Καρκίνος τραχήλου της μήτρας: Σοβαρή αύξηση κρουσμάτων και θανάτων έως το 2050 προβλέπει νέα μελέτη

Σημαντική αύξηση των περιστατικών αλλά και των θανάτων από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας αναμένεται να καταγραφεί σε παγκόσμιο επίπεδο κατά τις επόμενες δεκαετίες. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μία νόσο που μπορεί να προληφθεί αποτελεσματικά, η ελλιπής εμβολιαστική κάλυψη και οι ανισότητες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας ανατρέπουν τους διεθνείς στόχους εξάλειψής της, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Medicine.

Οι προβλέψεις έως το 2050 και η εικόνα στην Ελλάδα

Η μελέτη ανέλυσε επιδημιολογικά δεδομένα από 204 χώρες για την περίοδο 1990-2023, διαμορφώνοντας προβολές για την πορεία της νόσου έως τα μέσα του 21ου αιώνα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας προσβάλλει σήμερα περίπου 887.000 γυναίκες ετησίως σε όλο τον κόσμο, κοστίζοντας τη ζωή σε 369.000 ασθενείς. Έως το 2050, ο ετήσιος αριθμός νέων διαγνώσεων εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 20,2%, φτάνοντας τα 1,08 εκατομμύρια περιστατικά, ενώ οι ετήσιοι θάνατοι προβλέπεται να σημειώσουν άλμα 39,3%, αγγίζοντας τους 522.000.

Στη χώρα μας, το αποτύπωμα της νόσου παραμένει εξίσου ανησυχητικό. Κάθε χρόνο στην Ελλάδα καταγράφονται σχεδόν 670 νέα περιστατικά, ενώ περίπου 310 γυναίκες χάνουν τη μάχη για τη ζωή, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εντατικοποίηση των δράσεων ενημέρωσης και προσυμπτωματικού ελέγχου.

Γεωγραφικές ανισότητες και ο στόχος του ΠΟΥ

Η εξέλιξη της επιδημιολογικής εικόνας αναδεικνύει έντονες γεωγραφικές αποκλίσεις. Το μεγαλύτερο βάρος αναμένεται να επωμιστούν οι αναπτυσσόμενες χώρες, με την υποσαχάριο Αφρική να βρίσκεται στο επίκεντρο της κρίσης. Εκεί, τα νέα περιστατικά εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 88,7% και οι θάνατοι κατά 95,4%, φτάνοντας τους 206.000 ετησίως έως το 2050.

Με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, ο στρατηγικός στόχος που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την «εξάλειψη» της νόσου —η οποία ορίζεται ως η μείωση των κρουσμάτων σε λιγότερα από 4 ανά 100.000 γυναίκες— θεωρείται ανέφικτος εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, εάν δεν υπάρξει άμεση και συντονισμένη διεθνής παρέμβαση.

Η καταλυτική σημασία του εμβολιασμού και του screening

Βασικός αιτιολογικός παράγοντας για την εμφάνιση της νόσου είναι ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), ο οποίος μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων μπορεί να αποτραπεί μέσω του εμβολιασμού, ο οποίος παρέχεται δωρεάν στην Ελλάδα τόσο σε κορίτσια όσο και σε αγόρια, ενώ συστήνεται και σε νεαρούς ενήλικες.

Παράλληλα με την ανοσοποίηση, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει ο τακτικός προληπτικός έλεγχος. Η εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων, όπως το HPV DNA test, επιτρέπει τον εντοπισμό προκαρκινικών αλλοιώσεων σε πρώιμο στάδιο, διασφαλίζοντας υψηλότατα ποσοστά ίασης πριν ο καρκίνος εξελιχθεί σε απειλητική για τη ζωή μορφή.