Χάρης Δούκας για πολεοδομίες: «Οι πόλεις δεν είναι οικόπεδα προς εκμετάλλευση» – Στα άκρα η σύγκρουση κυβέρνησης και δημάρχων

Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης βρίσκονται η κυβέρνηση και η Τοπική Αυτοδιοίκηση με επίκεντρο το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τις πολεοδομίες. Τη σφοδρή αντίθεσή του στο υπό διαμόρφωση σχέδιο εξέφρασε ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, ο οποίος με δημόσια τοποθέτησή του κατήγγειλε ότι η κυβερνητική πρωτοβουλία παραδίδει τον αστικό ιστό στα συμφέροντα των εργολάβων και υποβαθμίζει περαιτέρω την ποιότητα ζωής στα αστικά κέντρα.

«Να σταματήσουμε τον κατήφορο. Οι πόλεις δεν είναι οικόπεδα προς εκμετάλλευση», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο κ. Δούκας, κάνοντας λόγο για την «τρίτη πράξη του ίδιου έργου», μετά το μπόνους ορόφων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) και τα φαινόμενα υπέρμετρης δόμησης. Παράλληλα, ο δήμαρχος Αθηναίων άφησε αιχμές και κατά της ηγεσίας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), καταλογίζοντάς της αδράνεια απέναντι στις κυβερνητικές επιλογές.

Το κυβερνητικό σχέδιο και ο νέος οργανισμός ΕΟΚΕΔ

Στον πυρήνα της αντιπαράθεσης βρίσκεται η απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προχωρήσει στη σταδιακή κατάργηση των παραδοσιακών Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) των δήμων και στη μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους στον νεοσύστατο Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ), ο οποίος συνδέεται άμεσα με το Ελληνικό Κτηματολόγιο. Στο νέο σχήμα σχεδιάζεται να περάσουν κρίσιμες διαδικασίες, όπως η έκδοση οικοδομικών αδειών, οι προεγκρίσεις, οι βεβαιώσεις όρων δόμησης, καθώς και ο έλεγχος των αυθαιρέτων.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μεταρρύθμιση αυτή θα θέσει τέλος στη γραφειοκρατία και τη διαφθορά, εγκαθιδρύοντας ενιαίους ψηφιακούς κανόνες και επιταχύνοντας τους ελέγχους. Για την τεχνική υποστήριξη της ενσωμάτωσης των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο έχει ήδη προβλεφθεί κονδύλι ύψους 6,2 εκατομμυρίων ευρώ στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030.

«Κόκκινη γραμμή» για την ΚΕΔΕ και προσφυγές στο ΣτΕ

Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, η Αυτοδιοίκηση εκφράζει έντονη ανησυχία, θεωρώντας ότι αφαιρείται από τους δήμους το σημαντικότερο εργαλείο διαμόρφωσης του τοπικού σχεδιασμού και προστασίας των γειτονιών. Το διοικητικό συμβούλιο της ΚΕΔΕ έχει λάβει ομόφωνη απόφαση απόρριψης της μεταφοράς, χαρακτηρίζοντάς την «κόκκινη γραμμή» και προαναγγέλλοντας προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).

Η ΚΕΔΕ προτείνει έναν εθελοντικό μηχανισμό, σύμφωνα με τον οποίο οι δήμοι που διαθέτουν επαρκώς στελεχωμένες πολεοδομίες θα τις διατηρήσουν υπό τον έλεγχό τους, ενώ μόνο όσοι αδυνατούν να ανταποκριθούν θα μπορούν να τις παραχωρήσουν στον κεντρικό φορέα.

Κλιμάκωση αντιδράσεων σε Βόρεια Αττική και περιφέρεια

Το μέτωπο των αντιδράσεων διευρύνεται ραγδαία. Έξι δήμαρχοι του Βορείου Τομέα Αθηνών (Χαλανδρίου, Λυκόβρυσης-Πεύκης, Νέας Ιωνίας, Παπάγου-Χολαργού, Κηφισιάς και Φιλοθέης-Ψυχικού) απέστειλαν κοινή επιστολή στον πρωθυπουργό, ζητώντας την άμεση απόσυρση των σχεδίων για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης και την αναθεώρηση της συνολικής στρατηγικής. Ο δήμαρχος Κηφισιάς, Βασίλης Ξυπολυτάς, κατήγγειλε αιφνιδιασμό και πλήρη απουσία διαβούλευσης, ενώ ο δήμαρχος Φιλοθέης-Ψυχικού, Χαράλαμπος Μπονάτσος, τάχθηκε υπέρ της δικαστικής οδού.

Το κύμα δυσαρέσκειας δεν περιορίζεται στο λεκανοπέδιο. Στην Κρήτη, ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας, Βασίλης Κεγκέρογλου, ανακοίνωσε τη συμπόρευση με τις νομικές ενέργειες της ΚΕΔΕ, καθιστώντας σαφές ότι η μάχη για τον έλεγχο της δόμησης και τη φυσιογνωμία των ελληνικών πόλεων μόλις ξεκίνησε.