Ακρίβεια στα τρόφιμα: Τι βγάζουν οι Έλληνες από το τραπέζι – Κατακόρυφη πτώση στην κατανάλωση ελαιολάδου

Η παρατεταμένη ακρίβεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ συνεχίζει να αποτελεί το μείζον ζήτημα της καθημερινότητας για τα ελληνικά νοικοκυριά. Οι συνεχείς ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά πρώτης ανάγκης υποχρεώνουν τους καταναλωτές σε δραστικές περικοπές, αλλάζοντας ριζικά παραδοσιακές διατροφικές συνήθειες δεκαετιών και διαμορφώνοντας ένα νέο, επισφαλές τοπίο στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Η «βουτιά» στην κατανάλωση: Το σοκ με το ελαιόλαδο

Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα και αποκαλυπτικά στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), η κατανάλωση θεμελιωδών προϊόντων της μεσογειακής διατροφής έχει σημειώσει ραγδαία κάμψη από το 2015 έως σήμερα. Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο αφορά το ελαιόλαδο, τον «υγρό χρυσό» της ελληνικής κουζίνας, η κατανάλωση του οποίου έχει καταγράψει καθίζηση κατά 40,2%, αποτέλεσμα της εκτόξευσης των τιμών σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Η υποχώρηση, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο εκεί. Οι Έλληνες καταναλώνουν επίσης λιγότερες πατάτες κατά 17,7%, ενώ στο βόειο κρέας η πτώση ανέρχεται σε 13,8%. Ακόμη και είδη καθημερινής βάσης εμφανίζουν σημαντική συρρίκνωση: το ψωμί υποχωρεί κατά 9,9%, τα τυροκομικά κατά 8,7%, το ρύζι κατά 8,4%, τα όσπρια κατά 7,9%, ενώ στα θαλασσινά και τα ψάρια η μείωση φτάνει το 6,5%. Οι πολίτες περιορίζουν την ποσότητα και στρέφονται αναγκαστικά σε φθηνότερες επιλογές διατροφής.

Επισιτιστική ανασφάλεια και αυξημένη δαπάνη

Η αμείλικτη πραγματικότητα των αριθμών καταδεικνύει ότι το πρόβλημα ξεπερνά τα όρια του πληθωρισμού και αγγίζει τα όρια της επισιτιστικής επισφάλειας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 το 7,5% του πληθυσμού αναγκάστηκε να παραλείψει γεύματα λόγω αδυναμίας προμήθειάς τους, ενώ ένα ανησυχητικό 1,7% των πολιτών έμεινε αρκετές ημέρες χωρίς τροφή λόγω πλήρους έλλειψης πόρων.

Την ίδια ώρα, το παράδοξο της ακρίβειας αποτυπώνεται στο γεγονός ότι, παρά τις περικοπές στις ποσότητες, το κόστος διαβίωσης αυξάνεται. Οι συνολικές δαπάνες των Ελλήνων σε προϊόντα παντοπωλείου έφτασαν τα 25,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Ενδεικτικά, η ετήσια κατά κεφαλήν δαπάνη αποκλειστικά για τρόφιμα ανήλθε στα 1.776 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 4% σε σύγκριση με το 2024, πιστοποιώντας πως οι πολίτες πληρώνουν περισσότερα για να αγοράσουν λιγότερα.

Στο επίκεντρο οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες

Το βάρος της κρίσης κατανέμεται δυσανάλογα, πλήττοντας καίρια τα πιο αδύναμα στρώματα. Οι χαμηλόμισθοι, οι συνταξιούχοι με σταθερά χαμηλά εισοδήματα, αλλά και οι νέοι που επιχειρούν τα πρώτα τους επαγγελματικά και προσωπικά βήματα, βρίσκονται αντιμέτωποι με ασφυκτικές πιέσεις. Η αδυναμία κάλυψης του βασικού καλαθιού διατροφής αποτελεί πλέον άμεσο κίνδυνο κοινωνικής περιθωριοποίησης, καθιστώντας σαφές ότι η ακρίβεια δεν συνιστά απλώς μια συγκυριακή οικονομική αναταραχή, αλλά μια βαθιά κοινωνική δοκιμασία.