Πρόωρη σύνταξη: Οι προϋποθέσεις εξόδου, ο επανέλεγχος των ενσήμων και το «ψαλίδι» στις αποδοχές

Σημαντικά περιθώρια βελτίωσης του τελικού ποσού της σύνταξης αλλά και δυνατότητα πρόωρης αποχώρησης πριν από τα γενικά όρια ηλικίας προσφέρει σε χιλιάδες ασφαλισμένους ο σχολαστικός επανέλεγχος του ασφαλιστικού τους χρόνου. Σε μια περίοδο όπου οι παράμετροι του ασφαλιστικού συστήματος παραμένουν αυστηρές, ο εντοπισμός ενσήμων που δεν έχουν καταγραφεί και η ορθή αξιοποίηση ειδικών ή μεταβατικών διατάξεων αναδεικνύονται σε καθοριστικό παράγοντα για όσους σχεδιάζουν την έξοδό τους από την αγορά εργασίας.

Το «κλειδί» του επανελέγχου και τα μη προσμετρηθέντα ένσημα

Σύμφωνα με τον πρώην υπουργό Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργο Κουτρουμάνη, η επανεξέταση του ασφαλιστικού ιστορικού αποτελεί θεμελιώδες βήμα πριν από την υποβολή της τελικής αίτησης. Η διαδικασία αφορά τόσο τους εν ενεργεία εργαζομένους όσο και όσους έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί αλλά διαπιστώνουν ότι δεν υπολογίστηκε το σύνολο του χρόνου ασφάλισής τους.

Η αναζήτηση ημερών ασφάλισης που δεν έχουν καταχωριστεί, η διασταύρωση αρχείων μεταξύ διαφορετικών ταμείων και η διευθέτηση της διαδοχικής ασφάλισης μπορούν να επιφέρουν διπλό όφελος. Πρώτον, επιτρέπουν τη συμπλήρωση των απαιτούμενων χρονικών προϋποθέσεων για θεμελίωση δικαιώματος νωρίτερα. Δεύτερον, αυξάνουν την ανταποδοτική σύνταξη, καθώς τα επιπλέον έτη μεταφράζονται σε υψηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης.

Για τους ήδη συνταξιούχους, ωστόσο, η διαδικασία δεν οδηγεί αυτόματα σε αύξηση. Απαιτείται επίσημη αίτηση επανελέγχου, διακρίβωση ότι ο πρόσθετος χρόνος μπορεί νομίμως να προσμετρηθεί και έκδοση νέας απόφασης από τον e-ΕΦΚΑ για την αναπροσαρμογή της παροχής.

Πώς υπολογίζεται το «πέναλτι» στη μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη

Η πρόωρη έξοδος πριν από το γενικό όριο πλήρους συνταξιοδότησης παραμένει εφικτή για κατηγορίες ασφαλισμένων που υπάγονται σε ειδικές διατάξεις, συνήθως με όριο τα 62 έτη. Το κρίσιμο στοιχείο που συχνά διαφεύγει από τους ασφαλισμένους είναι ο μηχανισμός επιβολής του «πέναλτι».

Η μείωση δεν επιβάλλεται στο σύνολο των αποδοχών, αλλά αποκλειστικά και μόνο στην εθνική σύνταξη. Η ανταποδοτική σύνταξη καταβάλλεται ακέραια, υπολογισμένη με βάση τις συντάξιμες αποδοχές και τα πραγματικά έτη ασφάλισης. Το ποσοστό της περικοπής στην εθνική σύνταξη διαμορφώνεται σε 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται του ορίου πλήρους συνταξιοδότησης, φτάνοντας το ανώτατο όριο του 30% εάν η αποχώρηση συντελεστεί πέντε ή περισσότερα έτη νωρίτερα.

Το οικονομικό δίλημμα πριν από την οριστική απόφαση

Καθώς η περικοπή περιορίζεται στο εθνικό κομμάτι, όσο περισσότερα έτη ασφάλισης και υψηλότερες συντάξιμες αποδοχές έχει ένας εργαζόμενος, τόσο ισχυρότερο είναι το ανταποδοτικό μέρος, περιορίζοντας έτσι το συνολικό ποσοστό απώλειας στο τελικό ποσό.

Παρ’ όλα αυτά, η πρόωρη συνταξιοδότηση δεν αποτελεί πάντοτε την πιο συμφέρουσα οικονομικά επιλογή. Οι ασφαλισμένοι οφείλουν να σταθμίσουν την άμεση καταβολή ενός μειωμένου εισοδήματος έναντι των αποδοχών που θα είχαν εάν παρέμεναν στην εργασία, συνυπολογίζοντας ότι η παραμονή στην απασχόληση οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση των συντελεστών αναπλήρωσης για την πλήρη σύνταξη.