρώπινης μορφής της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού ΙΙ.

Η συλλογή περιλαμβάνει επιπλέον χάλκινα κοσμήματα Γεωμετρικής και Αρχαϊκής εποχής, μία χάλκινη ομφαλωτή φιάλη, καθώς και δύο πήλινες γυναικείες προτομές βοιωτικού εργαστηρίου των Κλασικών χρόνων. Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα συγκαταλέγονται επίσης δύο επίχρυσα ανάγλυφα πλακίδια με παράσταση γρύπα του 4ου αιώνα π.Χ., ένα ρωμαϊκό χάλκινο κράνος και ένα χάλκινο αγαλματίδιο του Ερμή. Όσον αφορά το θρησκευτικό σκέλος, παραδόθηκαν μία εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου του 16ου αιώνα και μία παράσταση της «Εις Άδου Καθόδου» του 18ου αιώνα.

Το μήνυμα της Λίνας Μενδώνη για την ιδιωτική πρωτοβουλία

Στον χαιρετισμό της, η υπουργός Πολιτισμού εξήρε τη στάση της δωρήτριας, χαρακτηρίζοντάς την πράξη γενναιοδωρίας και κοινωνικής ευθύνης. Όπως υπογράμμισε η Λίνα Μενδώνη, οι ιδιωτικές συλλογές φέρουν έντονο συναισθηματικό φορτίο για τις οικογένειες που τις διαφύλαξαν, και η απόφαση να καταστούν κοινό κτήμα αποδεικνύει υψηλό αίσθημα καθήκοντος απέναντι στην κοινωνία.

Παράλληλα, η υπουργός έκανε ειδική αναφορά στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης των δημόσιων μουσείων, σημειώνοντας ότι κατά την περίοδο 2019-2026 περισσότερες από 31.000 αρχαιότητες έχουν επιστρέψει στη δημόσια θέα μέσω δωρεών ιδιωτών. Η συγκεκριμένη εξέλιξη, η οποία λειτουργεί συμπληρωματικά με τους επιτυχημένους επαναπατρισμούς αρχαιοτήτων από το εξωτερικό, αποδεικνύει τη δυναμική συνεργασία πολιτείας και ιδιωτικής πρωτοβουλίας για τη διατήρηση της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.