Καταπατημένα ακίνητα: «Χλιαρή» ανταπόκριση για την εξαγορά – Μόλις 1 στους 8 έκανε αίτηση παρά τις εκπτώσεις

Ιδιαίτερα περιορισμένη αποδεικνύεται στην πράξη η συμμετοχή των πολιτών στη ρύθμιση για την εξαγορά των καταπατημένων ακινήτων του Δημοσίου. Παρά το πλέγμα των ευνοϊκών ρυθμίσεων, τις σημαντικές εκπτώσεις και τη δυνατότητα εξόφλησης σε άτοκες δόσεις, μόλις ένας στους οκτώ καταπατητές επέλεξε να υποβάλει αίτηση. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, σε ένα σύνολο περίπου 90.000 καταγεγραμμένων περιπτώσεων καταπατημένων δημόσιων εκτάσεων, οι αιτήσεις που έχουν κατατεθεί στην ειδική ψηφιακή πλατφόρμα κινούνται μόλις στις 12.000, αποτυπώνοντας σαφές έλλειμμα ενδιαφέροντος.

Τα οικονομικά κίνητρα και το πλαίσιο της ρύθμισης

Η νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχεδιάστηκε με στόχο να δώσει οριστική λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα δεκαετιών, παρέχοντας τίτλους κυριότητας σε ιδιώτες που κατέχουν δημόσια ακίνητα επί μακρόν (τουλάχιστον 30 χρόνια με ανέγερση κύριας κατοικίας ή 40 χρόνια χωρίς αυτήν). Το πλαίσιο προέβλεπε κλιμακωτές εκπτώσεις επί της αντικειμενικής αξίας, οι οποίες υπό προϋποθέσεις και κοινωνικά κριτήρια μπορούσαν να αγγίξουν έως και το 80%, καθώς και τη δυνατότητα αποπληρωμής του ποσού σε έως και 60 άτοκες μηνιαίες δόσεις. Παράλληλα, η διαδικασία στόχευε στην εκκαθάριση του κρατικού περιουσιολογίου και την ενίσχυση των δημοσίων εσόδων.

Οι λόγοι πίσω από το μειωμένο ενδιαφέρον των πολιτών

Παρά τις ευνοϊκές παραμέτρους, οι αιτίες για τις οποίες η πλειονότητα των κατόχων απέχει από τη διαδικασία είναι σύνθετες. Πρωτίστως, σε αρκετές περιοχές οι ισχύουσες αντικειμενικές αξίες παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές, με αποτέλεσμα το τελικό ποσό εξαγοράς να θεωρείται απαγορευτικό για χιλιάδες νοικοκυριά, ακόμη και μετά τις προβλεπόμενες μειώσεις. Επιπλέον, το γραφειοκρατικό και οικονομικό κόστος για τη συγκέντρωση των αναγκαίων δικαιολογητικών (τοπογραφικά διαγράμματα, αεροφωτογραφίες, αποδείξεις παλαιότητας) επιβαρύνει σημαντικά τους ενδιαφερόμενους. Δεν λείπει επίσης η στάση αναμονής από μερίδα πολιτών, οι οποίοι προσδοκούν μελλοντικές, ακόμη πιο ευνοϊκές παρεμβάσεις ή ποντάρουν στη διαχρονική αδράνεια των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους.

Τα επόμενα βήματα και ο κίνδυνος κυρώσεων

Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί την εξέλιξη της διαδικασίας και αξιολογεί τα δεδομένα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διορθωτικών κινήσεων στα κριτήρια ή παροχής νέων χρονικών περιθωρίων για την υποβολή αιτήσεων. Ωστόσο, αρμόδιες πηγές υπενθυμίζουν ότι όσα ακίνητα παραμείνουν εκτός ρύθμισης θα θεωρούνται οριστικά παράνομα καταπατημένα. Αυτό σημαίνει ότι το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα να κινήσει άμεσα τις διαδικασίες έκδοσης πρωτοκόλλων διοικητικής αποβολής και κατεδάφισης, επιβάλλοντας ταυτόχρονα υψηλά πρόστιμα αυθαίρετης χρήσης στους κατόχους τους.