Σκλήρυνση κατά πλάκας: Αυξημένος κατά 38% ο κίνδυνος για εργαζόμενους που εκτίθενται σε λιπαντικά πετρελαίου

Μια νέα περιβαλλοντική διάσταση στην εκδήλωση της πολλαπλής σκλήρυνσης αναδεικνύει πρόσφατη επιστημονική μελέτη από τη Σουηδία. Σύμφωνα με τα ευρήματα των ερευνητών, η επαγγελματική έκθεση σε λιπαντικά πετρελαϊκής προέλευσης συνδέεται με κατά 38% υψηλότερες πιθανότητες εμφάνισης της νόσου, σε σύγκριση με όσους δεν έρχονται σε επαφή με τέτοιες ουσίες στον εργασιακό τους χώρο.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση επιστημόνων από το διακεκριμένο Ινστιτούτο Καρολίνσκα και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας. Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΣΚΠ) αποτελεί μια χρόνια, σοβαρή αυτοάνοση διαταραχή, στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα στρέφεται κατά του κεντρικού νευρικού συστήματος, προσβάλλοντας τον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό και τα οπτικά νεύρα.

Τα επαγγέλματα υψηλού κινδύνου και η διάρκεια της έκθεσης

Στη σουηδική έρευνα εντάχθηκαν 2.872 ασθενείς με πρόσφατη διάγνωση ΣΚΠ και ομάδα ελέγχου αποτελούμενη από 6.122 άτομα χωρίς τη νόσο, με μέση ηλικία τα 35 έτη. Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν το αναλυτικό ιστορικό της εργασίας τους, εστιάζοντας στην επαφή με λάδια κινητήρων, υδραυλικά υγρά και ψυκτικά λιπαντικά κατεργασίας μετάλλων.

Όπως διαπιστώθηκε, η συχνότερη έκθεση αφορούσε τεχνίτες σε συνεργεία επισκευής οχημάτων, εργαζόμενους στη βιομηχανία κατεργασίας μετάλλων, στις κατασκευές και στη συντήρηση βαρέων μηχανημάτων. Μεταξύ των ασθενών με ΣΚΠ, το 8,7% ανέφερε τακτική επαφή με τα εν λόγω παράγωγα πετρελαίου, έναντι 6,5% στον υγιή πληθυσμό, με τη στατιστική συσχέτιση να παραμένει ισχυρή ακόμη και μετά τη στάθμιση παραγόντων όπως η ηλικία και το φύλο.

Παράλληλα, οι ερευνητές κατέγραψαν μια σαφή δοσοεξαρτώμενη σχέση: κάθε επιπλέον έτος επαγγελματικής έκθεσης αύξανε την πιθανότητα διάγνωσης κατά περίπου 2%, ενώ ανάλογη ανοδική τάση παρατηρήθηκε ανά ώρα εβδομαδιαίας επαφής. Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό ήταν το γεγονός ότι στα άτομα με ιστορικό έκθεσης τουλάχιστον επτά χρόνια πριν από το πρώτο σύμπτωμα, η πιθανότητα εμφάνισης της νόσου εκτοξευόταν στο 55%.

Ο επιβαρυντικός ρόλος του καπνίσματος και της γενετικής προδιάθεσης

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνέργεια των λιπαντικών με άλλους γνωστούς επιβαρυντικούς παράγοντες. Η συσχέτιση αποδείχθηκε αισθητά πιο ισχυρή στους καπνιστές, καθώς και σε άτομα που στερούνταν προστατευτικών γονιδιακών παραλλαγών. Στις περιπτώσεις όπου συνυπήρχαν η επαγγελματική έκθεση στα λιπαντικά, το κάπνισμα και δύο επιβαρυντικά γενετικά χαρακτηριστικά, οι πιθανότητες εμφάνισης ΣΚΠ ήταν θεαματικά υψηλότερες, αν και οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι το συγκεκριμένο δείγμα ήταν περιορισμένο και απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.

Η επιστημονική ομάδα του Ινστιτούτου Καρολίνσκα επισημαίνει ότι η μελέτη αποτυπώνει ισχυρή συσχέτιση και όχι άμεση αιτιώδη σχέση, καθώς η καταγραφή βασίστηκε σε αναδρομικές αναφορές. Εντούτοις, δεδομένου ότι και άλλες εισπνεόμενες ερεθιστικές ουσίες έχουν ενοχοποιηθεί για πρόκληση φλεγμονωδών αντιδράσεων, τα ευρήματα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη ενίσχυσης των μέτρων προστασίας στους σχετικούς επαγγελματικούς κλάδους.