Πετρελαϊκοί κολοσσοί: Γιατί «παγώνουν» τις επενδύσεις παρά τα κέρδη-μαμούθ των 56 δισ. δολαρίων

Σε επίπεδα που αγγίζουν ιστορικά ρεκόρ διαμορφώθηκε η κερδοφορία των πέντε κορυφαίων δυτικών ενεργειακών ομίλων κατά το τρίτο τρίμηνο, χωρίς ωστόσο αυτό να μεταφράζεται σε νέες παραγωγικές επενδύσεις. Οι BP, Chevron, ExxonMobil, Shell και TotalEnergies κατέγραψαν συνδυαστικά καθαρά κέρδη ύψους 56 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κεφαλαιοποιώντας το ράλι των τιμών του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου, τα υψηλά περιθώρια διύλισης και τα ισχυρά αποτελέσματα από το trading ενέργειας.

Παρά τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή, η οποία εκτόξευσε την τιμή του Brent κοντά στα 114 δολάρια το βαρέλι λόγω των αναταραχών στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, οι πετρελαϊκοί κολοσσοί διατηρούν άκρως συντηρητική στάση. Όπως επισημαίνουν διεθνείς αναλυτές, αντί για επέκταση των κεφαλαιουχικών δαπανών, η απόλυτη προτεραιότητα των διοικήσεων εστιάζεται πλέον στην ενίσχυση των ισολογισμών και στις γενναιόδωρες ανταμοιβές προς τους μετόχους.

Απομόχλευση χρέους και επαναγορές μετοχών αντί για γεωτρήσεις

Η στρατηγική απορρόφησης της πρόσθετης ρευστότητας αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα οικονομικά στοιχεία του τριμήνου. Το συνολικό καθαρό χρέος των πέντε ομίλων υποχώρησε θεαματικά στα 117 δισ. δολάρια από 204 δισ. δολάρια στην αρχή του έτους, καταγράφοντας μείωση κατά 87 δισ. δολάρια. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της BP, η οποία σημείωσε ιστορικό υψηλό τριμηνιαίων κερδών (8,5 δισ. δολάρια) και περιόρισε το καθαρό της χρέος σχεδόν στο μισό, στα 13,9 δισ. δολάρια.

Την ίδια ώρα, οι επαναγορές μετοχών ανήλθαν σε 12,3 δισ. δολάρια στο ίδιο διάστημα. Η Shell και η TotalEnergies έχουν ήδη ανακοινώσει διεύρυνση των σχετικών προγραμμάτων, ενώ η ExxonMobil δρομολογεί αντίστοιχες κινήσεις ύψους 20 δισ. δολαρίων. Στον αντίποδα, οι προϋπολογισμοί κεφαλαιουχικών δαπανών (CAPEX) περιορίζονται αισθητά. Η Shell περιέκοψε κατά 1 δισ. δολάρια τις προβλεπόμενες επενδύσεις της για το 2026, ενώ η Chevron αναμένει ότι οι ετήσιες δαπάνες της θα κινηθούν στο κατώτερο όριο των προβλέψεων (18-19 δισ. δολάρια).

Η νέα εποχή κεφαλαιακής πειθαρχίας και η ενεργειακή μετάβαση

Η απροθυμία για έναν νέο κύκλο επιθετικών επενδύσεων δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά δομική αλλαγή πλεύσης του κλάδου. Έχοντας βιώσει την κατάρρευση των τιμών το 2014, το σοκ της πανδημίας και τις ακραίες διακυμάνσεις μετά την εισβολή στην Ουκρανία, τα στελέχη των ενεργειακών κολοσσών έχουν υιοθετήσει αυστηρή χρηματοοικονομική πειθαρχία, επιλέγοντας να αποφύγουν τον κίνδυνο μιας μελλοντικής υπερπροσφοράς.

Παράλληλα, οι μεγάλες διακυμάνσεις καθιστούν επισφαλή την αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων, «παγώνοντας» τα μεγάλα deals εξαγορών. Εξαίρεση αποτελεί το φυσικό αέριο στη Βόρεια Αμερική, όπου παρατηρείται κινητικότητα, όπως απέδειξε η εξαγορά της ARC Resources από τη Shell έναντι 16,4 δισ. δολαρίων. Καθώς η μακροπρόθεσμη πορεία της ζήτησης επηρεάζεται από την ενεργειακή μετάβαση και τη στροφή των κρατών σε εγχώριες πηγές ενέργειας, οι πετρελαϊκοί όμιλοι επιβεβαιώνουν ότι για το προσεχές μέλλον τα υπερκέρδη θα συνεχίσουν να κατευθύνονται στους μετόχους και όχι σε νέα παραγωγικά έργα.