Ιράν: Θανατική ποινή σε δύο γυναίκες για τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του Ιανουαρίου

Σε μια εξέλιξη που προκαλεί έντονες αντιδράσεις στη διεθνή κοινότητα, δικαστήρια στο Ιράν επέβαλαν τη θανατική ποινή σε δύο γυναίκες για τη συμμετοχή τους στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που έλαβαν χώρα τον περασμένο Ιανουάριο στην πόλη Ισπαχάν. Η απόφαση αυτή έρχεται εν μέσω μιας περιόδου έντονης εσωτερικής καταστολής, με το καθεστώς της Τεχεράνης να στέλνει σαφή μηνύματα μηδενικής ανοχής απέναντι σε κάθε μορφή αμφισβήτησης.

Οι καταδίκες στο Ισπαχάν και οι καταγγελίες για τις δίκες

Η 20χρονη Ταρανέχ Ραχιμί και η 43χρονη Λεϊλά Αμπολχασανί δικάστηκαν για διαφορετικές υποθέσεις που σχετίζονται με τα βίαια επεισόδια στο Ισπαχάν, τα οποία κορυφώθηκαν στις 8 και 9 Ιανουαρίου. Η νεαρή Ταρανέχ Ραχιμί καταδικάστηκε σε θάνατο μαζί με ακόμη εννέα άνδρες. Κατηγορήθηκαν για επεισόδια σε κεντρική πλατεία της πόλης, κατά τα οποία έχασαν τη ζωή τους δύο άνθρωποι, εκ των οποίων ο ένας ήταν μέλος των δυνάμεων ασφαλείας. Την είδηση μετέδωσαν η οργάνωση Hengaw, που εδρεύει στη Νορβηγία, και το πρακτορείο Human Rights Activists News Agency (HRANA), με έδρα τις ΗΠΑ.

Στην ίδια υπόθεση, άλλοι κατηγορούμενοι, ανάμεσα στους οποίους και η αδελφή της Ταρανέχ, η Ρομινά, καταδικάστηκαν σε εξαιρετικά βαριές ποινές κάθειρξης που αγγίζουν τα 36 έτη. Σύμφωνα με τις καταγγελίες του HRANA, οι συνθήκες διεξαγωγής της δίκης εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τη νομιμότητα της διαδικασίας, καθώς οι συνήγοροι υπεράσπισης δεν είχαν πρόσβαση στο μεγαλύτερο μέρος της δικογραφίας ούτε επαρκή χρόνο για να μελετήσουν τα αποδεικτικά στοιχεία.

Από την άλλη πλευρά, η Λεϊλά Αμπολχασανί, μητέρα δύο εφήβων, κρίθηκε ένοχη για εμπρησμό καταστήματος κατά τη διάρκεια των ταραχών. Οι συγγενείς της αρνούνται κατηγορηματικά τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι η 43χρονη απλώς βιντεοσκοπούσε με το κινητό της τηλέφωνο τη φωτιά. Η υπόθεσή της έχει πλέον παραπεμφθεί στο Εφετείο, το οποίο θα κρίνει την τελική της τύχη.

Η κλιμάκωση των εκτελέσεων και η διεθνής ανησυχία

Από την έναρξη της έντασης και της έμμεσης αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ, η Τεχεράνη έχει προχωρήσει στην εκτέλεση 29 ανδρών με κατηγορίες που συνδέονται άμεσα με τις διαδηλώσεις, όπως αναφέρει η μη κυβερνητική οργάνωση Iran Human Rights (IHR). Μέχρι στιγμής, καμία γυναίκα δεν έχει οδηγηθεί στην αγχόνη για κατηγορίες που αφορούν πολιτικές διαμαρτυρίες, αν και τουλάχιστον 16 γυναίκες έχουν εκτελεστεί για άλλα ποινικά αδικήματα το ίδιο διάστημα.

Το ζήτημα έχει λάβει διεθνείς διαστάσεις. Τον περασμένο Απρίλιο, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναπαρήγαγε στην πλατφόρμα X την ανάρτηση ενός φιλοϊσραηλινού ακτιβιστή, η οποία ανέφερε ότι οκτώ Ιρανές απειλούνταν με απαγχονισμό, ζητώντας την άμεση απελευθέρωσή τους. Αν και ορισμένες από αυτές τις περιπτώσεις αποδείχθηκε ότι δεν αφορούσαν θανατικές ποινές ή ότι οι γυναίκες είχαν ήδη αφεθεί ελεύθερες –όπως η Μπιτά Χεματί, της οποίας η θανατική καταδίκη ακυρώθηκε από το HRANA–, η ανησυχία για τη μοίρα των κρατουμένων παραμένει διάχυτη.

Το αυστηρό μήνυμα του Χαμενεΐ για «κοινωνική συνοχή»

Οι δικαστικές αυτές αποφάσεις ευθυγραμμίζονται πλήρως με την πολιτική γραμμή που χάραξε πρόσφατα ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Σε πρόσφατο διάγγελμά του, ο Χαμενεΐ έστειλε ένα αυστηρότατο μήνυμα προς το εσωτερικό της χώρας, τονίζοντας ότι «απαγορεύεται οτιδήποτε βλάπτει την κοινωνική συνοχή». Παράλληλα, κάλεσε τους Ιρανούς πολίτες σε «οικονομική αντίσταση» απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις, καθιστώντας σαφές ότι το καθεστώς δεν πρόκειται να ανεχθεί εσωτερικές εστίες αποσταθεροποίησης.