Κάστρο Μεθώνης: Έργο 1,7 εκατ. ευρώ από το Υπουργείο Πολιτισμού για τη σωτηρία του επιθαλάσσιου τείχους

Σε μια κομβική παρέμβαση για τη διάσωση και προστασία ενός από τα σημαντικότερα οχυρωματικά μνημεία της χώρας προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού. Με χρηματοδότηση ύψους 1,7 εκατομμυρίων ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, δρομολογείται το έργο αποκατάστασης και θωράκισης του δυτικού επιθαλάσσιου τείχους του Κάστρου της Μεθώνης, το οποίο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα διάβρωσης λόγω της έντονης κυματικής δράσης.

Η ιστορική σημασία και οι σοβαρές φθορές στο μεσαιωνικό τείχος

Το δυτικό επιθαλάσσιο τείχος του Κάστρου της Μεθώνης χρονολογείται από τον 13ο αιώνα, με σημαντικές επισκευές να πραγματοποιούνται από τον 15ο αιώνα και έπειτα. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μεσαιωνικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής, αποτελούμενο από ευθύγραμμα τμήματα και ισχυρούς πύργους κατά μήκος της φυσικής ακτογραμμής.

Ωστόσο, η αδιάκοπη έκθεση στις θαλάσσιες δυνάμεις έχει επιφέρει κρίσιμες βλάβες. Στη λιθοδομή παρατηρούνται εκτεταμένη αποσάθρωση λίθων, αποδιοργάνωση του εσωτερικού πυρήνα, ρηγματώσεις και καταρρεύσεις. Στο τείχος έχουν εντοπιστεί πέντε σημαντικοί κρατήρες και καταρρεύσεις, που προκλήθηκαν τόσο από ιστορικούς βομβαρδισμούς κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο όσο και από τη συνδυασμένη πίεση έντονων βροχοπτώσεων και θαλασσοταραχών. Ήδη από τις αρχές του 2021 καταγράφηκαν νέες αποκολλήσεις λίθων, καθιστώντας άμεση την ανάγκη οριστικής παρέμβασης.

Καινοτόμος ύφαλος κυματοθραύστης χωρίς οπτική αλλοίωση του μνημείου

Η λύση που προκρίθηκε βασίζεται σε εγκεκριμένη ακτομηχανική μελέτη και προβλέπει την κατασκευή ενός συνεχούς υφάλου-κυματοθραύστη μήκους περίπου 485 μέτρων. Η υποδομή θα τοποθετηθεί σε στρατηγική απόσταση από την ακτή και σε κατάλληλο βάθος, ώστε να ανακόπτει την ενέργεια των κυμάτων πριν αυτά προσκρούσουν στα τείχη.

Το έργο σχεδιάστηκε να βρίσκεται εξ ολοκλήρου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται διπλός στόχος: προστατεύεται αποτελεσματικά το ευάλωτο τμήμα μεταξύ του βόρειου και του νότιου πύργου, ενώ παραμένει ανέπαφος ο ιστορικός χαρακτήρας και η οπτική ταυτότητα του Κάστρου. Παράλληλα, αποφεύγονται οι εκσκαφές στην άμεση περίμετρο των τειχών, αποτρέποντας περαιτέρω μηχανική επιβάρυνση στη λιθοδομή.

Απόλυτος σεβασμός στο οικοσύστημα του δικτύου Natura 2000

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις περιβαλλοντικές παραμέτρους του έργου, καθώς η θαλάσσια περιοχή στο Στενό της Μεθώνης είναι ενταγμένη στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Η σχετική μελέτη περιλαμβάνει Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση, η οποία διασφαλίζει ότι η χωροθέτηση των υποθαλάσσιων κατασκευών γίνεται εκτός των περιοχών όπου ευδοκιμούν τα προστατευόμενα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica).

Όπως επεσήμανε η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, το έργο εξασφαλίζει την προστασία μιας παράκτιας ζώνης 450 μέτρων στη χερσόνησο του Αγίου Νικολάου, επιτρέποντας στο μνημείο να διατηρήσει τη μακραίωνη σύνδεσή του με τη θάλασσα και να παραμείνει ένας ασφαλής και επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος.