Πετρέλαιο: Γιατί η ναύλωση ενός υπερδεξαμενόπλοιου κοστίζει πλέον περισσότερο από εκτόξευση πυραύλου

Σε πρωτοφανή επίπεδα έχουν εκτοξευθεί τα κόστη θαλάσσιας μεταφοράς αργού πετρελαίου, σε σημείο όπου η ναύλωση ενός υπερδεξαμενόπλοιου κοστίζει πλέον περισσότερο από μία διαστημική αποστολή. Σύμφωνα με στοιχεία της ναυλομεσιτικής εταιρείας Gibson και σχετικό δημοσίευμα του Bloomberg, ένα τυπικό ταξίδι δεξαμενόπλοιου από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Κίνα φτάνει πλέον τα 80 εκατομμύρια δολάρια. Το ποσό αυτό ξεπερνά ακόμη και τα 74 εκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται για την εκτόξευση του πυραύλου Falcon 9 της SpaceX, αναδεικνύοντας τις ακραίες πιέσεις στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Ιστορικό ρεκόρ στους ναύλους πάνω από τα επίπεδα της δεκαετίας του 1980

Η αγορά των δεξαμενόπλοιων μεγάλης χωρητικότητας βιώνει μία έκρηξη που ξεπερνά κάθε προηγούμενο σημείο αναφοράς. Σύμφωνα με αναλύσεις της ναυλομεσιτικής εταιρείας SSY, ακόμη και μετά την προσαρμογή στον πληθωρισμό, οι τιμές ναύλωσης βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από τη δεκαετία του 1960, όταν τα πρώτα υπερδεξαμενόπλοια ξεκίνησαν τη δραστηριότητά τους. Το τρέχον ράλι υπερβαίνει ακόμη και τις περιόδους των περιβόητων «πολέμων των δεξαμενόπλοιων» της δεκαετίας του 1980 στον Περσικό Κόλπο.

«Δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα αρκετά πλοία για να καλύψουν όλες τις ανάγκες», επισήμανε σε συνέδριο ο Ράσελ Χάρντι, διευθύνων σύμβουλος της Vitol, του μεγαλύτερου ανεξάρτητου εμπόρου πετρελαίου διεθνώς, υπογραμμίζοντας ότι οι τιμές έχουν κινηθεί σχεδόν παραβολικά. Η εκτίναξη αυτή καθιστά το αργό πετρέλαιο σημαντικά ακριβότερο για τα διυλιστήρια, πιέζοντας τα περιθώρια κέρδους τους και ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις στις ενεργειακές αγορές.

Τα γεωπολιτικά αίτια πίσω από την παγκόσμια έλλειψη πλοίων

Στον πυρήνα της κρίσης βρίσκεται η οξεία έλλειψη διαθέσιμων πλοίων, η οποία τροφοδοτείται άμεσα από τη γεωπολιτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις των στρατιωτικών συγκρούσεων γύρω από το Ιράν. Οι παραγωγοί του Περσικού Κόλπου καταφεύγουν όλο και συχνότερα σε χρονοβόρες μεταφορτώσεις στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που προσθέτει ημέρες στα ταξίδια και δεσμεύει πολύτιμη χωρητικότητα από τον παγκόσμιο στόλο.

Την ίδια ώρα, οι επιθέσεις των ανταρτών Χούθι υποχρεώνουν πολλά πλοία να πραγματοποιούν τον περίπλου της Αφρικής, προσθέτοντας χιλιάδες επιπλέον ναυτικά μίλια και καθυστερήσεις εβδομάδων. Επιπρόσθετα, η σχεδόν ολοκληρωτική παύση των ιρανικών εξαγωγών προς την Κίνα ανάγκασε τους Κινέζους εισαγωγείς να αναζητήσουν φορτία από άλλες περιοχές, εντείνοντας τον ανταγωνισμό για τη διεθνώς διαθέσιμη χωρητικότητα.

Εκτόξευση του κόστους ανά βαρέλι και υπερκέρδη για τους πλοιοκτήτες

Το άλλοτε διαχειρίσιμο κόστος μεταφοράς αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα διαμόρφωσης της τελικής τιμής του πετρελαίου. Σε πρόσφατη συμφωνία ναύλωσης από τις ΗΠΑ, το μεταφορικό κόστος ανήλθε στα 41 δολάρια ανά βαρέλι, έναντι μόλις 4,50 δολαρίων κατά μέσο όρο πέρυσι. Το μέγεθος αυτό αντιστοιχεί σχεδόν στο 45% της τιμής των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του αμερικανικού αργού WTI, το οποίο διαπραγματεύεται κοντά στα 91 δολάρια το βαρέλι.

Όπως σημειώνει η Λόρεν Γκαλινάρι, επικεφαλής επιχειρηματικής πληροφόρησης στην εταιρεία MJLF & Associates, η ταχύτητα και η κλίμακα αυτής της ανόδου είναι αξιοσημείωτες. Ενώ το παγκόσμιο εμπόριο επιβαρύνεται με δυσθεώρητα κόστη, η κατάσταση αυτή μεταφράζεται σε απροσδόκητα κέρδη δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων για έναν περιορισμένο κύκλο πλοιοκτητών που ελέγχουν τον διεθνή στόλο υπερδεξαμενόπλοιων.