Αντιβιοτικά: Ένας στους τρεις ασθενείς λέει ψέματα στον γιατρό για να πάρει συνταγή

Σχεδόν ένας στους τρεις ενήλικες καταφεύγει σε υπερβολές ή ακόμη και σε επινοημένα συμπτώματα προκειμένου να εξασφαλίσει μια ιατρική συνταγή για αντιβιοτικά, σύμφωνα με τα ευρήματα νέας επιστημονικής μελέτης. Η βαθιά ριζωμένη –πλην εσφαλμένη– πεποίθηση ότι μια ίωση δεν υποχωρεί χωρίς φαρμακευτική αγωγή, οδηγεί χιλιάδες πολίτες στο να παραπλανούν τους θεράποντες ιατρούς, τροφοδοτώντας την επικίνδυνη αλόγιστη χρήση σκευασμάτων.

Η παραποίηση των συμπτωμάτων και τα ευρήματα της έρευνας

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση JAMA Network Open, πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του επίκουρου καθηγητή Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα, Δρ. Άλιστερ Θορπ. Στην έρευνα συμμετείχαν 959 εθελοντές με μέση ηλικία τα 51 έτη, οι οποίοι κλήθηκαν να απαντήσουν με ειλικρίνεια για το εάν έχουν παραποιήσει ποτέ την κλινική τους εικόνα σε έναν γιατρό.

Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: σχεδόν το 30% των συμμετεχόντων παραδέχθηκε ότι διαστρέβλωσε τα συμπτώματά του. Ειδικότερα, το 40% δήλωσε πως υπερέβαλε για τη χρονική διάρκεια ή τη σοβαρότητα των ενοχλήσεων (αναφέροντας για παράδειγμα βήχα δύο εβδομάδων αντί λίγων ημερών), το 7% επινόησε ανύπαρκτα συμπτώματα όπως ο πυρετός, ενώ το 53% κατέφυγε και στις δύο τακτικές. Μάλιστα, στο 77% των περιπτώσεων το τέχνασμα πέτυχε, οδηγώντας στην έκδοση της επιθυμητής συνταγής.

Οι λόγοι πίσω από την αναζήτηση της «μαγικής λύσης»

Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, τα συμπτώματα που παραποιούνται συχνότερα αφορούν κλασικές ιώσεις: βήχας, πονόλαιμος και πυρετός. Ο κύριος λόγος πίσω από αυτή τη συμπεριφορά είναι ο φόβος. Οι ασθενείς αισθάνονται καταβεβλημένοι και ανησυχούν μήπως η κατάστασή τους εξελιχθεί σε σοβαρότερη λοίμωξη, πιστεύοντας πως τα αντιβιοτικά αποτελούν τη μοναδική αποτελεσματική άμυνα.

«Δεν είναι εύκολο για έναν ασθενή να ακούσει ότι το μόνο που χρειάζεται είναι ανάπαυση και υπομονή», επισημαίνει ο Δρ. Άλιστερ Θορπ. Παράλληλα, οι πιεστικοί ρυθμοί της καθημερινότητας και οι επαγγελματικές υποχρεώσεις ωθούν πολλούς να αναζητούν άμεση ανακούφιση. Επιπλέον, καταγράφηκε και μια μερίδα ανθρώπων που θεωρεί ότι «γνωρίζει το σώμα της καλύτερα από τον γιατρό», με τις νεότερες και μέσες ηλικίες να εμφανίζουν τη μεγαλύτερη τάση παραποίησης στοιχείων.

Ο παγκόσμιος κίνδυνος της μικροβιακής αντοχής

Η πρακτική αυτή ενέχει σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Τα αντιβιοτικά στοχεύουν αποκλειστικά τα βακτήρια και είναι εντελώς αναποτελεσματικά απέναντι στους ιούς που προκαλούν το κοινό κρυολόγημα, την εποχική γρίπη ή την COVID-19. Οι ιώσεις αυτές κάνουν τον φυσικό τους κύκλο και υποχωρούν μόνες τους.

Η άσκοπη λήψη αντιβιοτικών οδηγεί στην ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών μικροβίων. Αυτό σημαίνει ότι στο μέλλον, όταν ο ασθενής βρεθεί αντιμέτωπος με μια πραγματικά απειλητική βακτηριακή λοίμωξη, τα διαθέσιμα φάρμακα ενδέχεται να μην έχουν πλέον καμία θεραπευτική ισχύ, αφήνοντας τον οργανισμό ανοχύρωτο.