ΕΚΤ: «Όχι τώρα» σε παρέμβαση για τα γαλλικά ομόλογα – Οι προϋποθέσεις διάσωσης και ο ρόλος του TPI

Φρένο στις προσδοκίες των αγορών για άμεση παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στα γαλλικά κρατικά ομόλογα βάζει η Φρανκφούρτη, ξεκαθαρίζοντας ότι οι τρέχουσες συνθήκες δεν δικαιολογούν τη χρήση μηχανισμών στήριξης. Παρά τη σοβαρότητα της δημοσιονομικής κατάστασης στο Παρίσι, αξιωματούχοι της κεντρικής τράπεζας υπογραμμίζουν τη θεμελιώδη διαφορά μεταξύ ενός αυξημένου κόστους δανεισμού που αποτυπώνει τους πραγματικούς κινδύνους μιας χώρας και μιας ανεξέλεγκτης δυσλειτουργίας των αγορών που απειλεί τη συνοχή της Ευρωζώνης.

Η διαφορά ανάμεσα στην ακριβή χρηματοδότηση και τη συστημική κρίση

Ο αξιωματούχος της ΕΚΤ, Εμανουέλ Μουλέν, μιλώντας στο France Inter, επισήμανε ότι η πρωταρχική αποστολή της κεντρικής τράπεζας είναι η διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών και η διατήρηση του πληθωρισμού κοντά στο 2%, και όχι η δημοσιονομική διάσωση κρατών-μελών. Για να υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης, η γαλλική κυβέρνηση μειοψηφίας οφείλει να ψηφίσει έναν αξιόπιστο προϋπολογισμό, δεσμευόμενη για μείωση του ελλείμματος από το 5,4% στο 5% του ΑΕΠ έως το 2027.

Η πολιτική αβεβαιότητα έχει οδηγήσει σε άνοδο του ασφαλίστρου κινδύνου, με τη διαφορά απόδοσης (spread) του γαλλικού δεκαετούς ομολόγου έναντι του αντίστοιχου γερμανικού να διαμορφώνεται κοντά στις 127 μονάδες βάσης, έχοντας υποχωρήσει από την πρόσφατη κορύφωση των 160 μονάδων. Παρότι η αγορά εξακολουθεί να προσελκύει αγοραστές στις υψηλότερες αποδόσεις, η δυσκολία υλοποίησης των περικοπών δαπανών και των αυξήσεων φόρων διατηρεί την επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας.

Τα εργαλεία TPI και OMT: Πότε ανοίγει ο δρόμος για παρέμβαση

Μια παρέμβαση της ΕΚΤ θα καθίστατο αναγκαία μόνον εάν οι πιέσεις στα γαλλικά ομόλογα απειλούσαν να διαταράξουν την ομαλή μετάδοση της ενιαίας νομισματικής πολιτικής. Ένα τέτοιο δυσμενές σενάριο περιλαμβάνει την απότομη απώλεια ρευστότητας, σοβαρές δυσχέρειες στις εκδόσεις χρέους και τον κίνδυνο μετάδοσης της αναταραχής στις τράπεζες, τον ιδιωτικό τομέα και άλλα κράτη της Ευρωζώνης.

Σε αυτή την περίπτωση, το κύριο όπλο της Φρανκφούρτης είναι ο Μηχανισμός Προστασίας της Μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI), ο οποίος επιτρέπει απεριόριστες αγορές κρατικών τίτλων στη δευτερογενή αγορά για την αντιμετώπιση άτακτων εξελίξεων. Ωστόσο, η ενεργοποίηση του TPI προϋποθέτει αυστηρά κριτήρια, όπως η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, η βιωσιμότητα του χρέους και η αποφυγή σοβαρών μακροοικονομικών ανισορροπιών. Εναλλακτικά, το πρόγραμμα Οριστικών Νομισματικών Συναλλαγών (OMT) απαιτεί την ένταξη σε επίσημο πρόγραμμα προσαρμογής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), μια επιλογή με βαρύτατο πολιτικό κόστος.

Πολιτικές πιέσεις και ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας

Το ρευστό πολιτικό σκηνικό στη Γαλλία αυξάνει την πίεση προς τους κεντρικούς τραπεζίτες. Την ώρα που η Μαρίν Λεπέν ζητά μέτρα για τη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους και ο Ζαν-Λικ Μελανσόν εισηγείται το πάγωμα ή τη διαγραφή τίτλων που κατέχει το ευρωσύστημα, η ΕΚΤ ξεκαθαρίζει πως θα υπερασπιστεί την ανεξαρτησία της. Το μήνυμα προς το Παρίσι παραμένει αδιαπραγμάτευτο: η σταθεροποίηση των αγορών περνά πρωτίστως μέσα από τη δημοσιονομική πειθαρχία της ίδιας της Γαλλίας.