Συναγερμός για την ιλαρά: Αύξηση 40% στα κρούσματα σε παιδιά κάτω των 5 ετών παγκοσμίως

Μία ιδιαίτερα ανησυχητική οπισθοδρόμηση στην παγκόσμια δημόσια υγεία αποτυπώνει νέα διεθνής επιστημονική μελέτη, η οποία καταγράφει άλμα της τάξης του 40% στα κρούσματα ιλαράς σε παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό «Nature Medicine», κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις δραματικές επιπτώσεις που επιφέρει η υποχώρηση των ρυθμών εμβολιασμού σε διεθνές επίπεδο.

Δραματική ανατροπή στην πρόοδο δεκαετιών

Υπό την καθοδήγηση του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε επιδημιολογικά δεδομένα, ποσοστά θνησιμότητας και τα κενά ανοσίας σε 204 χώρες και επικράτειες για την περίοδο 2019-2023. Τα ευρήματα σκιαγραφούν μια κρίσιμη καμπή για την καταπολέμηση της νόσου.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το 2023 καταγράφηκαν περίπου 15,6 εκατομμύρια κρούσματα ιλαράς σε παιδιά κάτω των πέντε ετών, έναντι 11,1 εκατομμυρίων το 2019. Η εξέλιξη αυτή ακυρώνει σημαντικό μέρος της θεαματικής προόδου που είχε σημειωθεί μεταξύ 1990 και 2019, διάστημα κατά το οποίο τα περιστατικά είχαν μειωθεί κατά σχεδόν 80%. Παράλληλα, οι εκτιμώμενοι θάνατοι παιδιών από επιπλοκές της νόσου παρουσίασαν αύξηση, φτάνοντας τους 118.000 το 2023 σε σύγκριση με 105.000 το 2019.

Το επικίνδυνο κενό στην εμβολιαστική κάλυψη

Βασική αιτία για την αναζωπύρωση της εξαιρετικά μεταδοτικής αυτής ιογενούς λοίμωξης παραμένει η πτώση της εμβολιαστικής κάλυψης. Σε παγκόσμια κλίμακα, το ποσοστό χορήγησης της πρώτης δόσης του εμβολίου υποχώρησε στο 81% το 2023, παραμένοντας χαμηλότερα από το 83,6% του 2019, απέχοντας σημαντικά από το όριο του 95% που απαιτείται για την επίτευξη συλλογικής ανοσίας.

Συνολικά, υπολογίζεται ότι 23,7 εκατομμύρια βρέφη δεν έλαβαν την πρώτη κρίσιμη δόση του εμβολίου το 2023, αριθμός αυξημένος κατά 1,7 εκατομμύρια σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα. Η υστέρηση αυτή οφείλεται τόσο στις διαταραχές που προκάλεσε η πανδημία στα εθνικά συστήματα υγείας όσο και στην ενίσχυση της διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια.

Παγκόσμια πρόκληση: Από τις αναπτυσσόμενες χώρες στις ΗΠΑ

Γεωγραφικά, το μεγαλύτερο βάρος της ανεπαρκούς εμβολιαστικής κάλυψης εντοπίζεται στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές του πλανήτη. Περίπου τα μισά από τα ανεμβολίαστα παιδιά ζουν στην υποσαχάρια Αφρική, ενώ σχεδόν το 20% καταγράφεται στη νότια Ασία, όπου η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

Ωστόσο, οι ερευνητές υπογραμμίζουν με έμφαση ότι η ιλαρά δεν συνιστά αποκλειστικό πρόβλημα των χωρών χαμηλού εισοδήματος. Πρόσφατες τοπικές εξάρσεις σε χώρες υψηλού βιοτικού επιπέδου, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, αποδεικνύουν πως ο ιός βρίσκει άμεσα πρόσφορο έδαφος όπου δημιουργούνται τοπικοί θύλακες χαμηλής ανοσίας. Οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται άμεση κινητοποίηση των υγειονομικών αρχών παγκοσμίως, με εκστρατείες ενημέρωσης και στοχευμένα προγράμματα εμβολιασμού, προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω εξάπλωση μιας ασθένειας που μπορεί να προληφθεί πλήρως.