ΕΕ: Σχέδιο αναμόρφωσης της ενιαίας αγοράς για τη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα

Σε μια στρατηγική αναμόρφωση της ενιαίας αγοράς της, συνολικής αξίας 18 τρισεκατομμυρίων ευρώ, προχωρά η Ευρωπαϊκή Ένωση, με πρωταρχικό στόχο τη θωράκιση της οικονομικής της ασφάλειας και τον δραστικό περιορισμό της εξάρτησης από τρίτες χώρες, και πρωτίστως από την Κίνα. Το σχέδιο, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα στα μέσα Δεκεμβρίου, στοχεύει να προσφέρει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τα απαραίτητα εργαλεία για τη διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων, εν μέσω ενός διευρυνόμενου εμπορικού ελλείμματος με το Πεκίνο που άγγιξε πέρυσι τα 360 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ρυθμιστικές αλλαγές και ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει στοχευμένες τροποποιήσεις σε βασικούς πυλώνες του κοινοτικού δικαίου. Μεταξύ αυτών βρίσκονται οι κανονισμοί που διέπουν τις εγκρίσεις τύπου για τα μηχανοκίνητα οχήματα, οι διατάξεις για τις ξένες επιδοτήσεις, καθώς και η νομοθεσία για την καταναγκαστική εργασία και την προστασία των εμπορικών απορρήτων.

Οι παρεμβάσεις αυτές αποσκοπούν στη δημιουργία ενός αυστηρότερου φίλτρου για προμηθευτές και προϊόντα υψηλού κινδύνου, κλείνοντας υφιστάμενα νομοθετικά κενά που εκμεταλλεύονται ξένες κρατικά επιδοτούμενες οντότητες. Ταυτόχρονα, προβλέπεται η μείωση των γραφειοκρατικών εμποδίων για επιχειρήσεις από χώρες που ευθυγραμμίζονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ενισχύοντας το λεγόμενο «friend-shoring».

Νέα εργαλεία εμπορικής άμυνας και διαφοροποίηση προμηθειών

Κεντρικό στοιχείο του νέου πακέτου αποτελεί η δημιουργία ενός μηχανισμού διαφοροποίησης προμηθειών, ο οποίος θα χαρτογραφεί τις κρίσιμες ευρωπαϊκές εξαρτήσεις σε αγαθά και στρατηγικές πρώτες ύλες, κατευθύνοντας τις επιχειρήσεις προς εναλλακτικές αγορές. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει ένα ισχυρό εργαλείο ταχείας αντίδρασης, ικανό να περιορίζει άμεσα την πρόσβαση συγκεκριμένων αγαθών και υπηρεσιών στην κοινοτική αγορά σε περιπτώσεις επιθετικών εμπορικών πρακτικών.

Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης μέτρα διασφάλισης –με τη μορφή δασμών ή ποσοστώσεων– για ευάλωτους ευρωπαϊκούς κλάδους, όπως η χημική βιομηχανία, η επιπλοποιία και η μηχανολογία. Το μοντέλο αυτό αντλεί έμπνευση από την πρόσφατη συμφωνία με το Πεκίνο για ανώτατο όριο 350.000 εισαγόμενων υβριδικών οχημάτων ετησίως, ένα όριο που θεωρήθηκε ισορροπημένο ώστε να αποτρέψει έναν εμπορικό πόλεμο.

Επιπλέον, προβλέπεται η θεσμοθέτηση ενός μηχανισμού αλληλεγγύης για την προστασία κρατών-μελών που ενδέχεται να βρεθούν στο στόχαστρο οικονομικού εξαναγκασμού από τρίτες χώρες.

Δίαυλοι επικοινωνίας και διαπραγματεύσεις με το Πεκίνο

Παρά την αυστηροποίηση των κανόνων, οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν ότι η στρατηγική τους δεν ισοδυναμεί με πλήρη αποσύνδεση (decoupling), αλλά με μείωση του κινδύνου (de-risking). Ο διάλογος με την κινεζική πλευρά παραμένει ενεργός, με τον επίτροπο Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, να προγραμματίζει κρίσιμες επαφές στις αρχές του νέου έτους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το πλαίσιο των συνεχιζόμενων συνομιλιών περιλαμβάνει και οφέλη για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, καθώς έχουν ήδη συμφωνηθεί μειώσεις κινεζικών δασμών σε προϊόντα όπως τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, το ελαιόλαδο και το παγωτό, διατηρώντας ανοιχτούς τους διαύλους του εποικοδομητικού εμπορίου.