«Κόκκινα» δάνεια: Αυτόματος κόφτης σε τόκους και οφειλές – Τι αλλάζει σε κατασχέσεις και πλειστηριασμούς

Μια ουσιαστική τομή στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους φέρνει το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου. Στο επίκεντρο των ρυθμίσεων τίθεται η επιβολή δεσμευτικού «κόφτη» στις υπέρμετρα διογκωμένες οφειλές από τόκους υπερημερίας και προσαυξήσεις, προσφέροντας ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες και επαγγελματίες με μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Όπως επισημαίνει η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, βασικός στόχος είναι ο περιορισμός της αβεβαιότητας για τους δανειολήπτες, η ενίσχυση της ευθύνης των πιστωτών και η δημιουργία ενός πλαισίου που παράγει ρεαλιστικές λύσεις για τα «κόκκινα» δάνεια.

Πλαφόν στο τριπλάσιο του κεφαλαίου και ειδική μέριμνα για αγρότες

Ο βασικός πυλώνας της νομοθετικής πρωτοβουλίας αφορά την επιβολή ανώτατου ορίου συνολικής απαίτησης. Συγκεκριμένα, η οφειλή δεν θα μπορεί εφεξής να υπερβαίνει το τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου για στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια. Ειδική μέριμνα προβλέπεται για τον πρωτογενή τομέα, όπου για τα αγροτικά δάνεια το πλαφόν ορίζεται αυστηρά στο διπλάσιο του ληφθέντος κεφαλαίου.

Το μέτρο εφαρμόζεται αυτοδίκαια και οριζόντια, ανεξάρτητα από το εάν η απαίτηση βρίσκεται σε τραπεζικό ίδρυμα, fund ή εταιρεία διαχείρισης (servicer). Για παράδειγμα, εάν αρχικό δάνειο ύψους 100.000 ευρώ έχει διογκωθεί λόγω ανατοκισμού στις 500.000 ευρώ, η απαίτηση «κουρεύεται» αυτόματα στα 300.000 ευρώ (ή στα 200.000 ευρώ για αγρότες), αφαιρώντας το υπερβάλλον ποσό. Παράλληλα, στον υπολογισμό προσμετρώνται όλες οι προηγούμενες καταβολές του οφειλέτη.

Υποχρεωτικός επανυπολογισμός εντός εξαμήνου χωρίς αίτηση

Τράπεζες και servicers υποχρεούνται εντός έξι μηνών από τη θέσπιση του νόμου να προχωρήσουν στον επανυπολογισμό των υφιστάμενων οφειλών στα πληροφοριακά τους συστήματα. Η διαδικασία αυτή δεν απαιτεί καμία γραφειοκρατική ενέργεια ή αίτηση από την πλευρά του δανειολήπτη.

Ειδική διάταξη έχει συμπεριληφθεί για παλαιά αγροτικά δάνεια προ του 1990, για τα οποία συχνά απουσιάζουν πλήρη αρχεία: το συνολικό χρέος δεν θα μπορεί να ξεπερνά το 150% του ποσού της τελευταίας ρύθμισης που είχε συμφωνηθεί πριν από το 1990.

Ανατροπή σε πλειστηριασμούς και κανόνες στις διμερείς ρυθμίσεις

Ο νέος υπολογισμός επηρεάζει άμεσα τις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης. Κατασχέσεις και πλειστηριασμοί θα μπορούν να εκτελεστούν αποκλειστικά και μόνο για το ποσό που προκύπτει μετά την εφαρμογή του νέου πλαφόν. Σε περιπτώσεις όπου ο πλειστηριασμός ολοκληρωθεί, τυχόν υπόλοιπο από το τίμημα που υπερκαλύπτει τη μειωμένη απαίτηση θα επιστρέφεται απευθείας στον οφειλέτη.

Ταυτόχρονα, τίθενται αυστηροί κανόνες στις εξωδικαστικές διμερείς ρυθμίσεις. Θεσπίζεται ανώτατο όριο προκαταβολής στο 15% της οφειλής (με δυνατότητα περαιτέρω μείωσης βάσει κοινωνικών κριτηρίων), βάζοντας τέλος σε απαιτήσεις που έφταναν έως και το 50%. Επιπλέον, ορίζεται υποχρέωση του πιστωτή να καταθέτει δεσμευτική και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από οποιονδήποτε προγραμματισμένο πλειστηριασμό.