Μερτς για Τραμπ: «Γιατί να αλλάξει κάτι τώρα;» – Η εκτίμηση για τη διακυβέρνηση μέσω προεδρικών διαταγμάτων

Την εκτίμηση ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν πρόκειται να διαφοροποιήσει τη στρατηγική του, παρά τη μεταβολή των κοινοβουλευτικών ισορροπιών στην Ουάσιγκτον και τις πρόσφατες εκλογικές απώλειες των Ρεπουμπλικανών, εξέφρασε ο Φρίντριχ Μερτς. Με τη φράση «γιατί να αλλάξει κάτι τώρα;», ο Γερμανός πολιτικός σκιαγράφησε έναν πρόεδρο αποφασισμένο να συνεχίσει να ασκεί εξουσία παρακάμπτοντας το Κογκρέσο μέσω εκτελεστικών διαταγμάτων.

Η στρατηγική της παράκαμψης του αμερικανικού Κογκρέσου

Σύμφωνα με την ανάλυση του Φρίντριχ Μερτς, η απώλεια του απόλυτου ελέγχου ή η πίεση στο νομοθετικό σώμα δεν αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για τον Ντόναλντ Τραμπ. Αντιθέτως, η πολιτική ιστορία της πρώτης θητείας του, αλλά και η ρητορική της τρέχουσας περιόδου, αποδεικνύουν ότι ο Αμερικανός ηγέτης αξιοποιεί συστηματικά τα προεδρικά διατάγματα (executive orders) ως το βασικό εργαλείο άσκησης πολιτικής, υπερκερνώντας τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες και τους συμβιβασμούς που απαιτεί το Καπιτώλιο.

Η στάση αυτή υπογραμμίζει τη βαθιά πόλωση στο πολιτικό σύστημα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ακόμη και όταν οι νομοθετικές πλειοψηφίες καθίστανται επισφαλείς, ο ένοικος του Λευκού Οίκου τείνει να επιλέγει τη μονομερή δράση σε κρίσιμα πεδία, όπως το εμπόριο, η μετανάστευση και η ενεργειακή πολιτική, διατηρώντας την πρωτοβουλία των κινήσεων χωρίς να εξαρτάται από χρονοβόρες διαπραγματεύσεις με τους αντιπάλους του.

Τι σημαίνει η προσέγγιση Τραμπ για το Βερολίνο και την Ευρώπη

Η εκτίμηση του Μερτς δεν αποτελεί απλώς μια παρατήρηση των αμερικανικών εσωτερικών διεργασιών, αλλά αντανακλά την έντονη ανησυχία του Βερολίνου για το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων. Μια αμερικανική ηγεσία που λειτουργεί κατά κύριο λόγο μέσω εκτελεστικών διαταγμάτων είναι εκ των πραγμάτων πιο απρόβλεπτη και λιγότερο δεσμευμένη από παραδοσιακές διπλωματικές και θεσμικές ισορροπίες.

Για τη Γερμανία και συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτό συνεπάγεται την ανάγκη ταχείας προσαρμογής σε ένα περιβάλλον όπου οι διεθνείς συμφωνίες και οι εμπορικοί δασμοί μπορούν να επιβληθούν ή να ανατραπούν εν μία νυκτί με μία μονογραφή. Το ευρωπαϊκό μπλοκ καλείται να ενισχύσει τη στρατηγική του αυτονομία και να διαμορφώσει σαφείς μηχανισμούς αντίδρασης, αναγνωρίζοντας ότι η επιστροφή σε έναν προβλέψιμο θεσμικό διάλογο με την Ουάσιγκτον δεν είναι το πιθανότερο σενάριο.

Η ανάγκη ρεαλισμού στη διεθνή σκηνή

Καταλήγοντας, η τοποθέτηση του Φρίντριχ Μερτς στέλνει ένα σαφές μήνυμα ρεαλισμού προς τους Ευρωπαίους εταίρους. Η ελπίδα ότι μια πολιτική ήττα των Ρεπουμπλικανών σε επιμέρους εκλογικές αναμετρήσεις θα ανάγκαζε τον Ντόναλντ Τραμπ σε μετριοπάθεια αποδεικνύεται μάλλον ουτοπική. Το Βερολίνο φαίνεται να προετοιμάζεται για μια περίοδο διαρκών προκλήσεων, όπου η ισχύς των προεδρικών διαταγμάτων θα συνεχίσει να δοκιμάζει τις αντοχές των διεθνών συμμαχιών.