ΗΠΑ: Στα 2 τρισ. δολάρια εκτινάχθηκε το δημοσιονομικό έλλειμμα – Στα ύψη το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους

Σε τροχιά επικίνδυνης διεύρυνσης παραμένουν τα δημόσια οικονομικά των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς το ομοσπονδιακό δημοσιονομικό έλλειμμα εκτινάχθηκε στα 1,99 τρισεκατομμύρια δολάρια για το οικονομικό έτος 2026. Πρόκειται για αύξηση κατά 217 δισεκατομμύρια δολάρια σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας και το τρίτο μεγαλύτερο ετήσιο άνοιγμα στην αμερικανική ιστορία, υπολειπόμενο μόνο των ετών της πανδημίας.

Τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών αποτυπώνουν το πρώτο πλήρες δημοσιονομικό έτος της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Η ραγδαία επιδείνωση των οικονομικών μεγεθών αποδίδεται κυρίως στη δραματική εκτόξευση του κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, το οποίο έχει πλέον υπερβεί το ιστορικό ορόσημο των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά και στις απρόβλεπτες αναταράξεις της εμπορικής πολιτικής της Ουάσιγκτον.

Ρεκόρ δαπανών και δυσθεώρητο κόστος δανεισμού

Η διεύρυνση της δημοσιονομικής τρύπας σημειώθηκε παρά το γεγονός ότι τα ομοσπονδιακά έσοδα κινήθηκαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, φθάνοντας τα 5,40 τρισεκατομμύρια δολάρια (αύξηση 3%). Ωστόσο, οι κρατικές δαπάνες έτρεξαν με διπλάσια ταχύτητα (+6%), αγγίζοντας το ποσό-ρεκόρ των 7,40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο πλέον επιβαρυντικός παράγοντας για τα αμερικανικά ταμεία ήταν οι πληρωμές τόκων για το ομοσπονδιακό χρέος. Οι σχετικές δαπάνες ενισχύθηκαν κατά 12% (ή 144 δισ. δολάρια), φτάνοντας στο πρωτοφανές επίπεδο των 1,36 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Το κονδύλι αυτό αποτελεί πλέον μία από τις βαρύτερες κατηγορίες του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, ξεπερνώντας σχεδόν κάθε άλλη δαπάνη, πλην της κοινωνικής ασφάλισης και των προγραμμάτων υγειονομικής περίθαλψης Medicare και Medicaid.

Το δικαστικό «μπλόκο» στους δασμούς και η πίεση στο ΑΕΠ

Καθοριστικό ρόλο στην τελική διαμόρφωση του ελλείμματος διαδραμάτισε επίσης η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, το οποίο ακύρωσε εκτεταμένο τμήμα των εμπορικών δασμών που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ κατά το ξεκίνημα της νέας του θητείας. Η δικαστική αυτή εξέλιξη ανάγκασε το αμερικανικό δημόσιο σε επιστροφές δασμών ύψους 145 δισεκατομμυρίων δολαρίων, οδηγώντας τα καθαρά δασμολογικά έσοδα σε υποχώρηση κατά 11%, στα 173 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η εξέλιξη αυτή εξουδετέρωσε τη στρατηγική του Λευκού Οίκου, ο οποίος προωθούσε τον προστατευτισμό όχι μόνο ως μέσο προστασίας της εγχώριας παραγωγής αλλά και ως βασική πηγή άντλησης δημοσίων εσόδων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, το έλλειμμα διαμορφώνεται πλέον στο 6,2% του αμερικανικού ΑΕΠ έναντι 5,8% το 2025, υπογραμμίζοντας τις εντεινόμενες πιέσεις στη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη καθώς τα επιτόκια και το κόστος δανεισμού παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.