ΕΚΤ: Προ των πυλών νέα αύξηση επιτοκίων – Έντονη ανησυχία για κρατικά ομόλογα και παγκόσμιο χρέος

Σε τροχιά περαιτέρω σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής παραμένει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), με το ενδεχόμενο μιας νέας αύξησης των βασικών επιτοκίων να θεωρείται πλέον σχεδόν προεξοφλημένο από τις διεθνείς αγορές. Οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, σε συνδυασμό με την ενεργειακή αβεβαιότητα και τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, ανατροφοδοτούν το κλίμα ανησυχίας, την ώρα που η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων επιβαρύνει σημαντικά το κόστος εξυπηρέτησης του παγκόσμιου δημόσιου χρέους.

Το μήνυμα της Bundesbank και οι πιέσεις του πληθωρισμού

Την εκτίμηση ότι οι αγορές έχουν προεξοφλήσει κατά 95% μια νέα άνοδο των επιτοκίων διατύπωσε ο επικεφαλής της γερμανικής Bundesbank, Γιοακίμ Νάιγκελ, σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα Le Monde. Ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης υπογράμμισε ότι μια τέτοια κίνηση δεν αναμένεται να προκαλέσει αναταραχή στις αγορές, καθώς έχει ήδη ενσωματωθεί στις προσδοκίες των επενδυτών. Παράλληλα, απέφυγε να δεσμευτεί για τη στρατηγική μετά τον Σεπτέμβριο, τονίζοντας ότι το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα συνεχίσει να λαμβάνει αποφάσεις συνεδρίαση με συνεδρίαση, λαμβάνοντας υπόψη τη μεταβλητότητα των αγορών και τις διακυμάνσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η αναγκαιότητα διατήρησης αυστηρής νομισματικής γραμμής ενισχύεται από το γεγονός ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιταχύνθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο, αποκλίνοντας σημαντικά από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%. Ο κ. Νάιγκελ προειδοποίησε για τον ορατό κίνδυνο των δευτερογενών επιπτώσεων, δηλαδή τη σταδιακή μετακύλιση των αυξήσεων των τιμών στους μισθούς και σε άλλους κλάδους της οικονομίας, εφόσον ο πληθωρισμός παγιωθεί σε υψηλά επίπεδα.

Συναγερμός στη G20 για τα ομόλογα και το δημόσιο χρέος

Η ανοδική πορεία των επιτοκίων δεν αποτελεί αποκλειστικά ευρωπαϊκό φαινόμενο. Σε διεθνές επίπεδο, οι κεντρικές τράπεζες προσανατολίζονται σε διατήρηση ή ενίσχυση της επιθετικής τους στάσης. Στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος της Federal Reserve, Κέβιν Γουόρς, υιοθέτησε αυστηρό τόνο στο συμπόσιο του Τζάκσον Χόουλ, επισημαίνοντας ότι η μάχη με τον πληθωρισμό παραμένει ανοιχτή, ενώ και η Τράπεζα της Ιαπωνίας εξετάζει αυξήσεις επιτοκίων για την ανάσχεση της πτώσης του γεν.

Το ζήτημα της εκτόξευσης των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και των συνεπακόλουθων κινδύνων για τη βιωσιμότητα του χρέους βρέθηκε στο επίκεντρο της συνόδου των υπουργών Οικονομικών και κεντρικών τραπεζιτών της G20. Η άνοδος του κόστους δανεισμού επιβαρύνει τόσο τις ανεπτυγμένες οικονομίες —όπως τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και την Ιαπωνία— όσο και τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Σχέδια αναδιάρθρωσης και δημοσιονομικής εξυγίανσης

Στο πλαίσιο των εργασιών της G20, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, υπογράμμισε την ανάγκη συντονισμού μεταξύ δημόσιων και ιδιωτών πιστωτών για την επιτάχυνση των διαδικασιών αναδιάρθρωσης χρέους των πιο ευάλωτων κρατών. Παράλληλα, τέθηκε με έμφαση η ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια στα δεδομένα του διεθνούς δανεισμού, ιδίως από μεγάλους πιστωτές όπως η Κίνα, ενώ συγκροτήθηκε ειδική τεχνική ομάδα εργασίας ενόψει της συνόδου κορυφής του Δεκεμβρίου.

Ωστόσο, το πολυαναμενόμενο σχέδιο δημοσιονομικής εξυγίανσης των ΗΠΑ φαίνεται να καθυστερεί, με τον κ. Μπέσεντ να δηλώνει ότι η οριστικοποίησή του ενδέχεται να απαιτήσει μήνες, γεγονός που συντηρεί τον σκεπτικισμό των αναλυτών ως προς τον άμεσο περιορισμό των δημοσιονομικών ελλειμμάτων.