Βιομηχανία δύο ταχυτήτων στις ΗΠΑ: Η AI στηρίζει την παραγωγή αλλά οι παραδοσιακοί κλάδοι χάνουν θέσεις εργασίας

Σημάδια ανάκαμψης εμφανίζει η αμερικανική μεταποίηση, αποτυπώνοντας σε πρώτο επίπεδο μια θετική εικόνα για την ευρύτερη οικονομία. Ωστόσο, πίσω από τους ευνοϊκούς δείκτες διαμορφώνεται μια βιομηχανία «δύο ταχυτήτων». Η αναζωπύρωση της δραστηριότητας τροφοδοτείται σχεδόν αποκλειστικά από τις μαζικές επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τον ενεργειακό τομέα, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της παραδοσιακής βιομηχανίας εξακολουθεί να δέχεται ισχυρές πιέσεις, οδηγώντας σε απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Η ανισορροπία στην απασχόληση και η κυριαρχία της προηγμένης τεχνολογίας

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προβάλλει την ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής ως σαφή ένδειξη επιτυχίας της οικονομικής πολιτικής της. Τα στατιστικά στοιχεία, ωστόσο, αποκαλύπτουν ότι η ανάκαμψη δεν συνοδεύεται από ισόρροπη άνοδο της απασχόλησης σε όλο το φάσμα της αγοράς.

Η βιομηχανική παραγωγή κατέγραψε άνοδο 0,3% τον Σεπτέμβριο, παρά την υποχώρηση κατά 3% στον κλάδο των αυτοκινήτων. Παράλληλα, ο δείκτης μεταποίησης του Ινστιτούτου Διαχείρισης Προμηθειών (ISM) διατήρησε την ανοδική του τροχιά για ένατο διαδοχικό μήνα, με τις νέες παραγγελίες να ενισχύονται. Παρά τη γενικευμένη αύξηση της ζήτησης –καθώς πέντε από τους έξι μεγαλύτερους κλάδους ανέφεραν περισσότερες παραγγελίες– μόλις δύο τομείς κατάφεραν να αυξήσουν το προσωπικό τους: οι υπολογιστές και τα ηλεκτρονικά προϊόντα, καθώς και ο εξοπλισμός μεταφορών.

Τα στοιχεία της απασχόλησης: Ποιοι κλάδοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν

Η δομική αυτή ανισότητα αποτυπώνεται καθαρά στην ανάλυση του Γκαντ Λεβάνον, επικεφαλής οικονομολόγου του Burning Glass Institute. Σύμφωνα με τα στοιχεία για το δωδεκάμηνο έως τον Σεπτέμβριο, η μεταποίηση στις ΗΠΑ δημιούργησε συνολικά 40.000 νέες θέσεις εργασίας. Εντούτοις, το σύνολο της καθαρής αυτής αύξησης προήλθε αποκλειστικά από την αποκαλούμενη «προηγμένη μεταποίηση», η οποία αντιπροσωπεύει μόλις το 38% της συνολικής βιομηχανικής απασχόλησης.

Οι εν λόγω κλάδοι –όπως τα χημικά, τα εξειδικευμένα μηχανήματα, η μικροηλεκτρονική και ο εξοπλισμός μεταφορών– πρόσθεσαν 56.000 θέσεις εργασίας. Στον αντίποδα, οι υπόλοιποι παραδοσιακοί μεταποιητικοί τομείς κατέγραψαν καθαρές απώλειες 16.000 θέσεων εργασίας. Είναι ενδεικτικό ότι η απασχόληση εκτός της προηγμένης βιομηχανίας παραμένει καθηλωμένη στα επίπεδα του 2016, πιστοποιώντας μια χρόνια στασιμότητα.

Το κόστος δανεισμού και οι απειλές για το μέλλον

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, η ανάκαμψη είναι υπαρκτή αλλά αυστηρά συγκεντρωμένη σε εταιρείες που παράγουν εξοπλισμό για data centers, υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και ενεργειακά δίκτυα, καθώς και σε όσες ευνοούνται από τον επαναπατρισμό παραγωγικών μονάδων (reshoring). Αντίθετα, οι κλάδοι εντάσεως εργασίας πλήττονται από τον έντονο διεθνή ανταγωνισμό και τα λειτουργικά κόστη.

Επιπλέον, το αυξημένο κόστος χρήματος αποτελεί σημαντικό παράγοντα ρίσκου. Ο Τζέιμς Νάιτλι, επικεφαλής διεθνής οικονομολόγος της ING, προειδοποιεί ότι εάν τα επιτόκια δανεισμού διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα και οι επενδυτές αρχίσουν να αμφισβητούν τις αποτιμήσεις των τεχνολογικών κολοσσών, οι πιέσεις μπορεί να μεταφερθούν και στους κλάδους που σήμερα οδηγούν την ανάπτυξη, θέτοντας σε κίνδυνο τη συνολική ανθεκτικότητα της αμερικανικής βιομηχανίας.