ΑΠΕ και αποθήκευση ενέργειας: Το αναγκαίο «αντίδοτο» στην εξάρτηση από το φυσικό αέριο και τις υψηλές τιμές

Όσο οι υποδομές αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα δεν αναπτύσσονται με τον απαιτούμενο ρυθμό, η εγχώρια αγορά ηλεκτρισμού θα παραμένει εγκλωβισμένη σε μια δομική εξάρτηση από τις συμβατικές μονάδες φυσικού αερίου κατά τις ώρες αιχμής. Αυτή η διαπίστωση, η οποία συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος σε υψηλά επίπεδα, βρέθηκε στο επίκεντρο των εργασιών του ετήσιου συνεδρίου του LDES Council που πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη, με τίτλο «Scaling LDES – From Momentum to Market».

Το κενό ισχύος και η αναγκαιότητα της αποθήκευσης μακράς διάρκειας

Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων επισημάνθηκε ότι, όταν η κατανάλωση κορυφώνεται, ο ήλιος δύει ή οι άνεμοι εξασθενούν, δημιουργείται ένα σημαντικό έλλειμμα ισχύος. Στο υφιστάμενο μοντέλο λειτουργίας, το κενό αυτό καλύπτεται κατά κανόνα από θερμικές μονάδες φυσικού αερίου. Η αποθήκευση ενέργειας μακράς διάρκειας (Long Duration Energy Storage – LDES) αναδεικνύεται πλέον σε κρίσιμη υποδομή ενεργειακής ασφάλειας, καθώς επιτρέπει τη χρονική μεταφορά της περίσσειας πράσινης ενέργειας σε ώρες όπου η παραγωγή των ΑΠΕ υποχωρεί.

Όπως τονίστηκε, η διεθνής συζήτηση έχει πλέον μετακινηθεί από το στάδιο της τεχνολογικής επάρκειας στο πεδίο της εμπορικής βιωσιμότητας και της τραπεζικής χρηματοδότησης (bankability). Προϋποθέσεις για την επιτάχυνση των επενδύσεων αποτελούν η διασφάλιση της επάρκειας ισχύος, η ευελιξία του συστήματος και η θέσπιση διαφανών μηχανισμών αποζημίωσης, οι οποίοι παρέχουν μακροχρόνια ορατότητα εσόδων.

Το ισπανικό μοντέλο και το έργο PTOLEMAIDA BESS

Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η Ισπανία, η οποία εντάσσει ήδη τα συστήματα LDES στον στρατηγικό σχεδιασμό της αγοράς. Μέσω του νέου μηχανισμού ισχύος (capacity mechanism), η αμοιβή των μονάδων αποθήκευσης συνδέεται άμεσα με την εγγυημένη διαθεσιμότητα και τη σταθερότητα ισχύος κατά τις περιόδους υψηλής ζήτησης. Με αυτόν τον τρόπο, οι επενδυτές αποκτούν την απαραίτητη προβλεψιμότητα, ενώ το ηλεκτρικό σύστημα θωρακίζεται έναντι των απότομων διακυμάνσεων.

Στη διεθνή αυτή συνάντηση, η EUNICE συμμετείχε ως το μοναδικό ελληνικό μέλος του LDES Council, εκπροσωπούμενη από τον επικεφαλής ρυθμιστικών υποθέσεων, Δημήτριο Ραχιώτη. Η παρουσία της εταιρείας συνδέεται στενά με το έργο PTOLEMAIDA BESS στη Δυτική Μακεδονία, το οποίο έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με ισχύ 225 MW, χωρητικότητα 1.350 MWh και εγγυημένη διάρκεια αποθήκευσης έξι ωρών, το έργο αντικατοπτρίζει τη διεθνή τάση που θέλει την αποθήκευση ως βασικό πυλώνα ευστάθειας του δικτύου.

Η επόμενη ημέρα για την ελληνική αγορά ηλεκτρισμού

Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, η ενσωμάτωση αντίστοιχων ρυθμιστικών εργαλείων στην Ελλάδα κρίνεται επιβεβλημένη. Χωρίς έναν μηχανισμό που θα αναγνωρίζει και θα αποζημιώνει την πραγματική συμβολή των συστημάτων LDES στην επάρκεια ισχύος, η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ θα συνοδεύεται αναπόφευκτα από καταφυγή στα ακριβά ορυκτά καύσιμα. Αντίθετα, η πλήρης αξιοποίηση της καθαρής ενέργειας μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού και να ασκήσει ουσιαστική καθοδική πίεση στο τελικό κόστος ενέργειας για τους καταναλωτές.