Καρδιολόγοι: Προειδοποίηση για ενεργειακά ποτά και συμπληρώματα καφεΐνης – Στο στόχαστρο οι νέοι

Νέα επιστημονικά δεδομένα επαναφέρουν στο προσκήνιο τους πιθανούς κινδύνους που εγκυμονεί για το καρδιαγγειακό σύστημα η κατανάλωση ενεργειακών ποτών και συμπληρωμάτων διατροφής με υψηλή περιεκτικότητα σε καφεΐνη. Σύμφωνα με προκαταρκτική μελέτη που παρουσιάστηκε στις Επιστημονικές Συνεδρίες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (American Heart Association), τα συγκεκριμένα σκευάσματα συνδέονται δυσανάλογα συχνά με σοβαρά καρδιολογικά επεισόδια, όπως καρδιακές ανακοπές, εμφράγματα και σοβαρές αρρυθμίες.

Τα ευρήματα του FDA και το προφίλ των νέων καταναλωτών

Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες εξέτασαν 28.345 αναφορές ανεπιθύμητων ενεργειών από τη βάση δεδομένων του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), οι οποίες καταγράφηκαν μεταξύ 2017 και 2025. Εξ αυτών, οι 854 αφορούσαν ρητά ενεργειακά ποτά και συμπληρώματα με καφεΐνη ή άλλες διεγερτικές ουσίες.

Το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στην ιατρική κοινότητα είναι η ηλικιακή κατανομή των περιστατικών: σχεδόν το 45% των καταγεγραμμένων καρδιαγγειακών προβλημάτων που σχετίζονταν με τέτοια προϊόντα αφορούσε νέους ανθρώπους, ηλικίας 18 έως 34 ετών. Παρότι οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα στοιχεία αυτά βασίζονται σε εθελοντικές αναφορές και δεν αποδεικνύουν άμεση σχέση αιτίας-αποτελέσματος, η αυξημένη συχνότητα καταγραφής σοβαρών επεισοδίων σε υγιείς νέους χτυπά «καμπανάκι».

Υψηλές συγκεντρώσεις καφεΐνης και επικίνδυνοι συνδυασμοί

Η ραγδαία ανάπτυξη της αγοράς των ενεργειακών ποτών, με τις παγκόσμιες πωλήσεις να ξεπερνούν τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια, καθιστά την κατανάλωσή τους καθημερινή συνήθεια για εκατομμύρια πολίτες. Ωστόσο, η σύστασή τους διαφέρει σημαντικά από τα παραδοσιακά ροφήματα. Ενώ η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία θεωρεί ασφαλή την πρόσληψη έως και 400 mg καφεΐνης ημερησίως για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, ορισμένα ενεργειακά ποτά περιέχουν έως και τριπλάσια ποσότητα καφεΐνης ανά μονάδα όγκου σε σύγκριση με τον απλό καφέ.

Ακόμη μεγαλύτερες συγκεντρώσεις εντοπίζονται σε εξειδικευμένα προ-προπονητικά συμπληρώματα (pre-workout). Οι καρδιολόγοι τονίζουν ότι ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται όταν τα προϊόντα αυτά συνδυάζονται με εξαντλητική σωματική άσκηση, κατανάλωση αλκοόλ ή άλλες διεγερτικές ουσίες, καταπονώντας υπέρμετρα το μυοκάρδιο.

Η στάση των ειδικών και τα μέτρα πρόληψης

Ο Γκρέγκορι Μ. Μάρκους, καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, σημειώνει πως υπάρχουν σαφείς βιολογικοί μηχανισμοί που εξηγούν πώς οι υψηλές δόσεις διεγερτικών μπορούν να προκαλέσουν επικίνδυνες διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, υπογραμμίζοντας πάντως την ανάγκη για περαιτέρω κλινικές δοκιμές.

Παράλληλα, οι επιστήμονες καλούν τους γιατρούς να ερευνούν συστηματικά τις συνήθειες κατανάλωσης ενεργειακών ποτών όταν εξετάζουν νεαρά άτομα που παραπονούνται για ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, θωρακικό άλγος ή επεισόδια λιποθυμίας. Μέχρι να αποσαφηνιστούν πλήρως οι μακροχρόνιες επιπτώσεις, η προσεκτική ανάγνωση των ετικετών, η αποφυγή υπερβολών και η μη ταυτόχρονη χρήση διαφορετικών διεγερτικών αποτελούν τη βασική γραμμή προστασίας για τους καταναλωτές.