Αντικαταβολές: Προειδοποιήσεις για στρέβλωση του ανταγωνισμού από την κατάργηση των μετρητών

Την άμεση επανεξέταση της προτεινόμενης ρύθμισης που προβλέπει την κατάργηση των μετρητών στις πληρωμές με αντικαταβολή ζητεί ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GR.EC.A.). Ο κλαδικός φορέας προειδοποιεί ότι μια τέτοια οριζόντια παρέμβαση απειλεί να ανατρέψει τη λειτουργία της εγχώριας ψηφιακής αγοράς, δημιουργώντας σοβαρές στρεβλώσεις στον υγιή ανταγωνισμό, χωρίς παράλληλα να υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση για την ουσιαστική συμβολή της στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.

Αν και ο GR.EC.A. τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης των ψηφιακών συναλλαγών και της διαφάνειας, υπογραμμίζει ότι η καθολική απαγόρευση είσπραξης μετρητών κατά την παράδοση δεμάτων από εταιρείες ταχυμεταφορών θα προκαλέσει περισσότερα προβλήματα από όσα φιλοδοξεί να επιλύσει.

Ανισότητες μεταξύ φυσικών και ηλεκτρονικών καταστημάτων

Στο επίκεντρο των ενστάσεων του Συνδέσμου βρίσκεται η προφανής ανισότητα μεταχείρισης ανάμεσα στο φυσικό και το ηλεκτρονικό κανάλι πώλησης. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, ένας καταναλωτής διατηρεί το δικαίωμα να επισκεφθεί ένα φυσικό κατάστημα και να εξοφλήσει με μετρητά οποιαδήποτε αγορά έως του ορίου των 500 ευρώ. Αντιθέτως, με τη νέα ρύθμιση, εάν παραγγείλει ακριβώς το ίδιο προϊόν από ένα e-shop με παράδοση μέσω courier, στερείται πλήρως τη δυνατότητα πληρωμής με μετρητά, ακόμη και για ευτελούς αξίας παραγγελίες.

Η διαφοροποίηση αυτή, όπως τονίζει ο Σύνδεσμος, θέτει ζητήματα άνισης μεταχείρισης, καθώς ομοειδείς επιχειρήσεις που διαθέτουν τα ίδια αγαθά θα υπόκεινται σε διακριτούς κανόνες αναλόγως του μέσου διανομής. Επιπλέον, καταγράφονται σημαντικές ασάφειες αναφορικά με το καθεστώς που θα διέπει τις παραλαβές από φυσικά σημεία εξυπηρέτησης των ταχυμεταφορών, τις παραδόσεις με ίδια μέσα των καταστημάτων, αλλά και τις διανομές στον τομέα της εστίασης.

Το ψηφιακό ίχνος των παραδόσεων και η φοροδιαφυγή

Ο GR.EC.A. αποδομεί το επιχείρημα ότι η αντικαταβολή ευνοεί τη φοροδιαφυγή, σημειώνοντας πως οι αποστολές μέσω οργανωμένων εταιρειών ταχυμεταφοράς αφήνουν πλήρη ηλεκτρονικά ίχνη σε κάθε στάδιο. Από την καταχώριση της παραγγελίας και την έκδοση του voucher μέχρι την τελική παράδοση και την εκκαθάριση των εισπράξεων μέσω τραπεζικών λογαριασμών προς τους εμπόρους, τα δεδομένα καταγράφονται και βρίσκονται στη διάθεση των ελεγκτικών αρχών για διασταυρώσεις.

Όπως υπογραμμίζεται, η έκδοση φορολογικού παραστατικού αποτελεί νομική υποχρέωση ανεξάρτητα από τον τρόπο πληρωμής, ενώ η χρήση τραπεζικής κάρτας δεν εγγυάται από μόνη της τη φορολογική συμμόρφωση. Υπό αυτό το πρίσμα, ο φορέας προτείνει τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων αντί της απαγόρευσης ενός νόμιμου μέσου πληρωμής.

Κίνδυνος για την καταναλωτική εμπιστοσύνη και τις μικρές επιχειρήσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις κοινωνικοοικονομικές συνέπειες του μέτρου. Η αντικαταβολή εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα εμπιστοσύνης, ιδίως για καταναλωτές που πραγματοποιούν την πρώτη τους παραγγελία από ένα νέο ηλεκτρονικό κατάστημα ή διστάζουν να κοινοποιήσουν τα στοιχεία της κάρτας τους στο διαδίκτυο.

Η επιλογή αυτή στηρίζει ουσιαστικά τις μικρομεσαίες και νεοσύστατες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν την αναγνωρισιμότητα των ισχυρών πολυεθνικών ομίλων. Τυχόν κατάργησή της ενδέχεται να οδηγήσει σε αποκλεισμό τμημάτων του πληθυσμού με χαμηλότερη ψηφιακή εξοικείωση, πλήττοντας καίρια τον κύκλο εργασιών των μικρότερων ηλεκτρονικών καταστημάτων. Για τους λόγους αυτούς, ο GR.EC.A. ζητεί ουσιαστική διαβούλευση με τους φορείς της αγοράς πριν από οποιαδήποτε νομοθετική πρωτοβουλία.