Γρίπη των πτηνών: Πόσο κινδυνεύει ο άνθρωπος μετά τα κρούσματα σε Βουλγαρία και Αλβανία – Τι εξηγεί ο καθηγητής Σπύρος Κρήτας

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής έχουν τεθεί οι κτηνιατρικές και υγειονομικές αρχές της χώρας, μετά την καταγραφή νέων εστιών της γρίπης των πτηνών σε γειτονικές χώρες, και συγκεκριμένα στη Βουλγαρία και την Αλβανία. Η γεωγραφική εγγύτητα των κρουσμάτων εντείνει την ανησυχία για πιθανή είσοδο του ιού στην ελληνική επικράτεια, κυρίως μέσω των μεταναστευτικών πτηνών, επαναφέροντας στο προσκήνιο τα ερωτήματα σχετικά με τον βαθμό επικινδυνότητας για τη δημόσια υγεία. Ο καθηγητής Μικροβιολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων του Τμήματος Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Σπύρος Κρήτας, μιλώντας στο parapolitika.gr, αναλύει τα δεδομένα και αποσαφηνίζει το πραγματικό μέγεθος της απειλής για τον άνθρωπο.

Η πιθανότητα μετάδοσης στον άνθρωπο και ο μηχανισμός εξάπλωσης

Σύμφωνα με τον κ. Κρήτα, η γρίπη των πτηνών προκαλείται κυρίως από στελέχη του ιού της γρίπης τύπου Α, με τα άγρια υδρόβια πτηνά να αποτελούν τη φυσική δεξαμενή του ιού. Η ανησυχία που προκαλείται από τα κρούσματα σε Βουλγαρία και Αλβανία είναι δικαιολογημένη σε επίπεδο επιτήρησης της ορνιθοπανίδας και της πτηνοτροφίας, ωστόσο ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.

Όπως επισημαίνει ο καθηγητής, ο ιός δεν μεταδίδεται εύκολα από τα πτηνά στον άνθρωπο. Για να συμβεί μόλυνση, απαιτείται συνήθως στενή, παρατεταμένη και άμεση επαφή χωρίς προστατευτικά μέτρα με μολυσμένα πτηνά, τα περιττώματά τους ή επιφάνειες που έχουν επιμολυνθεί. Επιπλέον, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για σταθερή ή παρατεταμένη μετάδοση του ιού από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο βασικός επιστημονικός προβληματισμός εστιάζει στη διαρκή γενετική μεταβλητότητα των ιών της γρίπης, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη διαρκή εργαστηριακή και επιδημιολογική παρακολούθηση.

Ποιοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή κινδύνου

Η ομάδα που διατρέχει τον μεγαλύτερο κίνδυνο έκθεσης είναι όσοι ασχολούνται επαγγελματικά με την πτηνοτροφία, οι κτηνίατροι, οι εργαζόμενοι σε σφαγεία και οι δασοφύλακες. Για τα άτομα αυτά, η τήρηση αυστηρών πρωτοκόλλων ατομικής προστασίας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη συνθήκη. Η χρήση ειδικών μασκών υψηλής προστασίας, γαντιών, προστατευτικών γυαλιών και στολών μιας χρήσης είναι απαραίτητη κατά τον χειρισμό ασθενών ή ύποπτων πτηνών.

Αντίθετα, για τους πολίτες που δεν έχουν άμεση έκθεση σε πτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, η καθημερινή δραστηριότητα δεν εγκυμονεί κινδύνους. Είναι σαφές ότι η κατανάλωση κρέατος πουλερικών και αυγών είναι απολύτως ασφαλής, καθώς οι συνήθεις θερμοκρασίες μαγειρέματος καταστρέφουν πλήρως τον ιό, εφόσον τηρούνται οι βασικοί κανόνες υγιεινής στην κουζίνα.

Μέτρα βιοασφάλειας και συστάσεις προς τους πολίτες

Η πρόληψη αποτελεί το ισχυρότερο ανάχωμα για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου της χώρας και την αποτροπή μετάδοσης. Οι πτηνοτρόφοι, ιδιαίτερα στις περιοχές της Βόρειας και Βορειοδυτικής Ελλάδας, καλούνται να εφαρμόζουν αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, διατηρώντας τα οικόσιτα πτηνά σε περιφραγμένους ή στεγασμένους χώρους, ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε επαφή με άγρια πτηνά.

Παράλληλα, οι αρχές συνιστούν στους πολίτες να μην αγγίζουν ποτέ νεκρά ή εμφανώς άρρωστα άγρια πτηνά που μπορεί να εντοπίσουν στη φύση ή σε αστικές περιοχές. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η ενδεδειγμένη κίνηση είναι η άμεση ειδοποίηση των τοπικών κτηνιατρικών υπηρεσιών ή των δασικών αρχών, προκειμένου να ληφθούν τα απαραίτητα δείγματα για εργαστηριακό έλεγχο.