Τράπεζα της Ελλάδος: Άλμα του πληθωρισμού στο 5,1% τον Σεπτέμβριο – Στο τραπέζι νέες αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ

Σε τροχιά έντονης επιτάχυνσης επέστρεψε ο πληθωρισμός στην Ελλάδα, καταγράφοντας απότομη άνοδο κατά τον μήνα Σεπτέμβριο και αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο πραγματικό εισόδημα νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Inflation Monitor της Τράπεζας της Ελλάδος, ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή εκτινάχθηκε στο 5,1% από 3,7% τον Αύγουστο, αποκλίνοντας σημαντικά από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 3,8%.

Η νέα αυτή έξαρση του πληθωριστικού φαινομένου ανατρέπει τις προσδοκίες για ταχεία αποκλιμάκωση των τιμών, καθώς για το πρώτο εννεάμηνο του έτους ο μέσος πληθωρισμός στη χώρα ανέρχεται πλέον στο 3,8%. Ταυτόχρονα, τα νέα δεδομένα ενισχύουν την εκτίμηση των διεθνών αναλυτών και των αγορών ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα αναγκαστεί να διατηρήσει την αυστηρή νομισματική της πολιτική, προχωρώντας ενδεχομένως σε νέες παρεμβάσεις στο κόστος δανεισμού.

Ενέργεια και τουριστικές υπηρεσίες οδηγούν το ράλι των τιμών

Η ανάλυση των επιμέρους συνιστωσών του δείκτη καταδεικνύει ότι οι ανατιμήσεις δεν περιορίζονται αποκλειστικά στο ενεργειακό κόστος. Ο τομέας των υπηρεσιών παραμένει ο βασικός και πλέον επίμονος παράγοντας πίεσης, με τον αντίστοιχο δείκτη να ενισχύεται στο 6,4% τον Σεπτέμβριο από 4,5% τον προηγούμενο μήνα. Καταλυτικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραμάτισαν οι σημαντικές αυξήσεις στις τιμές της ξενοδοχειακής διαμονής και των αεροπορικών εισιτηρίων, οι οποίες τροφοδοτήθηκαν από την ιδιαίτερα υψηλή τουριστική ζήτηση.

Παράλληλα, η ενεργειακή συνιστώσα σημείωσε άλμα στο 25,4%, δεχόμενη ισχυρές πιέσεις από τις τιμές των υγρών καυσίμων, του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου. Ενδεικτικό της διάχυσης των ανατιμήσεων στην πραγματική οικονομία είναι το γεγονός ότι ο δομικός πληθωρισμός –που εξαιρεί τα ευμετάβλητα μεγέθη της ενέργειας και των μη επεξεργασμένων τροφίμων– ενισχύθηκε στο 4,6% από 3,8%. Το διεθνές περιβάλλον παραμένει επιβαρυντικό, καθώς οι τιμές του πετρελαίου προσέγγισαν τα 100 δολάρια ανά βαρέλι στις αρχές Οκτωβρίου, εξαιτίας των γεωπολιτικών κινδύνων και των προβλημάτων στις γραμμές εφοδιασμού στη Μέση Ανατολή.

Τα σενάρια για την ΕΚΤ και οι προκλήσεις για την πραγματική οικονομία

Οι νέες πληθωριστικές πιέσεις επαναφέρουν στο επίκεντρο τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Έχοντας ήδη προχωρήσει σε διαδοχικές αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο, διαμορφώνοντας το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2,50%, η ηγεσία της κεντρικής τράπεζας βρίσκεται εκ νέου ενώπιον διλημμάτων. Οι αγορές θεωρούν πλέον εξαιρετικά πιθανή ακόμη μία άνοδο των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο, ενώ προεξοφλούν δύο επιπλέον κινήσεις σύσφιξης έως το τέλος του 2027.

Αν και οι μακροπρόθεσμες προβολές του Ευρωσυστήματος τοποθετούν τον ελληνικό πληθωρισμό στο 3,5% για το 2026, με περαιτέρω υποχώρηση στο 2,7% το 2027 και στο 2,2% το 2028, οι εκτιμήσεις αυτές εδράζονται στην υπόθεση σταδιακής εξομάλυνσης των ενεργειακών τιμών. Για τα νοικοκυριά και την επιχειρηματικότητα, η ταυτόχρονη διατήρηση της ακρίβειας στα ράφια και του αυξημένου κόστους εξυπηρέτησης δανείων διαμορφώνει συνθήκες παρατεταμένης πίεσης, μετατρέποντας τις επόμενες συνεδριάσεις της ΕΚΤ σε κρίσιμα ορόσημα για την οικονομία.