Γιατί οι χρυσές λίρες «από το σεντούκι» δεν καλύπτουν το πόθεν έσχες – Το «μπλόκο» της ΑΑΔΕ

Έναν διαδεδομένο φορολογικό μύθο δεκαετιών καταρρίπτει πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, καθιστώντας σαφές ότι η απλή ρευστοποίηση χρυσών λιρών δεν επαρκεί από μόνη της για την κάλυψη τεκμηρίων και την επίκληση ανάλωσης κεφαλαίου. Πολλοί φορολογούμενοι εξακολουθούν να θεωρούν ότι το επίσημο έγγραφο πώλησης από την Τράπεζα της Ελλάδος αποτελεί «διαβατήριο» για το πόθεν έσχες, ωστόσο η φορολογική διοίκηση απαιτεί πλήρη τεκμηρίωση όχι μόνο για την εκποίηση, αλλά πρωτίστως για την προέλευση των περιουσιακών στοιχείων.

Το χρονικό της υπόθεσης και το «ραβασάκι» της εφορίας

Η υπόθεση που έφτασε στη ΔΕΔ αφορούσε φορολογούμενο ο οποίος, κατά τη δήλωση του φορολογικού έτους 2025, εμφάνισε δαπάνη ύψους 54.726,78 ευρώ για την αγορά ακινήτου. Προκειμένου να καλύψει το σχετικό τεκμήριο, δήλωσε ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών ύψους 50.000 ευρώ, επικαλούμενος έγγραφο της Τράπεζας της Ελλάδος σύμφωνα με το οποίο είχε πωλήσει 50 χρυσές λίρες Αγγλίας έναντι 31.248,08 ευρώ.

Ωστόσο, η ΔΟΥ Καλαμάτας δεν αναγνώρισε το ποσό της ανάλωσης, εκδίδοντας πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου με επιπλέον επιβάρυνση 8.986,98 ευρώ. Στην προσφυγή του, ο πολίτης υποστήριξε ότι οι λίρες συγκεντρώθηκαν σταδιακά σε βάθος δεκαετιών, ήδη από τη βρεφική του ηλικία, μέσω μικρών αγορών και άτυπων οικογενειακών δωρεών από συγγενείς, καθιστώντας αντικειμενικά αδύνατη την προσκόμιση παραστατικών αγοράς.

Το σκεπτικό της απόφασης: Η διαφορά πώλησης και απόκτησης

Η ΔΕΔ απέρριψε την προσφυγή, επιβεβαιώνοντας τη στάση του ελεγκτικού μηχανισμού. Το κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι το παραστατικό της Τράπεζας της Ελλάδος πιστοποιεί μεν την πράξη και το τίμημα της πώλησης, αλλά δεν αποδεικνύει τρία κρίσιμα μεγέθη: τον χρόνο, τον τρόπο και το κόστος απόκτησης των λιρών.

Σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο, τα στοιχεία αυτά είναι θεμελιώδη. Ο χρόνος απόκτησης δείχνει αν εφαρμόζεται το χρονικό όριο του 1988 για τον σχηματισμό κεφαλαίου, ο τρόπος αποσαφηνίζει εάν πρόκειται για αγορά ή δωρεά (η οποία όφειλε να έχει δηλωθεί φορολογικά), ενώ το αρχικό κόστος πρέπει να αφαιρεθεί από το ποσό της πώλησης ώστε να υπολογιστεί το καθαρό υπερβάλλον κεφάλαιο. Χωρίς αυτές τις πληροφορίες, το ποσό δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για την κάλυψη τεκμηρίων, καθώς δεν μπορεί να προσδιοριστεί το πραγματικό φορολογητέο ή απαλλασσόμενο υπόλοιπο.

Τι σημαίνει η απόφαση για τους φορολογούμενους

Η συγκεκριμένη απόφαση δεν απαγορεύει τη νόμιμη πώληση χρυσών λιρών ούτε ακυρώνει συνολικά τη δυνατότητα αξιοποίησής τους. Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι για να γίνει δεκτή η ανάλωση κεφαλαίου από τέτοιες πηγές, ο φορολογούμενος φέρει ακέραιο το βάρος της απόδειξης. Όσοι σκοπεύουν να δικαιολογήσουν μελλοντικές δαπάνες με ρευστοποίηση χρυσού οφείλουν να διαθέτουν νόμιμα παραστατικά αγοράς, δηλώσεις φόρου δωρεάς ή επίσημα κληρονομητήρια. Αντίθετα, οι άτυπες παραδόσεις δεκαετιών και τα «σεντούκια» της οικογένειας παραμένουν ακάλυπτα απέναντι στις διατάξεις του πόθεν έσχες.