ΔΝΤ: Η παγίδα της τεχνητής νοημοσύνης – Οι υποσχέσεις ανάπτυξης και η απειλή νέου οικονομικού σοκ

Σε μια αυστηρή προειδοποίηση για τους κινδύνους που ελλοχεύουν πίσω από την επενδυτική φρενίτιδα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη (AI) προχώρησε η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Μιλώντας στη Σιγκαπούρη ενόψει των ετήσιων συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, η αξιωματούχος υπογράμμισε ότι, παρά τις υποσχέσεις για άλμα στην παραγωγικότητα, η ταχεία επέκταση της AI τροφοδοτεί νέες πληθωριστικές πιέσεις και εντείνει τη χρηματοπιστωτική ευθραυστότητα.

Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εκρηκτικό τρίπτυχο προκλήσεων: τη σαρωτική ανάπτυξη των υποδομών AI, την ενεργειακή ακρίβεια και το παγκόσμιο δημόσιο χρέος που οδεύει πλέον πάνω από το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αυτός ο συγχρονισμός ενός αρνητικού σοκ στην προσφορά ενέργειας με ένα θετικό σοκ στη ζήτηση κεφαλαίων θέτει υπό έντονη πίεση μια ήδη υποτονική παγκόσμια ανάπτυξη.

Επενδυτική έκρηξη ιστορικών διαστάσεων και πληθωρισμός

Όπως επισήμανε η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, οι παγκόσμιες επενδύσεις στην AI αναμένεται να ξεπεράσουν ιστορικά προηγούμενα, όπως η κατασκευή των σιδηροδρόμων, των δικτύων ηλεκτρισμού και των τηλεπικοινωνιών. Ήδη, ο εξοπλισμός τεχνητής νοημοσύνης αντιπροσωπεύει πάνω από το ένα δέκατο του διεθνούς εμπορίου αγαθών. Εάν αξιοποιηθεί σωστά, η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να προσθέσει έως και 0,5% στην ετήσια παγκόσμια ανάπτυξη, δημιουργώντας αξία ισοδύναμη με το μέγεθος ολόκληρης της οικονομίας της ASEAN σε βάθος δεκαετίας.

Ωστόσο, τα οφέλη παραμένουν ασύμμετρα κατανεμημένα, απειλώντας να διευρύνουν το χάσμα μεταξύ των ανεπτυγμένων και των λιγότερο ενταγμένων στην εφοδιαστική αλυσίδα χωρών. Παράλληλα, πριν αποδώσει καρπούς στην παραγωγικότητα, η κατασκευαστική έξαρση των υποδομών AI λειτουργεί ως ισχυρός πληθωριστικός παράγοντας. Σε συνδυασμό με το πετρέλαιο άνω των 100 δολαρίων, την αύξηση των αμυντικών δαπανών και τις αναταραχές στο εμπόριο, οι πιέσεις στις τιμές παραμένουν ανησυχητικά υψηλές.

Το υψηλό δημόσιο χρέος και οι χρηματοπιστωτικοί κίνδυνοι

Η νέα αυτή πραγματικότητα μεταφέρεται άμεσα στις αγορές ομολόγων, όπου οι αποδόσεις σε ΗΠΑ, Γερμανία και Ιαπωνία καταγράφουν υψηλά δεκαετιών. Οι μεγάλες εκδόσεις εταιρικών ομολόγων από τεχνολογικούς κολοσσούς ανταγωνίζονται ευθέως τα κρατικά χρεόγραφα για την άντληση ρευστότητας. Με το δημόσιο χρέος διεθνώς να βρίσκεται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η εποχή των χαμηλών επιτοκίων που διευκόλυνε την αναχρηματοδότησή του έχει παρέλθει οριστικά.

Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να επαναπαύονται στην ελπίδα πως η μελλοντική ανάπτυξη θα λύσει αυτόματα το δημοσιονομικό πρόβλημα, καθιστώντας αναπόφευκτες τις δύσκολες αποφάσεις για δαπάνες και φόρους. Την ίδια στιγμή, πρόσθετο παράγοντα κινδύνου αποτελούν οι υψηλές αποτιμήσεις και ο έντονος δανεισμός των παρόχων τεχνολογικών υποδομών. Σε περίπτωση που τα εταιρικά κέρδη δεν δικαιώσουν τις υπέρμετρες προσδοκίες, οι εκτεταμένες διεθνείς τοποθετήσεις σε μετοχές τεχνολογίας θα μπορούσαν να μετατρέψουν την απογοήτευση των επενδυτών σε ευρύτερη συστημική κρίση.