Στενά του Ορμούζ: Κλιμάκωση των επιθέσεων από το Ιράν εν μέσω ανάκαμψης των ροών πετρελαίου

Νέος κύκλος έντασης καταγράφεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα γεωπολιτικά και ενεργειακά περάσματα του πλανήτη, τα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη φαίνεται να εντείνει τον ρυθμό των επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων, σε μια χρονική συγκυρία όπου οι θαλάσσιες ροές αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προσπαθούσαν να ανακτήσουν τους ρυθμούς τους προς τα προπολεμικά επίπεδα.

Ραγδαία αύξηση των περιστατικών και στρατηγική αβεβαιότητας

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της βρετανικής υπηρεσίας ναυτικής ασφάλειας UKMTO (United Kingdom Maritime Trade Operations), έχουν ήδη καταγραφεί τουλάχιστον εννέα επιθέσεις στην κρίσιμη αυτή θαλάσσια αρτηρία εντός του Οκτωβρίου. Η έξαρση αυτή ακολουθεί έναν ιδιαίτερα επιβαρυμένο Σεπτέμβριο, κατά τον οποίο ο αριθμός των συμβάντων στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο ήταν διπλάσιος, ενισχυμένος από τέσσερις διαδοχικές επιθέσεις τις τελευταίες ημέρες του μήνα.

Αναλυτές ασφαλείας εκτιμούν ότι η τακτική αυτή αποσκοπεί στον ψυχολογικό και επιχειρησιακό εκφοβισμό της παγκόσμιας ναυτιλίας. Όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Μανιάτης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης κινδύνων Marisks, το Ιράν δεν έχει ανάγκη να ανακόψει πλήρως τη διέλευση όλων των πλοίων, αλλά να διατηρήσει ζωντανή την αίσθηση ότι οποιοδήποτε σκάφος μπορεί να αποτελέσει τον επόμενο στόχο, ασκώντας με αυτόν τον τρόπο ουσιαστικό έλεγχο στο πέρασμα.

Ανάκαμψη των εξαγωγών εν μέσω «σκοτεινών» διελεύσεων

Παρά τις συνεχείς προκλήσεις ασφαλείας, τα φορτία πετρελαίου που διέρχονται από το σημείο παρουσίαζαν σταθερή άνοδο από τις αρχές του καλοκαιριού. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών της Wall Street και στελεχών του κλάδου εμπορίας εμπορευμάτων στο ενεργειακό φόρουμ Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο, οι ροές αργού είχαν επανέλθει περίπου στο 80% των προπολεμικών επιπέδων.

Η αποτύπωση των πραγματικών φορτίων αποτελεί πλέον σύνθετη διαδικασία. Πολλά δεξαμενόπλοια επιλέγουν να κινούνται μέσω διαδρόμου πλησίον των ακτών του Ομάν έχοντας απενεργοποιημένα τα συστήματα αυτόματης ταυτοποίησης (AIS), αναγκάζοντας τους αναλυτές να καταφεύγουν σε δορυφορικές παρατηρήσεις για την καταγραφή των ποσοτήτων. Την ίδια ώρα, η ανάκαμψη στις μεταφορές LNG προχωρά με βραδύτερο ρυθμό, καθώς ο διαθέσιμος στόλος ειδικών δεξαμενοπλοίων είναι σαφώς πιο περιορισμένος.

Ιστορικό ρεκόρ στους ναύλους και οικονομικές πιέσεις

Οι άμεσες συνέπειες της κλιμάκωσης αποτυπώνονται με σφοδρότητα στο κόστος των θαλάσσιων μεταφορών. Η άρνηση ολοένα και περισσότερων ναυτιλιακών ομίλων να ρισκάρουν τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των ναύλων.

Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα του Baltic Exchange στο Λονδίνο, το ημερήσιο κόστος για τη μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς την Κίνα ανήλθε στο πρωτοφανές επίπεδο του 1,3 εκατομμυρίου δολαρίων. Πρόκειται για μια δραματική ανατροπή, εάν αναλογιστεί κανείς ότι ο μέσος όρος του συγκεκριμένου ναύλου την προηγούμενη χρονιά κυμαινόταν κοντά στις 60.000 δολάρια την ημέρα, γεγονός που ασκεί νέες πληθωριστικές πιέσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας.