Μαυροβούνιο: Πότε μπορεί να γίνει το 28ο μέλος της ΕΕ – Ο οδικός χάρτης της Κομισιόν

Το Μαυροβούνιο αναδεικνύεται στην υποψήφια χώρα που βρίσκεται πιο κοντά από κάθε άλλη στην πόρτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θέτοντας ως ρεαλιστικό στόχο να καταστεί το 28ο κράτος-μέλος της έως το 2028. Σύμφωνα με την πρόσφατη ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διεύρυνση, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ποντγκόριτσα είναι εφικτό να ολοκληρωθούν εντός του 2026, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ιστορική εξέλιξη στην ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων.

Το χρονοδιάγραμμα της Κομισιόν για την ένταξη

Η προοπτική αυτή προσδίδει νέα δυναμική στην ευρωπαϊκή πολιτική διεύρυνσης. Από το 2011, όταν ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης με την Κροατία, καμία άλλη υποψήφια χώρα δεν είχε καταφέρει να φτάσει σε ανάλογο στάδιο θεσμικής ωριμότητας. Εφόσον τηρηθεί ο υφιστάμενος σχεδιασμός των Βρυξελλών, η υπογραφή της συνθήκης προσχώρησης τοποθετείται χρονικά τον Ιούνιο του 2027.

Η βαλκανική χώρα, με πληθυσμό περίπου 630.000 κατοίκων, λαμβάνει σαφή ψήφο εμπιστοσύνης από τα ευρωπαϊκά όργανα. Η Κομισιόν αναγνωρίζει τη συστηματική προσπάθεια των αρχών του Μαυροβουνίου για την ενσωμάτωση του κοινοτικού κεκτημένου, υπογραμμίζοντας ότι η προσήλωση στις αναγκαίες αλλαγές μπορεί να οδηγήσει σε οριστικό κλείσιμο όλων των διαπραγματευτικών κεφαλαίων έως το τέλος του 2026.

Οι προϋποθέσεις και το στοίχημα της επικύρωσης

Παρά τη θετική συγκυρία, το κλείσιμο των συνομιλιών και η πανηγυρική υπογραφή της συνθήκης δεν ισοδυναμούν αυτομάτως με άμεση ένταξη. Απαραίτητη νομική και πολιτική προϋπόθεση αποτελεί η επικύρωση της συμφωνίας από τα εθνικά κοινοβούλια και των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια διαδικασία που συνήθως απαιτεί σημαντικό χρονικό διάστημα.

Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί την ηγεσία στην Ποντγκόριτσα να διατηρήσει ακλόνητη την ευρεία διακομματική συναίνεση γύρω από το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας. Η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στο πεδίο του κράτους δικαίου, η ενίσχυση της ανεξαρτησίας των θεσμών και η αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς παραμένουν κρίσιμες παράμετροι για την απρόσκοπτη πορεία προς το 2028.

Η γεωπολιτική κατάταξη: Αλβανία, Ουκρανία και Μολδαβία

Στη συνολική σκακιέρα της διεύρυνσης, το Μαυροβούνιο διατηρεί καθαρό προβάδισμα, λειτουργώντας ως πρωτοπόρος για την περιοχή. Στην αξιολόγηση της Κομισιόν ακολουθούν η Αλβανία, η Ουκρανία και η Μολδαβία.

Σε ό,τι αφορά την Αλβανία, τα Τίρανα επιδιώκουν την ολοκλήρωση των δικών τους ενταξιακών διαπραγματεύσεων έως το τέλος του 2027. Πρόκειται για έναν στόχο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει φιλόδοξο αλλά πραγματοποιήσιμο, εφόσον ενταθούν οι προσπάθειες. Παράλληλα, η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη για ουσιαστικό πολιτικό διάλογο, διακομματική συνεργασία και συμπερίληψη της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως εν μέσω των έντονων διαδηλώσεων και της πολιτικής έντασης που καταγράφονται στη χώρα.

Η πρόοδος του Μαυροβουνίου αποδεικνύει ότι η διαδικασία διεύρυνσης παραμένει βασισμένη στις αξίες της αξιοκρατίας και των επιδόσεων, αποτελώντας ένα κρίσιμο τεστ αξιοπιστίας τόσο για την ΕΕ όσο και για τις προσδοκίες των υπόλοιπων υποψηφίων κρατών.