Μισθολογική διαφάνεια: Τι αλλάζει σε προσλήψεις, αμοιβές και μπόνους με το νέο πλαίσιο

Σε μια νέα εποχή εισέρχεται η ελληνική αγορά εργασίας με την ενεργοποίηση του νέου θεσμικού πλαισίου για τη μισθολογική διαφάνεια. Μέσω της ενσωμάτωσης της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970 στην εθνική νομοθεσία, επιχειρείται η ουσιαστική γεφύρωση του έμφυλου μισθολογικού χάσματος και η κατοχύρωση της αρχής της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας, θέτοντας οριστικό τέλος στην πλήρη μυστικότητα γύρω από τις απολαβές.

Τέλος στην ερώτηση «τι μισθό παίρνατε»: Οι αλλαγές στις προσλήψεις

Οι ανατροπές ξεκινούν ήδη από το στάδιο της αναζήτησης προσωπικού. Πλέον, οι εργοδότες υποχρεούνται να παρέχουν στους υποψηφίους εκ των προτέρων –πριν από τη συνέντευξη ή τη σύναψη της σύμβασης– σαφή ενημέρωση σχετικά με τον αρχικό μισθό ή το μισθολογικό εύρος της θέσης, καθώς και για την ισχύουσα συλλογική σύμβαση εργασίας.

Παράλληλα, θεσπίζεται ρητή απαγόρευση προς τις επιχειρήσεις να ζητούν από τους υποψηφίους πληροφορίες για το ιστορικό των αποδοχών τους σε προηγούμενες θέσεις εργασίας. Το μέτρο αυτό αποσκοπεί στην αποτροπή της διαιώνισης παλαιότερων μισθολογικών ανισοτήτων. Επιπλέον, καθίστανται άκυρες οι ρήτρες εμπιστευτικότητας που απαγόρευαν στους εργαζομένους να συζητούν μεταξύ τους το ύψος των αποδοχών τους για λόγους διασφάλισης της ίσης μεταχείρισης.

Δικαίωμα πρόσβασης σε συγκριτικά στοιχεία για όλους

Για το υφιστάμενο προσωπικό, το νέο πλαίσιο κατοχυρώνει το δικαίωμα έγγραφης αίτησης για τη λήψη συγκριτικών μισθολογικών δεδομένων. Κάθε εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει αναλυτικά στοιχεία όχι μόνο για το δικό του επίπεδο αμοιβής (σε ετήσια και ωριαία βάση), αλλά και για τα μέσα επίπεδα αποδοχών ανά φύλο στην ίδια κατηγορία εργασίας. Η πληροφόρηση καλύπτει τον βασικό μισθό, καθώς και μεταβλητές αποδοχές, όπως επιδόματα, πριμ και μπόνους.

Η εργοδοτική πλευρά οφείλει να ανταποκρίνεται τεκμηριωμένα εντός δύο μηνών. Το σχετικό αίτημα μπορεί να κατατεθεί είτε ατομικά, είτε μέσω του αρμόδιου σωματείου, είτε μέσω του Συνηγόρου του Πολίτη. Παράλληλα, όλες οι επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους και τομέα, υποχρεούνται να διαθέτουν γραπτή μισθολογική δομή, θεμελιωμένη σε ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, όπως οι δεξιότητες, η ευθύνη και η προϋπηρεσία.

Το χρονοδιάγραμμα των υποχρεωτικών εκθέσεων και οι έλεγχοι

Σε ό,τι αφορά τον έλεγχο των επιχειρήσεων, το πλαίσιο εισάγει σταδιακό χρονοδιάγραμμα υποβολής εκθέσεων για το έμφυλο μισθολογικό χάσμα:

• Επιχειρήσεις με 250+ εργαζομένους: Υποχρέωση ετήσιας έκθεσης με πρώτη προθεσμία την 7η Ιουνίου 2027.
• Επιχειρήσεις με 150-249 εργαζομένους: Υποβολή έκθεσης ανά τριετία, αρχής γενομένης επίσης τον Ιούνιο του 2027.
• Επιχειρήσεις με 100-149 εργαζομένους: Πρώτη υποβολή στοιχείων το 2031.
• Επιχειρήσεις κάτω των 100 εργαζομένων: Απαλλάσσονται από την υποχρέωση υποβολής εκθέσεων.

Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η διάταξη που προβλέπει ότι εάν σε επιχείρηση άνω των 100 ατόμων διαπιστωθεί μισθολογική απόκλιση άνω του 5% μεταξύ ανδρών και γυναικών –η οποία δεν δικαιολογείται από αντικειμενικούς παράγοντες και δεν διορθωθεί εντός εξαμήνου– ενεργοποιείται υποχρεωτική διαδικασία κοινής αξιολόγησης των αποδοχών σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων.