Τρανς λιπαρά στα γαλακτοκομικά: Είναι τελικά επικίνδυνα για την καρδιά και τον μεταβολισμό;

Τα τρανς λιπαρά έχουν καταγραφεί στη συνείδηση του κοινού και στις επίσημες διατροφικές οδηγίες ως ένας από τους πλέον επιβλαβείς παράγοντες για την καρδιαγγειακή υγεία. Ωστόσο, μια νέα ολοκληρωμένη επιστημονική ανασκόπηση υποδεικνύει ότι δεν έχουν όλα τα τρανς λιπαρά την ίδια επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό, ανοίγοντας εκ νέου τη συζήτηση για τον διαχωρισμό των φυσικών από τα βιομηχανικά λιπαρά.

Φυσικά έναντι βιομηχανικών τρανς λιπαρών

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nutrition Research, ανέλυσε δεδομένα από 22 επιμέρους έρευνες σε Ευρώπη, Ηνωμένες Πολιτείες και Καναδά. Στο επίκεντρο τέθηκαν οι βιολογικές διαφορές ανάμεσα στα βιομηχανικά και τα φυσικά τρανς λιπαρά.

Τα βιομηχανικά τρανς λιπαρά προκύπτουν μέσω της τεχνητής μερικής υδρογόνωσης φυτικών ελαίων και συνδέονται αποδεδειγμένα με σημαντική αύξηση της «κακής» LDL χοληστερόλης, φλεγμονή και καρδιαγγειακά νοσήματα. Αντίθετα, τα φυσικά τρανς λιπαρά σχηματίζονται στο πεπτικό σύστημα των μηρυκαστικών ζώων, όπως οι αγελάδες, τα πρόβατα και οι κατσίκες. Ως αποτέλεσμα, ανιχνεύονται σε μικρές ποσότητες σε τρόφιμα καθημερινής κατανάλωσης, όπως το πλήρες γάλα, το γιαούρτι, το τυρί και το βούτυρο.

Τα ευρήματα των κλινικών δοκιμών

Στο πρώτο σκέλος της ανάλυσης, οι επιστήμονες εξέτασαν 10 ελεγχόμενες κλινικές μελέτες. Σε αυτές, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν γαλακτοκομικά προϊόντα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε φυσικά τρανς λιπαρά, με την ημερήσια πρόσληψη να κυμαίνεται από 1,3 έως 13,2 γραμμάρια.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, ακόμη και σε αυτές τις ποσότητες, δεν καταγράφηκαν ουσιαστικές δυσμενείς μεταβολές στους δείκτες λιπιδίων του αίματος, οι οποίοι αποτελούν βασικά εργαλεία για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Μακροχρόνια παρακολούθηση και μεταβολική υγεία

Επιπρόσθετα, η ανασκόπηση συμπεριέλαβε 12 προοπτικές μελέτες παρατήρησης, ορισμένες εκ των οποίων παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για διάστημα άνω των 20 ετών. Οι ερευνητές κατέγραψαν συγκεκριμένους βιοδείκτες στο αίμα που αντανακλούν την πρόσληψη φυσικών τρανς λιπαρών από τα γαλακτοκομικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα αυξημένα επίπεδα αυτών των βιοδεικτών δεν συνδέθηκαν με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου ή καρδιαγγειακού θανάτου. Παράλληλα, δεν διαπιστώθηκε καμία συσχέτιση με την εκδήλωση διαβήτη τύπου 2.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα συμπεράσματα αυτά δεν καθιστούν τα φυσικά τρανς λιπαρά «προστατευτικά» έναντι των χρόνιων παθήσεων, καθώς οι μελέτες παρατήρησης δεν μπορούν να αποδείξουν αιτιώδη σχέση. Εντούτοις, καθίσταται σαφές ότι τα φυσικά λιπαρά των γαλακτοκομικών δεν ακολουθούν το πρότυπο βλάβης που χαρακτηρίζει τα βιομηχανικά επεξεργασμένα έλαια.