Εγκυμοσύνη: Πώς η έκθεση σε καπνό από δασικές φωτιές αυξάνει τον κίνδυνο αυτισμού στα παιδιά

Νέα ανησυχητικά δεδομένα για τις επιπτώσεις των δασικών πυρκαγιών στη δημόσια υγεία φέρνει στο φως επιστημονική μελέτη από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η έκθεση των εγκύων γυναικών σε ατμοσφαιρικούς ρύπους που εκλύονται από φωτιές σε δάση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης διαταραχών του φάσματος του αυτισμού στα παιδιά τους.

Η έρευνα-μαμούθ και τα μικροσκοπικά σωματίδια PM2,5

Η εκτενής μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση JAMA Pediatrics, ανέλυσε τα ιατρικά αρχεία 893.212 ζευγαριών μητέρων και παιδιών. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν την πορεία της υγείας των παιδιών μέχρι την ηλικία των 8 ετών, συνδυάζοντας το ιατρικό ιστορικό με τα γεωγραφικά δεδομένα εκδήλωσης πυρκαγιών και τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης στον τόπο κατοικίας των εγκύων.

Στο επίκεντρο της επιστημονικής ανάλυσης βρέθηκαν τα αιωρούμενα μικροσωματίδια PM2,5, δηλαδή σωματίδια με διάμετρο μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα (εκατομμυριοστά του μέτρου). Τα συγκεκριμένα σωματίδια εκλύονται σε τεράστιες ποσότητες κατά την καύση των δασών. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν ανάλογη συσχέτιση των ρύπων με τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), γεγονός που δείχνει πως η επίδραση επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα νευροαναπτυξιακά μονοπάτια.

Τα κρίσιμα τρίμηνα της κύησης και τα ποσοστά κινδύνου

Η στατιστική ανάλυση έδειξε σαφή σχέση ανάμεσα στα επίπεδα έκθεσης και την πιθανότητα διάγνωσης αυτισμού. Συγκεκριμένα, κάθε αύξηση της συγκέντρωσης των PM2,5 από πυρκαγιές κατά μόλις 0,75 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα συσχετίστηκε με αύξηση κατά 30% στις πιθανότητες εμφάνισης αυτισμού στα παιδιά.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το χρονικό σημείο της έκθεσης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ο κίνδυνος αποδείχθηκε εντονότερος κατά το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο της κύησης, με την περίοδο από τη 15η εβδομάδα και έπειτα να αναδεικνύεται ως το πλέον ευάλωτο χρονικό παράθυρο για την ανάπτυξη του εμβρύου.

Αόρατος κίνδυνος σε μεγάλες αποστάσεις

«Ο καπνός από τις φωτιές στα δάση μπορεί να εξαπλωθεί πολλά χιλιόμετρα μακριά από την εστία του», επεσήμανε η επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, Δρ. Στεφανία Παπαθεοδώρου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας στο Rutgers University στο Νιου Τζέρσι. Η ίδια διευκρίνισε ότι η επιβάρυνση μπορεί να υπάρξει ακόμη και όταν ο καπνός δεν είναι ορατός με γυμνό μάτι, καθώς τα μικροσωματίδια PM2,5 παραμένουν διάσπαρτα στην ατμόσφαιρα.

Καθώς η κύηση αποτελεί περίοδο ταχείας και σύνθετης ανάπτυξης του εγκεφάλου, οι περιβαλλοντικοί ρύποι μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικές νευρολογικές διεργασίες. Παρότι οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να επαληθευτούν και από επόμενες μελέτες για να θεωρηθούν οριστικά, τα ευρήματα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη προστασίας των εγκύων σε περιοχές που πλήττονται από δασικές πυρκαγιές.