«Πειραγμένες» ταμειακές: Τα ψηφιακά κόλπα εξαφάνισης του τζίρου και οι καμπάνες χωρίς «ταβάνι»

Σε έναν από τους πλέον εξελιγμένους μηχανισμούς φοροδιαφυγής εξελίσσεται η χρήση «πειραγμένων» ταμειακών μηχανών και παραποιημένου λογισμικού, επιτρέποντας σε επιτήδειους επιχειρηματίες να εισπράττουν κανονικά τα ποσά από τους πελάτες, αποκρύπτοντας ταυτόχρονα σημαντικό μέρος των εσόδων τους από το κράτος. Οι πρόσφατες αποκαλύψεις, με πιο χαρακτηριστική την υπόθεση της αλυσίδας Pizza Fan, έφεραν ξανά στην επιφάνεια τις περίπλοκες μεθόδους αλλοίωσης των φορολογικών δεδομένων, κινητοποιώντας την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η οποία απαντά με ένα ιδιαίτερα αυστηρό ποινολόγιο.

Η τεχνολογία στην υπηρεσία της απόκρυψης εσόδων

Το «κλειδί» της απάτης βρίσκεται συνήθως στα εμπορικά συστήματα παραγγελιοληψίας και στο λογισμικό που συνδέεται με τους φορολογικούς μηχανισμούς. Μέσω ειδικών παρεμβάσεων στον κώδικα, μια παραγγελία μπορεί να εκτελείται και να πληρώνεται κανονικά από τον καταναλωτή, αλλά είτε να καταγράφεται ως «κέρασμα» είτε να εξαφανίζεται ολοσχερώς από τη φορολογική μνήμη.

Σε άλλες περιπτώσεις, οι αποδείξεις εκδίδονται μεν, αλλά τα δεδομένα τους παραποιούνται εκ των υστέρων ως προς τις ποσότητες, τις τελικές τιμές ή τα είδη των προϊόντων. Με αυτόν τον τρόπο, τα ηλεκτρονικά αρχεία που διαβιβάζονται στις φορολογικές αρχές δείχνουν τυπικά σύννομα, αποκρύπτοντας όμως τον πραγματικό τζίρο της επιχείρησης.

Βαρύ ποινολόγιο: Πρόστιμα 15% επί του τζίρου χωρίς ανώτατο όριο

Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει δρακόντειες κυρώσεις. Σε περιπτώσεις παραβίασης ή παραποίησης φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών, το πρόστιμο υπολογίζεται σε ποσοστό 15% επί του μέσου όρου των δηλωθέντων εσόδων της τελευταίας τριετίας για κάθε ελεγχόμενο έτος. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι καταργούνται τα ανώτατα πλαφόν (των 30.000 και 90.000 ευρώ για απλογραφικά και διπλογραφικά βιβλία αντίστοιχα).

Πρακτικά, μια επιχείρηση με μέσο ετήσιο τζίρο 1 εκατ. ευρώ βρίσκεται αντιμέτωπη με πρόστιμο 150.000 ευρώ ανά έτος παράβασης, ενώ για τζίρο 2 εκατ. ευρώ η καμπάνα φτάνει τις 300.000 ευρώ. Εάν η παράβαση εκτείνεται σε βάθος τριετίας, ο τελικός λογαριασμός μπορεί να αποβεί μοιραίος για τη βιωσιμότητα της επιχείρησης.

Ευθύνες σε προγραμματιστές και λουκέτα έως δύο έτη

Το ποινολόγιο δεν περιορίζεται μόνο στους επιχειρηματίες. Αυστηρές κυρώσεις, ύψους 100.000 ευρώ, επιβάλλονται σε κατασκευαστές λογισμικού, μεταπωλητές και τεχνικούς υποστήριξης, εφόσον αποδειχθεί ότι συμμετείχαν στη δημιουργία ή εγκατάσταση του παράνομου κώδικα.

Παράλληλα, ενεργοποιείται το μέτρο της αναστολής λειτουργίας των καταστημάτων. Το «λουκέτο» κυμαίνεται από δύο έως δώδεκα μήνες για τον επιχειρηματία, ενώ για τους προμηθευτές ή τεχνικούς που υλοποιούν την παρέμβαση, η αναστολή λειτουργίας της δικής τους επαγγελματικής δραστηριότητας μπορεί να φτάσει έως και τα δύο έτη.

Η ψηφιακή αντεπίθεση των ελεγκτικών αρχών

Αν και ο εντοπισμός αυτών των λογισμικών απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις, η ΑΑΔΕ ενισχύει τις διασταυρώσεις της αξιοποιώντας την υποχρεωτική διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές. Μέσω της πλατφόρμας myDATA και του συστήματος eSend, οι ελεγκτές εντοπίζουν σε πραγματικό χρόνο αποκλίσεις ανάμεσα στις ηλεκτρονικές πληρωμές με κάρτα και στις εκδοθείσες αποδείξεις, καθιστώντας ολοένα και πιο επισφαλή την απόκρυψη φορολογητέας ύλης.