ΕΚΠΟΙΖΩ: Παραμένει η απειλή άμεσων κατασχέσεων στον εξωδικαστικό μηχανισμό – Ζητείται κατάργηση του εκτελεστού τίτλου

Σε νέα σοβαρή παρέμβαση για την προστασία των δανειοληπτών προχώρησε η Ένωση Καταναλωτών – Η Ποιότητα της Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ), κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τις συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών. Παρότι η πρόσφατη απόσυρση του επίμαχου άρθρου 23 –το οποίο μετέτρεπε τις διμερείς ρυθμίσεις με τράπεζες και servicers σε εκτελεστούς τίτλους– χαρακτηρίζεται ως ένα αυτονόητο και αναγκαίο βήμα για τη διασφάλιση της έννομης τάξης, η οργάνωση επισημαίνει ότι μια πανομοιότυπη, επικίνδυνη διάταξη παραμένει ενεργή στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Ο κίνδυνος άμεσων κατασχέσεων χωρίς διαταγή πληρωμής

Όπως καταγγέλλει η ΕΚΠΟΙΖΩ, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Νόμου 4738/2020 και συγκεκριμένα βάσει των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 27, η σύμβαση αναδιάρθρωσης εξακολουθεί να αποτελεί εκτελεστό τίτλο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, εάν ένας οφειλέτης αδυνατεί να εξυπηρετήσει τη ρύθμισή του –ακόμη και προσωρινά λόγω απρόβλεπτων οικονομικών δυσκολιών–, οι πιστωτές διατηρούν το δικαίωμα να προχωρήσουν άμεσα σε μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.

Η διαδικασία αυτή επιτρέπει την κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων και της κύριας κατοικίας χωρίς να προηγηθεί η έκδοση διαταγής πληρωμής. Με αυτόν τον τρόπο, αφαιρείται από τον δανειολήπτη το θεμελιώδες δικονομικό δικαίωμα να ασκήσει ανακοπή και να ζητήσει αναστολή εκτέλεσης, παρακάμπτοντας ουσιαστικά τον προληπτικό δικαστικό έλεγχο τόσο για τη νομιμότητα της απαίτησης όσο και για την εγκυρότητα της έκπτωσής του από τη ρύθμιση.

Καταχρηστικοί όροι, προκαταβολές και ο Κώδικας Δεοντολογίας

Παράλληλα, η ένωση υπογραμμίζει την ύπαρξη γενικών όρων συναλλαγών στις συμβάσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού που κρίνονται καταχρηστικοί και παράνομοι, εξυπηρετώντας μονόπλευρα τα συμφέροντα των χρηματοδοτικών φορέων. Στο επίκεντρο της κριτικής τίθεται επίσης η πρακτική απαίτησης υπέρογκων ποσών ως προκαταβολή για την ενεργοποίηση των ρυθμίσεων, τόσο στον εξωδικαστικό όσο και στις διμερείς διαπραγματεύσεις, γεγονός που καθιστά τις λύσεις απαγορευτικές για τα ευάλωτα νοικοκυριά.

Έντονο προβληματισμό προκαλεί επιπλέον η σχεδιαζόμενη κατάργηση του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών. Σύμφωνα με την ΕΚΠΟΙΖΩ, η αντικατάστασή του από ένα νέο πλαίσιο διμερών ρυθμίσεων δεν παρέχει τα απαραίτητα εχέγγυα φιλικότητας και προστασίας προς τον οφειλέτη, υπονομεύοντας τις προσπάθειες βιώσιμης διευθέτησης των κόκκινων δανείων.

Τα βασικά αιτήματα για την προστασία των δανειοληπτών

Προκειμένου να αποκατασταθεί η ισορροπία μεταξύ πιστωτών και δανειοληπτών και να ενισχυθεί η ασφάλεια δικαίου, η ΕΚΠΟΙΖΩ ζητά άμεσες νομοθετικές πρωτοβουλίες σε τρεις κεντρικούς άξονες:

• Άμεση κατάργηση της διάταξης του άρθρου 27 του Ν. 4738/2020 που προσδίδει ισχύ εκτελεστού τίτλου στις συμβάσεις αναδιάρθρωσης του εξωδικαστικού μηχανισμού.
• Διατήρηση και αναβάθμιση του Κώδικα Δεοντολογίας, με αυστηρότερα κριτήρια πραγματικής βιωσιμότητας και δεσμευτικό έλεγχο των τραπεζικών προτάσεων.
• Καθιέρωση υποχρεωτικής πρότασης ρύθμισης οφειλών χωρίς την επιβολή υπέρογκων προκαταβολών, ώστε να έχουν ουσιαστική πρόσβαση όλοι οι πολίτες.