Θερμοπύλες: Αποκαθίσταται το ιστορικό Τείχος των Φωκέων από το Υπουργείο Πολιτισμού

Στην ουσιαστική προστασία, στερέωση και ανάδειξη του εμβληματικού Τείχους των Φωκέων στις Θερμοπύλες προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Φθιώτιδας. Πρόκειται για ένα από τα πλέον κομβικά σημεία της ιστορικής τοπογραφίας της περιοχής, άρρηκτα συνδεδεμένο με την τελική, δραματική φάση της μάχης του 480 π.Χ. ανάμεσα στις ελληνικές δυνάμεις και τα περσικά στρατεύματα.

Η παρέμβαση αυτή έρχεται να δώσει λύση στα σοβαρά προβλήματα διατήρησης που εμφανίζει το μνημείο, εξαιτίας της μακραίωνης έκθεσής του στις έντονες καιρικές συνθήκες και των διαδοχικών σεισμικών καταπονήσεων. Παράλληλα, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο που στοχεύει στην αποκατάσταση της αναγνωρισιμότητας του χώρου και στην αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών.

Το σχέδιο στερέωσης και η αποκατάσταση της γεωμετρίας του τείχους

Σύμφωνα με τις εγκεκριμένες επιστημονικές μελέτες, οι επεμβάσεις περιλαμβάνουν την ανάταξη και στερέωση των αρχαίων λιθοδομών, με απόλυτο σεβασμό στη διεθνή μεθοδολογία αναστήλωσης. Κεντρικός άξονας του έργου είναι η αξιοποίηση και επανατοποθέτηση του αυθεντικού δομικού υλικού στις αρχικές ή σε τεκμηριωμένες νέες θέσεις, καθώς και η συλλογή και αναστήλωση διάσπαρτων λίθων που βρίσκονται στον περιβάλλοντα χώρο. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται όχι μόνο η δομική ευστάθεια του τείχους, αλλά και η πλήρης αποκατάσταση της αρχικής γεωμετρίας και της οικοδομικής του οργάνωσης.

Ενοποίηση του αρχαιολογικού τοπίου και νέα εμπειρία περιήγησης

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, υπογράμμισε ότι το μνημείο, αν και κατέχει σπουδαία ιστορική αξία κοντά στο ύψωμα του Κολωνού, παρέμενε μέχρι σήμερα δυσδιάκριτο και μη επισκέψιμο. Όπως δήλωσε η ίδια, η αποκατάστασή του εντάσσεται στο ευρύτερο πλάνο ανάδειξης των Θερμοπυλών, το οποίο περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός οργανωμένου δικτύου διαδρομών, περιπάτου, σημείων στάσης και ενημέρωσης.

Στόχος του σχεδιασμού είναι η λειτουργική σύνδεση του πεδίου της μάχης, του υψώματος του Κολωνού και του Τείχους των Φωκέων με το σύγχρονο Ηρώο του Λεωνίδα και το Κέντρο Ιστορικής Ενημέρωσης Θερμοπυλών. Με αυτόν τον τρόπο, διαμορφώνεται ένα ενιαίο αρχαιολογικό πάρκο διεθνών προδιαγραφών, που αναδεικνύει την παγκόσμια ιστορική σημασία της περιοχής.

Η ιστορική διαδρομή του «φωκικού τείχους»

Ο αρχαιολογικός χώρος των Θερμοπυλών περιλαμβάνει τα τρία περίφημα στενά που καταγράφει ο Ηρόδοτος: το Δυτικό, το Μεσαίο και το Ανατολικό. Στο Μεσαίο Στενό, δίπλα στις γνωστές θερμές πηγές, δεσπόζει το οχυρωματικό έργο που ο αρχαίος ιστορικός αναφέρει ως «φωκικόν τείχος». Το τείχος κατασκευάστηκε αρχικά κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. από τους Φωκείς, προκειμένου να αποκρούσουν τις επιδρομές των Θεσσαλών κατά τη διάρκεια των Ιερών Πολέμων.

Το 480 π.Χ., ενόψει της περσικής εισβολής, το παλαιό οχύρωμα επισκευάστηκε εσπευσμένα από τους Σπαρτιάτες και τους συμμάχους τους, λειτουργώντας ως ο βασικός προμαχώνας άμυνας πίσω από τον οποίο είχε αναπτυχθεί το ελληνικό στρατόπεδο. Στον γειτονικό λόφο του Κολωνού γράφτηκε ο επίλογος της θρυλικής σύγκρουσης, γεγονός που επιβεβαιώθηκε ανασκαφικά το 1939 από τον Σπυρίδωνα Μαρινάτο, ο οποίος έφερε στο φως πλήθος χάλκινων και σιδερένιων βελών και λογχών ανατολικού τύπου.