Ύπνος: Γιατί κάποιοι αντέχουν με λιγότερες από 5 ώρες – Τι αποκαλύπτει νέα επιστημονική μελέτη

Η διαδεδομένη πεποίθηση ότι όλοι οι ενήλικες χρειάζονται αυστηρά οκτώ ώρες νυχτερινής ανάπαυσης για να παραμείνουν λειτουργικοί φαίνεται πως επαναπροσδιορίζεται από τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα. Ενώ για πολλούς –όπως για τους νέους γονείς– ακόμη και ένα συνεχόμενο πεντάωρο μοιάζει με άπιαστο όνειρο, υπάρχουν άνθρωποι που δηλώνουν ότι λειτουργούν αποδοτικά κοιμώμενοι λιγότερο από πέντε ώρες. Μια νέα, εμπεριστατωμένη μελέτη από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης έρχεται να ρίξει φως στους μηχανισμούς του ύπνου, αποδεικνύοντας ότι η συνολική διάρκεια δεν είναι ο μόνος καθοριστικός παράγοντας για την υγεία και την ευεξία.

Τα ευρήματα της έρευνας και η σημασία του προσωπικού μοτίβου

Στη μελέτη συμμετείχαν περίπου 500 ενήλικες με μέση ηλικία τα 40 έτη, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν στενά για διάστημα ενός έτους. Οι εθελοντές χρησιμοποίησαν ειδικές συσκευές παρακολούθησης σε μορφή δαχτυλιδιού, οι οποίες κατέγραφαν τον καρδιακό ρυθμό κατά τη διάρκεια της νύχτας και τη σωματική δραστηριότητα την ημέρα. Παράλληλα, συμπλήρωναν καθημερινά ερωτηματολόγια για τη διάθεση, τα επίπεδα άγχους, τη ζωτικότητα και το αίσθημα κόπωσης, ενώ υπεβλήθησαν και σε ιατρικούς ελέγχους για την αρτηριακή πίεση και την αρτηριακή σκληρία, βασικό δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου.

Οι ερευνητές προσέγγισαν τον σύντομο ύπνο μέσα από δύο άξονες: την τυπική διάρκεια κάτω των έξι ωρών και το εξατομικευμένο μοτίβο κάθε ατόμου. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η σταθερότητα του προγράμματος και οι εξατομικευμένες βιολογικές ανάγκες διαδραματίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τον απόλυτο αριθμό ωρών στο κρεβάτι.

Μία μεμονωμένη δύσκολη νύχτα έναντι της χρόνιας έλλειψης ύπνου

Τα δεδομένα έδειξαν ότι δεν έχουν όλες οι νύχτες περιορισμένου ύπνου τις ίδιες επιπτώσεις στον οργανισμό. Μία μεμονωμένη νύχτα με λίγες ώρες ύπνου αντιμετωπίζεται σχετικά εύκολα από το σώμα, το οποίο τείνει να αναπληρώνει μέρος της χαμένης ξεκούρασης την επόμενη ημέρα κατά μέσο όρο κατά 50 λεπτά. Ωστόσο, όταν ο περιορισμένος ύπνος μετατρέπεται σε επαναλαμβανόμενη συνήθεια, οι συνέπειες γίνονται ορατές άμεσα.

Η συσσωρευμένη στέρηση ύπνου συσχετίστηκε έντονα με πτώση της διάθεσης, κατακόρυφη αύξηση των επιπέδων στρες και αρνητικές μεταβολές σε κρίσιμους δείκτες υγείας. Το επιπλέον κοίμισμα τα Σαββατοκύριακα, αν και βοηθητικό, αποδείχθηκε ανεπαρκές για να εξαλείψει πλήρως το συσσωρευμένο έλλειμμα. Το μοτίβο αυτό επιβεβαιώθηκε και από ανάλυση στοιχείων εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων από χώρες όπως η Ιαπωνία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία και η Μεγάλη Βρετανία.

Πόσες ώρες ύπνου είναι τελικά απαραίτητες;

Αν και ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις λιγοστές ώρες ανάπαυσης, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι αυτό δεν αποτελεί κανόνα ούτε άλλοθι για παρατεταμένη στέρηση ύπνου. Η γενική ιατρική σύσταση για τους ενήλικες παραμένει σταθερά μεταξύ επτά και εννέα ωρών ποιοτικού ύπνου ημερησίως. Η διατήρηση ενός σταθερού ωραρίου κατάκλισης και αφύπνισης αποτελεί το πραγματικό κλειδί για τη διατήρηση της σωματικής και ψυχικής ισορροπίας.