«Ο εξωδικαστικός μηχανισμός δεν πέτυχε τον αρχικό του στόχο»: Στο στόχαστρο funds και servicers για την πρώτη κατοικία

Σφοδρή κριτική στην αποτελεσματικότητα του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών άσκησε η δικηγόρος Κατερίνα Μπέρδου, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά 90,1. Αναλύοντας την τρέχουσα κατάσταση στην αγορά των «κόκκινων» δανείων, υπογράμμισε ότι το ισχύον πλαίσιο απέτυχε να εκπληρώσει τον πρωταρχικό του ρόλο, αφήνοντας χιλιάδες δανειολήπτες εκτεθειμένους στις επιθετικές πρακτικές που ακολουθούν τα funds και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).

Ένα εργαλείο που δεν ανταποκρίθηκε στις κοινωνικές ανάγκες

Όπως επεσήμανε η κ. Μπέρδου, ο εξωδικαστικός μηχανισμός σχεδιάστηκε θεωρητικά ως ένα γρήγορο, ψηφιακό εργαλείο διευθέτησης χρεών προς τράπεζες, funds και το Δημόσιο. Ωστόσο, στην πράξη αποδεικνύεται ότι η πλειονότητα των οφειλετών δεν βρίσκει ουσιαστική διέξοδο. Οι άκαμπτοι αλγόριθμοι της πλατφόρμας συχνά παράγουν προτάσεις ρύθμισης που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών, ενώ σε πολλές περιπτώσεις απαιτούνται υπέρογκες προκαταβολές που καθιστούν τη συμφωνία ανεφάρμοστη.

Παράλληλα, παρά τις νομοθετικές βελτιώσεις που έχουν επιχειρηθεί κατά καιρούς, η προαιρετικότητα στην αποδοχή των ρυθμίσεων από την πλευρά των πιστωτών συνεχίζει να δημιουργεί προσκόμματα. Το αποτέλεσμα είναι ένας σημαντικός όγκος αιτήσεων να απορρίπτεται ή να οδηγείται σε αδιέξοδο, διαψεύδοντας τις αρχικές κυβερνητικές εξαγγελίες για μαζική και δίκαιη ελάφρυνση του ιδιωτικού χρέους.

Η επιθετική τακτική των funds και οι πλειστηριασμοί

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η νομικός στη συμπεριφορά των funds και των servicers, καταγγέλλοντας έλλειψη διαφάνειας και ουσιαστικής διάθεσης διαπραγμάτευσης. Ενώ οι συγκεκριμένες εταιρείες έχουν αποκτήσει τα δανειακά χαρτοφυλάκια σε κλάσμα της ονομαστικής τους αξίας, απαιτούν από τους δανειολήπτες την πλήρη εξόφληση κεφαλαίου και τόκων, χωρίς να προσφέρουν ρεαλιστικά «κουρέματα».

Σύμφωνα με την κ. Μπέρδου, η πίεση προς τους πολίτες εντείνεται καθημερινά μέσω συνεχών οχλήσεων και της άμεσης απειλής αναγκαστικών μέτρων είσπραξης. Η επίσπευση των πλειστηριασμών αποτελεί πλέον το βασικό εργαλείο πίεσης, με αποτέλεσμα ακίνητα μεγάλης κοινωνικής και συναισθηματικής αξίας να κινδυνεύουν να εκπλειστηριαστούν με συνοπτικές διαδικασίες.

Επιτακτική η θεσμοθέτηση προστασίας της πρώτης κατοικίας

Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η Κατερίνα Μπέρδου τόνισε την ανάγκη για μια γενναία πολιτική παρέμβαση με επίκεντρο τη θεσμική προστασία της κύριας κατοικίας. Η κατάργηση του πλαισίου του νόμου Κατσέλη έχει αφήσει ένα δυσαναπλήρωτο κενό, καθώς σήμερα δεν υφίσταται οριζόντια νομική ασπίδα για το σπίτι των αδύναμων πολιτών.

Η αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ δανειοληπτών και πιστωτών κρίνεται πλέον ως κοινωνική αναγκαιότητα. Όπως υπογραμμίστηκε, απαιτείται ένα δεσμευτικό πλαίσιο κανόνων δεοντολογίας για τους servicers και ένας μηχανισμός που θα θέτει ως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα την αξιοπρεπή διαβίωση και τη διατήρηση της στέγης για τα ευάλωτα κοινωνικά στρώματα.