Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: Παράταση κρατικών ενισχύσεων και σχέδιο 5 σημείων για την ενεργειακή κρίση

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή οικονομία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαμβάνει άμεση δράση για την αναχαίτιση των έντονων πιέσεων που προκαλούν οι τιμές της ενέργειας. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσίασε ένα συνεκτικό σχέδιο πέντε βραχυπρόθεσμων παρεμβάσεων, με αιχμή την παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, κίνηση που δίνει στα κράτη-μέλη ζωτικό δημοσιονομικό περιθώριο στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Η επικεφαλής της Κομισιόν υπογράμμισε το μέγεθος των προκλήσεων, επισημαίνοντας ότι οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν εκτιναχθεί κατά περίπου 140% από τα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ το κόστος του ντίζελ έχει διπλασιαστεί. Δεδομένου ότι τα ενεργειακά μείγματα διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών, αποκλείστηκε η εφαρμογή μιας ενιαίας οριζόντιας λύσης, προκρίνοντας αντ’ αυτού ένα πλέγμα συνδυαστικών μέτρων σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το σχέδιο των πέντε σημείων και η στήριξη των κρατών

Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την άμεση σταθεροποίηση της αγοράς επικεντρώνεται σε πέντε βασικούς άξονες παρέμβασης:

1. Αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων: Απελευθέρωση 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ εντός των επόμενων τεσσάρων μηνών, σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
2. Ευελιξία στις κρατικές ενισχύσεις: Παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου που τέθηκε σε ισχύ τον Φεβρουάριο, ώστε οι εθνικές κυβερνήσεις να στηρίξουν στοχευμένα τους πληγέντες κλάδους.
3. Ρυθμιστική ανάσα: Αναβολή της εφαρμογής του κανονισμού για το μεθάνιο κατά ένα έτος.
4. Στρατηγική για τα διυλιστήρια: Εκκίνηση στρατηγικού διαλόγου για την ενίσχυση της δυναμικότητας διύλισης εντός της ΕΕ και τη συγκράτηση των τελικών τιμών.
5. Κοινές προμήθειες: Αναβάθμιση του ευρωπαϊκού μηχανισμού κοινών αγορών ενέργειας, με στόχο την ισχυροποίηση της διαπραγματευτικής θέσης του μπλοκ στις διεθνείς αγορές.

Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η μόνη βιώσιμη διέξοδος παραμένει η ενεργειακή μετάβαση, η οποία εγγυάται φθηνή, καθαρή και εγχώρια παραγωγή μέσω των ανανεώσιμων πηγών και της πυρηνικής ενέργειας. Παράλληλα, ζήτησε ταχεία αναβάθμιση των ηλεκτρικών δικτύων και ολοκλήρωση της νομοθεσίας για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS1).

Αντόνιο Κόστα: Προϋπολογισμός έως το 2026 χωρίς καθυστερήσεις

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επεσήμανε ότι παρότι η κρίση πυροδοτείται από εξωγενείς παράγοντες, η Ευρώπη πληρώνει το κόστος της εξάρτησής της από τα ορυκτά καύσιμα και της κατακερματισμένης ενιαίας αγοράς. Η ενεργειακή απεξάρτηση, όπως δήλωσε, αποτελεί προϋπόθεση στρατηγικής αυτονομίας.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Αντόνιο Κόστα στη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, θέτοντας ως αυστηρό ορόσημο την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε το πρόγραμμα να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2028. Απέρριψε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο καθυστερήσεων λόγω εθνικών εκλογικών αναμετρήσεων, τονίζοντας πως αγρότες, επιχειρήσεις και ερευνητές αναμένουν άμεσα τους κοινοτικούς πόρους. Τόσο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου όσο και η επικεφαλής της Κομισιόν συμφώνησαν ότι η θέσπιση νέων ιδίων πόρων και η δημοσιονομική ευελιξία αποτελούν τα μόνα εργαλεία που μπορούν να εγγυηθούν την αποτελεσματική απάντηση της ΕΕ σε μελλοντικές κρίσεις.