Ακρίβεια: Πώς το ράλι στα λιπάσματα πυροδοτεί νέο κύμα ανατιμήσεων σε ψωμί, φέτα και κρέας

Ένα νέο, ισχυρό κύμα ανατιμήσεων απειλεί να πλήξει άμεσα τον οικογενειακό προϋπολογισμό, καθώς η συνεχιζόμενη ενεργειακή κρίση και το εκρηκτικό κόστος των λιπασμάτων μετακυλίονται ταχύτατα στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Οι διεθνείς εκθέσεις και τα πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.) κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για νέες πιέσεις στις τιμές βασικών αγαθών πρώτης ανάγκης, όπως το ψωμί, τα γαλακτοκομικά και το κρέας.

Το ντόμινο της ενέργειας και η έκρηξη στο κόστος των λιπασμάτων

Η ραγδαία αύξηση στην τιμή του φυσικού αερίου –βασικής πρώτης ύλης για την παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων– έχει οδηγήσει σε πρωτοφανή διόγκωση του κόστους καλλιέργειας. Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με δυσβάσταχτα έξοδα, γεγονός που περιορίζει τη χρήση των απαραίτητων ενισχυτικών εδάφους και ταυτόχρονα αυξάνει το κόστος παραγωγής ανά στρέμμα. Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο ντόμινο: η μειωμένη ή ακριβότερη σοδειά ανεβάζει τις τιμές χονδρικής, οι οποίες με τη σειρά τους καταλήγουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Παράλληλα, οι διεθνείς αγορές πρώτων υλών συνεχίζουν να παρουσιάζουν έντονη μεταβλητότητα, με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι οι συνέπειες από τις αυξήσεις στα αγροτικά εφόδια θα έχουν διάρκεια και θα γίνουν εντονότερα αισθητές τους επόμενους μήνες.

Ποια βασικά προϊόντα βρίσκονται στη «ζώνη υψηλού κινδύνου»

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εστιάζονται σε τρεις κρίσιμες κατηγορίες τροφίμων που αποτελούν τη βάση της ελληνικής διατροφής:

• Ψωμί και αρτοσκευάσματα: Το αυξημένο κόστος παραγωγής των σιτηρών και η επιβάρυνση στη διαδικασία άλεσης και ψησίματος λόγω ενέργειας δημιουργούν ισχυρές ανοδικές τάσεις στην τελική τιμή του ψωμιού και των δημητριακών.
• Φέτα και γαλακτοκομικά: Η κατακόρυφη άνοδος στις τιμές των ζωοτροφών –οι οποίες εξαρτώνται άμεσα από τα λιπάσματα και την καλλιέργεια καλαμποκιού και σόγιας– αυξάνει το κόστος παραγωγής γάλακτος, οδηγώντας σε νέες ανατιμήσεις στη φέτα και τα τυροκομικά προϊόντα.
• Κρέας: Οι κτηνοτρόφοι επιβαρύνονται διπλά, τόσο από το κόστος διατροφής των ζώων όσο και από το λειτουργικό κόστος των εκμεταλλεύσεών τους, γεγονός που συμπαρασύρει τις τιμές σε χοιρινό, μοσχάρι και πουλερικά.

Η πρόκληση για τα νοικοκυριά και τα σούπερ μάρκετ

Η αναμενόμενη μετακύλιση των αυξήσεων στη λιανική αγορά δοκιμάζει εκ νέου την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Τα σούπερ μάρκετ και οι αλυσίδες τροφίμων αναζητούν τρόπους συγκράτησης των τιμών μέσα από προωθητικές ενέργειες και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ωστόσο τα περιθώρια απορρόφησης των κραδασμών στενεύουν επικίνδυνα. Ο πρωτογενής τομέας ζητά στοχευμένες ενισχύσεις για το κόστος ενέργειας και εφοδίων, ώστε να αποφευχθεί μια παρατεταμένη διατροφική πληθωριστική κρίση που θα επιβαρύνει δυσανάλογα τα ευάλωτα νοικοκυριά.