ΚΑΠ 2028-2034: Διπλωματικός μαραθώνιος για τις αγροτικές επιδοτήσεις – Τα 14,6 δισ. ευρώ για την Ελλάδα

Σε έναν πολυεπίπεδο διπλωματικό μαραθώνιο για τον καθορισμό των κονδυλίων της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028-2034 εισέρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Με φόντο τις έντονες πιέσεις για δημοσιονομική πειθαρχία και περικοπές στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, οι χώρες με ισχυρό πρωτογενή τομέα συγκροτούν ήδη μέτωπο άμυνας. Η πρόσφατη παρουσία του νέου Ευρωπαίου Επιτρόπου Γεωργίας και Τροφίμων, Κριστόφ Χάνσεν, στη γαλλική Εθνοσυνέλευση κατέστησε σαφές ότι η μάχη για τη διασφάλιση των πόρων έχει ξεκινήσει νωρίς, με διακύβευμα την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη διατροφική κυριαρχία της Ευρώπης.

Το ευρωπαϊκό μέτωπο κατά των περικοπών και ο ρόλος της Γαλλίας

Η Γαλλία, αποτελώντας τη μεγαλύτερη αγροτική δύναμη της ΕΕ, ηγείται της προσπάθειας να διατηρηθεί ένας ισχυρός και επαρκής προϋπολογισμός για την ευρωπαϊκή ύπαιθρο. Στο επίκεντρο των προβληματισμών των παραγωγών βρίσκονται οι φόβοι για μείωση των άμεσων ενισχύσεων, σε συνδυασμό με την αυστηροποίηση των πράσινων και περιβαλλοντικών δεσμεύσεων που αυξάνουν το κόστος παραγωγής.

Σε μια εποχή γεωπολιτικής αβεβαιότητας και κλιματικής κρίσης, το Παρίσι και οι σύμμαχοί του προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε αποδυνάμωση των ενισχύσεων θα απειλήσει ευθέως τη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Παράλληλα, τονίζεται ο κίνδυνος αύξησης της ευρωπαϊκής εξάρτησης από εισαγωγές τροφίμων από τρίτες χώρες, γεγονός που θα έπληττε καίρια τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στον τομέα των τροφίμων.

Το δίχτυ ασφαλείας των 14,6 δισ. ευρώ για την Ελλάδα

Στο πλευρό της Γαλλίας κινείται συντεταγμένα και η Ελλάδα, η οποία συμμετέχει ενεργά σε ένα ισχυρό μπλοκ 17 κρατών-μελών που απορρίπτουν τα σενάρια συρρίκνωσης των κονδυλίων. Η Αθήνα επιδιώκει να «κλειδώσει» τη μέγιστη δυνατή χρηματοδότηση, διασφαλίζοντας ένα ισχυρό οικονομικό υπόβαθρο για τους Έλληνες παραγωγούς.

Σύμφωνα με το τρέχον προσχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για τη χώρα μας διαμορφώνεται ένα ελάχιστο εγγυημένο πλαίσιο ύψους 14,639 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό υπολογίζεται βάσει μιας φόρμουλας που λαμβάνει ως βάση το εθνικό μερίδιο της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό του 2027 και το εφαρμόζει στον νέο κεντρικό «κουμπαρά» των 300 δισεκατομμυρίων ευρώ για την εισοδηματική στήριξη. Η εκτίμηση περιλαμβάνει επίσης ονομαστική ετήσια αναπροσαρμογή 2% για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού.

Πέρα από τους αριθμούς, η ελληνική πλευρά θέτει επιτακτικά στο τραπέζι την ανάγκη αναγνώρισης των γεωγραφικών και διαρθρωτικών ιδιαιτεροτήτων της χώρας, όπως ο κατακερματισμένος κλήρος, ο ορεινός όγκος και η νησιωτικότητα, διεκδικώντας μέγιστη ευελιξία για την ηλικιακή ανανέωση του κλάδου.

Το κρίσιμο χρονοδιάγραμμα μέχρι το 2028

Ο χρόνος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την έκβαση των διαβουλεύσεων. Ο στόχος των κρατών-μελών και των Βρυξελλών είναι να ολοκληρωθεί η συμφωνία για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο πριν από τα τέλη του 2026.

Η τήρηση αυτού του χρονοδιαγράμματος θεωρείται αναγκαία προκειμένου εντός του 2027 να εγκριθούν οι εφαρμοστικές νομοθετικές ρυθμίσεις και τα επιμέρους στρατηγικά σχέδια. Με αυτόν τον τρόπο θα αποτραπούν γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και οι ενισχύσεις θα αρχίσουν να καταβάλλονται απρόσκοπτα στους παραγωγούς από την 1η Ιανουαρίου 2028.