Πρόσωπα και ιστορίες της Μπελ Επόκ: Η νέα γοητευτική έκθεση στο Ίδρυμα Γουλανδρή

Μια μεθυστική αναδρομή στο Παρίσι στα τέλη του 19ου αιώνα, τότε που οι λεωφόροι έσφυζαν από ζωή και τα καμπαρέ της Μονμάρτρης διαμόρφωναν τη σύγχρονη κουλτούρα της διασκέδασης, προτείνει το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Η νέα περιοδική έκθεση του ιδρύματος φωτίζει την περίφημη Μπελ Επόκ μέσα από σπάνιες λιθογραφίες, αφίσες και σχέδια, παρασύροντας το κοινό σε μια εποχή ραγδαίων μετασχηματισμών και καλλιτεχνικής πρωτοπορίας.

Η γέννηση της αφίσας και η εκρηκτική νυχτερινή ζωή του Παρισιού

Η έκθεση επικεντρώνεται στην κρίσιμη εικοσαετία 1880-1900, από τη θέσπιση της ελευθερίας του Τύπου στη Γαλλία έως τις απαρχές του 20ού αιώνα. Πρόκειται για την περίοδο κατά την οποία το Παρίσι, ανανεωμένο πολεοδομικά, καθιερώθηκε ως το αδιαμφισβήτητο κέντρο του κόσμου, προσφέροντας κάθε βράδυ περισσότερες από 35.000 θέσεις θεατών σε θέατρα, καφέ κονσέρ και καμπαρέ.

Μέσα από 90 έργα 15 κορυφαίων δημιουργών, οι επισκέπτες ανακαλύπτουν πώς γεννήθηκε η σύγχρονη αφίσα ως μέσο διαφήμισης και τέχνης. Ξεχωρίζουν οι περίφημες «σερέτ» του Ζιλ Σερέ —οι κομψές γυναικείες φιγούρες με τα κόκκινα μαλλιά και το κίτρινο φόρεμα που διαφήμιζαν από παραστάσεις μέχρι σαπούνι— καθώς και η εμβληματική μαύρη γάτα του Τεοφίλ Στάινλεν για το ιστορικό καμπαρέ Chat Noir. Δίπλα τους, οι αισθησιακές μορφές του Αλφόνς Μούχα μαρτυρούν την άνθιση του αρ νουβό ρυθμού.

Ο Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ και οι άγνωστες ιστορίες των πρωταγωνιστών

Κεντρική μορφή της διοργάνωσης δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από τον Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ. Εμπνευσμένος από μια διαφήμιση σαμπάνιας του Πιερ Μπονάρ, ο Λοτρέκ δημιούργησε την πρώτη του αφίσα για το Μουλέν Ρουζ σε 2.000 αντίτυπα, κερδίζοντας την αποθέωση σε μία μόλις νύχτα, σε σημείο που οι Παριζιάνοι προσπαθούσαν να τις αποκολλήσουν από τους τοίχους. Στην έκθεση παρουσιάζεται επίσης η αφίσα της αρτίστας Μέι Μίλτον, μιας μορφής που αργότερα απεικονίστηκε σε πρώιμο έργο του Πάμπλο Πικάσο, αλλά και η εξαιρετικά λεπτομερής τεχνική του Λοτρέκ, ο οποίος φυσούσε το χρώμα με καλαμάκι για να πετύχει ιδιαίτερες τονικές διαβαθμίσεις.

Πέρα όμως από τη λάμψη και το γαλλικό κανκάν, τα έργα καταγράφουν και τις έντονες κοινωνικές αντιθέσεις της περιόδου. Χαρακτηριστικό είναι το σχέδιο του Μπονάρ με το μικρό κορίτσι που κουβαλά ένα υπερμέγεθες καλάθι με άπλυτα, μια άμεση αναφορά στον περιορισμό της παιδικής εργασίας και τη θέσπιση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Μεταξύ των εκθεμάτων εντοπίζεται επίσης και μια απρόσμενη, αδημοσίευτη πρόταση του Βασίλι Καντίνσκι για διαφήμιση μπίρας.

Μια ατμοσφαιρική σκηνογραφία στο κέντρο της Αθήνας

Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφουν η Μαρία Μορό Κουτσομάλλη, υπεύθυνη συλλογής του Ιδρύματος Γουλανδρή, και η Μαρίνα Φερέτι Μπουκιγιόν, επίτιμη επιστημονική διευθύντρια του Μουσείου Ιμπρεσιονισμού στο Ζιβερνί. Ο εκθεσιακός χώρος, διαμορφωμένος από τον Ανδρέα Γεωργιάδη και τη Βιβή Γερολυμάτου με βελούδινες επιφάνειες, βαθύ κόκκινο χρώμα και ατμοσφαιρικό φωτισμό, αναπαράγει πιστά την αύρα των παρισινών σαλονιών, προσφέροντας μια σπάνια εικαστική εμπειρία.